Выбрать главу

Нібыта не з гор, але з неба бягуць.

О, як жа высока стаяў над зямлёй

Наш домік маленькі ад тваіх нябёс!

Дык што ж ты такі быў сляпы, Божа мой

Не бачыў ні бед нашых горкіх, ні слёз?

Мова армян

Не з чужых песень, што пяюць,

Не з слоўнікаў, з кніг адмысловых

Я палымяную сваю

Армянскую пазнала мову.

Зямля была лемантаром.

Патокі, што збягалі звонка

3 вяршынь праз хмары напралом,

Заўжды са мной вялі гамонку.

А там, дзе ў сіняве абрыў

I жарам дыхае дуброва,

Шыпшыннік шчодры мне дарыў

Свае пурпуравыя словы.

I залаты жаўрук вясной,

Увесь ахоплены зарою,

Узняўшыся па-над Зямлёй

Свой шарайан вёў нада мною.

Зямлі пісьмёны — сцежак рад —

Маёй найлепшай кнігай сталі,

I на зямлі — за складам склад —

Я сваю мову вывучала.

Яе ўзяла і змест і жар,

I гул магутны сіл падземных,

I між сухой травы хачкар

Быў маёй літарай каменнай.

О, манускрыпт маёй зямлі,

Дзе нават травы і дубровы,

I старажытныя ў пылі

Палаюць камяні, як словы!

Тут мова — ўсё. I храм стары

У свечках ззяючых васковых,

Які з зары і да зары

Гучыць каменнаю прамовай.

I схілы горныя хрыбтоў

Над гулкай глінаю даліны;

Прыслухайся — і гул вякоў

Пачуеш ты з глухіх глыбінаў.

Прыслухайся — шуміць вада.

Таемным сэнсам поўны горы.

На неба глянь — гор чарада

3 табой аб вечнасці гаворыць.

***

Як безжыццёва і пуста

Без цябе сэрца баліць.

Сэрцу так сумна…

Як без любві яму жыць?

Разбураны храм,

У якім пагаслі агні.

Сэрца маё без цябе —

Руіны… Айні.

10.VІІІ. Званіў Максім і Аркадзій Паўлавіч. Можа заўтра прыедуць, бо Юра захварэў. Лёг у бальніцу: язва страўніка, печань. Не памагло, што ён тут лячыўся голадам. Трэба перакласці яшчэ адзін верш А. Маргаран.

Маё шчасце

Я знаю, шчасце,

Прыйдзеш, не мінеш.

Так многа год я жду цябе, так многа!

Ты непрыкметна прыйдзеш да мяне,

На чорны камень сядзеш ля парога.

Ты будзеш дзень і ноч

Сачыць за мной,

Каб мне апавясціць

Пра свае цуды.

Калі ж, нарэшце, час настане твой,

Мяне пачнеш

Падсцерагаць усюды.

I будуць на парог мой дрэў лісты

Струменіць свае шэлесты

Шторанак…

Маё зямное шчасце, прыйдзеш ты,

Але тады, калі я небам стану.

Калі змяню цялесны воблік свой

I стану бегчы клікаць зараніцы

I буду промнем, кветкай веснавой

Безабаронна да цябе туліцца.

I стану я святлом,

Каб раздарыць

Сябе людзям усім,

Далінам, горам.

I стану белым голубам кружыць

Над старажытным Урартыйскім морам.

I стану ўсім —

I азарыцца муць

Начная з беспрасветлаю імглою.

I я пачую, як званы гудуць

Над артанежскай роднаю зямлёю.

I зноў

У неба заструменіць дым

3 таніра папялішчаў і ўліецца

Ён свежым хлебным пахам залатым

У маладое

Над зямлёй дасвецце.

I я пачую,

Як вада журчыць,

Што ў садзе бацькі

Высмягла ў спякоту.

Ты, знаю,

Прыйдзеш, каб са мной пабыць,

Калі

Я перастану быць самотнай.

Вярнуліся Саша, Вера, Дзяніс з замежнай паездкі. Відаць, гэтымі днямі прыедуць на Нарач. Божа, хутчэй бы кончыўся гэты наш дачны «адпачынак».

Узяўся за кнігу «Звездная исповедь» Ф. Бахчыняна. Прачытаў паўсотні старонак і неяк не магу ўчытацца. Аўтар піша ў стылі мінулых дзесяцігоддзяў, калі ўсяму, што пісалася тым ці іншым вядомым паэтам, даваліся завышаныя ацэнкі. А шкада. Творчасць Межэлайціса ад гэтага не страціла б свайго значэння. Ды шлях яго ад вершаў з яркім нацыянальным літоўскім каларытам і соцрэалістычнай «брацкай паэмы» да, у нейкай меры, абстрактнага «Чалавека» не такі просты, як гэта здаецца Ф. Бахчыняну. Агулам, пасля нечалавечых злачынстваў супроць прыроды і самога сябе цяжка сказаць, што «Человек — звучит гордо».

11.VIII. Быў Аркадзій Паўлавіч. Прыехаў разам з ім і наш дырэктар Беллітфонда Васілій Антонавіч Вільтоўскі. Казаў я яму, што званіў М. Мятліцкі, прасіў дапамагчы Галубовічу вырашыць яго кватэрную справу, перадаць яму кватэру, ад якой адмовілася Лялько.

Гаварыў з Верачкай. Прасіў, каб захапіла маю пошту і прывезла цукру для бруснічнага варэння, можа, калі будуць ехаць, заглянулі ў рыбгас, бо невядома, чым тут частаваць такі калгас. А яшчэ ж прыедзе і Максім малодшы з жонкай.