Выбрать главу

20.ІХ. Мінула першая ноч у Нью-Йорку. Відаць, пару тыдняў давядзецца пажыць у гасцініцах, а там, можа, удасца пераехаць на нашу дачу. Усё ж між сваіх будзе спакайней.

Снедалі ў сталовай, у будынку саюзнага прадстаўніцтва. Па дарозе некалькі разоў нас затрымлівалі паліцэйскія і правяралі дакументы.

Хацелася б нешта напісаць пра Амерыку. Не можа быць, каб гэты шум, гармідар, дзікая свістапляска расістаў, пікетчыкаў былі зместам жыцця амерыканскага народа. Напэўна, гэта небяспечная хвароба людзей, што страцілі свой чалавечы воблік і кіруюцца толькі нянавісцю да нас і варожай прапагандай. Недзе ёсць другая, сапраўдная Амерыка. Толькі ці ўдасца мне яе ўбачыць праз гэты частакол паліцэйскіх, шпіёнаў і пікетчыкаў, які абкружае нас?

Роўна а трэцяй гадзіне началася сесія Генеральнай Асамблеі. Беларуская дэлегацыя зяймае месца ў першым радзе, каля самай трыбуны. Бачыш кожнага прамоўцу, яго твар, без навушнікаў чуеш яго жывы голас. Фотакарэспандэнты фатаграфуюць амаль кожную дэлегацыю. Калі ж з’яўляецца М. С. Хрушчоў, усе аб’ектывы фотаапаратаў і тэлекямер нацэльваюцца на яго, фіксуюць кожны рух, кожны яго крок.

Пачынаецца досыць аднастайная цырымонія прыёму ў члены ААН трынаццаці новых афрыканскіх дзяржаў.

На вячэрняе пасяджэнне Кірыла Трафімавіч запрапанаваў мне ехаць у яго машыне. Перад намі і за намі імчалі матацыклісты і паліцэйскія машыны, сірэны якіх безупынку раўлі дзікімі гудкамі. У гэты час на вуліцы спыніўся ўсякі рух.

Кірыла Трафімавіч нават пажартаваў:

— Трэба перадаць амерыканцам, каб яны мяне так не рэкламавалі.

Адно добра — на яго машыне мы даехалі да ААН за некалькі мінут, тады як на звычайных машынах, без суправаджэння паліцыі, не заўсёды і за гадзіну можна адолець гэту адлегласць.

21.IX. Дзень шэры, дажджлівы. Такія ж шэрыя і нецікавыя сённяшнія выступленні большай часткі дэлегатаў. Напісаў верш «Завяшчанне марака»:

Сёмыя суткі калышацца

Ў пене сівой карабель…

3 газет і ад карэспандэнтаў даведаліся аб учарашняй паездцы Мікіты Сяргеевіча ў Гарлем, дзе ў гасцініцы «Тэрэса» ён наведаў Фідэля Кастра.

Як вядома, па загаду дзяржаўнага дэпартамента гаспадары гасцініц у центры Манхэтэна адмовіліся даць месца для кубінскай дэлегацыі, і яна пасялілілася ў чорнай частцы Нью-Йорка, куды амаль ніколі не заглядаюць белыя гаспадары горада. 3 радасцю сустрэлі жыхары Гарлема і Фідэля Кастра, і Мікіту Сяргеевіча. Усю ноч каля гасцініцы адбываліся дэманстрацыі, чуліся песні, танцы, воклічы: «Няхай жыве Кубінская рэвалюцыя!», «Прэч рукі ад Кубы!».

22.IX. Доўга стукаў старшыня сваім малатком, пакуль не спыніўся шум у зале пасяджэнняў. Пасля зачытання Боландам паслання імператара Эфіопіі, у якім той выказваў сваю надзею на мірнае вырашэнне ўсіх міжнародных канфліктаў, пасля выступлення міністра замежных спраў Бразіліі Г. Лафера выступіў Эйзенхаўэр. Ён выйшаў з-за перагародкі, якая аддзяляе прэзідыум ад фае. Пачуліся слабыя воплескі. На худым прадаўгаватым твары прэзідэнта з’явілася нейкая невыразная ўсмешка, і невядома было: ён збіраецца сказаць нешта вясёлае ці расплакацца.

Выступленне Эйзенхаўэра, якое перад гэтым так шырока рэкламавалася амерыканскай прапагандай, было нецікавае. Не дзіва, што гэтая лебядзіная песня прэзідэнта не толькі нікога не задаволіла, але расчаравала нават яго бліжэйшых прыхільнікаў і сяброў.

Перад сном уключыў тэлевізар. Па ўсіх каналах — фільмы і рэклама, фільмы і рэклама… Страляюць, рэжуць, гвалтуюць, і зноў рэклама. I такая рэклама, што нават я не маю сілы ад яе адкараскацца, бяру аловак і пачынаю запісваць: найлепшы сродак ад бяссонніцы, ад грыпа, ад… Запісваю назву пілюль ад болю галавы, «анацін», бо, відаць, тут без гэтых пілюль не абыдзешся.

23.ІХ. Ранішняе пасяджэнне пачалося выступленнем прэзідэнта Ганы К. Нкрума. Ён выйшаў на трыбуну, апрануты ў свой яркі, маляўнічы нацыянальны касцюм. Выглядае яшчэ досыць молада, як большасць дэлегатаў Чорнага кантынента, дзе сярэдні век жыцця чалавека не даходзіць і да 35 год.

— Той вецер, які праносіцца над Афрыкай, — сказаў К. Нкрума, — не проста вецер. Гэта імклівы ўраган. I ніхто не можа перашкодзіць яго палёту…

Пасля прэзідэнта Ганы выступіў Старшыня Савета Міністраў СССР М. С. Хрушчоў.

Падчас перапынку ў кулуарах ААН доўга не разыходзіўся народ. Кожнаму хацелася падзяліцца сваімі ўражаннямі аб выступленні главы Савецкага ўрада. Яго палымяныя словы палі не на мёртвы грунт, яны глыбока запалі ў сэрцы мільёнаў, набатам прагучалі над светам, заклікаючы народы на барацьбу за мір без кайданаў, без страху і зброі.