Выбрать главу

Аднекуль прыляцелі чайкі, нізка кружылі над «Балтыкай», быццам дзівіліся: адкуль мы тут узяліся? Калі яны паляцелі, пачаўся цёплы лагодны вечар, з якім доўга не хацелася расставацца.

15.IX. Відаць, і акіяну надакучыла буяніць. Змарыўся. Толькі лёгкія зморшчыны прабягаюць па яго сіняй роўнядзі. Праз адчыненыя ілюмінатары ў каюту ўрываецца цёплае вільготнае паветра. Адчуваецца блізкасць Гальфстрыма.

Нешта прыхварэў мой сусед М. I. Кучава. Частую яго рознымі лекамі, якія захапіў з сабою ў дарогу.

— Можа, лепш паспрабаваць маіх?.. — гаворыць ён, паказваючы на нейкі невялікі, але цяжкі пачак з грузінскімі, відаць, вінаграднымі «лекамі».

На верхняй палубе сустрэў Юрыя Сцяпанавіча Мельнічука, якога раней ведаў па яго творах, асабліва па баявых і вострых антырэлігійных і антынацыяналістычных памфлетах. Моўчкі мы стаім і любуемся акіянам, які пачынае ўсё больш і больш падабацца. Воддаль прайшоў наш грузавы параход. Пэўна, з Гаваны. На вадзе з’явіліся астравы і цэлыя кантыненты водарасцяў, марской капусты. Пад вечар зноў абуджаецца акіян. Быццам агледзеўшыся, што праспаў лішні час, стараецца навярстаць сваё і ўсё вышэй і вышэй уздымае шумлівыя хвалі.

16.IX. Падчас снедання Мікіта Сяргеевіч раіцца з тт. Я. Кадарам, Т. Жыўкавым, Г. Георгіу-Дэж і іншымі таварышамі, калі лепш нам перабрацца на сухазем’е: ці 18, калі прыбудзе наша «Балтыка» ў Нью-Йорк, ці 19 раніцай. I тут жа, калі загаварылі аб выбарах прэзідэнта ў ЗША і аб магчымай сустрэчы з Эйзенхаўэрам, Мікіта Сяргеевіч з уласцівым яму гумарам адказаў:

— Я люблю сустракацца на хрэсьбінах і вяселлях, а не на памінках… — Потым падышоў да стала, за якім сядзела група журналістаў, і, смеючыся, сказаў: — Трэба праверыць, што яны п’юць. Мо ў бутэльках з-пад баржому — гарэлка?..

Ноч ціхая і пагодлівая. Нізка, ледзь не кранаючыся хваль сваімі зорнымі лапамі, вісіць Мядзведзіца. Апоўначы апусцілася густая імгла. Час ад часу раве сірэна. Здалёк адгукаецца рэха, быццам і Мядзведзіца падае свой голас, заблудзіўшыся на бясконцых прасторах акіяна.

17.IX. Сёння 21-я гадавіна ўз’яднання Беларусі. Яшчэ ніколі я не сустракаў гэты дзень так далёка ад дому.

Хацеў зрабіць некалькі здымкаў, але, як на злосць, сапсаваўся экспанометр. А шкада! Заўтра — апошні дзень нашага плавання на гэтым славутым караблі. Відаць, з часоў легендарнага Ноевага каўчэга ні пра адно судна не гаварылі і не пісалі столькі, як пра «Балтыку».

18.IX. Пад вечар паказаліся дзве (напэўна, амерыканскія) падводныя лодкі. Яны перасеклі курс нашай «Балтыкі» і зніклі ў паўночным напрамку.

19.IX. Не ўгадалі мы, як гэта часта здараецца з усімі варажбітамі, надвор’я. Яно выдалася такое, што горшага і не прыдумает. У 6 гадзін 40 мінут на кацеры «Амбоі», абвешаным, як абаранкамі, старымі аўтапакрышкамі, прыехаў лоцман. Паволі з імглы пачалі выплываць дзесяткі параходаў, якія стаялі на рэйдзе. Калі крыху павіднела, над намі, як дакучлівыя шэршні, закружылі паліцэйскія верталёты. 3 кожнай хвілінай іх усё больш і больш. Вось мы пад эскортам вартавых кацераў прайшлі паўшэрую грамадзіну авіяносца, славутую статую Свабоды, якая нагадвала чалавека, што тоне ў імгле мора і ўзнятай рукой кліча, каб хто ратаваў. За кардонам вартавых кацераў паралельна з «Балтыкай» ішло некалькі пасажырскіх параходзікаў з чорнымі жалобнымі і амерыканскімі сцягамі. 3 іх палуб даносіліся хрыплыя крыкі, свіст, лаянка. Гэта падапечныя дзяржаўнага дэпартамента ЗША і розных арганізацый, былыя паліцаі наладжвалі нам сустрэчу. У 13 гадзін 17 мінут «Балтыка» затрымалася каля прычала № 73, што непадалёк ад будынка ААН.

I ўсё ж, не зважаючы на непагоду, сустракаць савецкую дэлегацыю прыйшлі шматлікія прадстаўнікі дыпламатычнага корпуса, карэспандэнты газет, радыё, тэлебачання.

Ледзь дабраліся праз забітыя машынамі вуліцы да гасцініцы «Олры». Пасяліўся я на дзевятым паверсе ў нумары 91. На сцяне вісіць даволі цікавы партрэт жанчыны, напісаны Мадзільяні, побач пейзаж Ван-Гога з несамавітымі дрэвамі і гарамі і з велізарным сярпом месяца. Побач яшчэ некалькі марскіх пейзажаў. Апошнія напісаны ў імпрэсіянісцкім стылі, але пакідаюць прыемнае ўражанне. Мэбля старасвецкая, цяжкая і нязграбная. Падлога заслана нейкай тоўстай, як дыван, ружовай тканінай. Праз вокны відаць кардыльеры камяніц, якія ўздымаюцца адны над другімі, цягнуцца ўвысь, аж, здаецца, хмары чапляюцца за іх. На вуліцы — ніводнага пешахода. Машыны, машыны, машыны…

Па дарозе ў наша прадстаўніцтва неспадзявана сустрэў на вуліцы вядомага польскага пісьменніка С. Дыгата. Павіталіся. Нават часу не было распытаць, дзе ён затрымаўся і што робіць у гэтым Вавілоне. Дождж, пракляты дождж!