Ĉefa fonto kaj ev. rimarkoj
1946-47
16
75
3.603
Jarlibro, II, 1947; V. Nixon
1950-51
17
130
5.313
Jarlibro, II, 1951; ILEI (V. Nixon)
1953
16
160
—
Arkivo de CED; enketo farita de D. Kennedy
1955-56
21
143
4.329
Dok. de CED B/IV/4; D. Kennedy
1959-60
27
346
13.137
CED:B/IV/8; D. Kennedy kun la helpo de M. Kennedy
1962-63
32
563
16.272
CED:B/IV/9; D. Kennedy kun la helpo de M. Kennedy
1965-66
37
427
16.302
CED:B/IV/12; Olle Olson kiel komisiito de CED kaj ILEI; nekompleta
1968-69
31
543
16.505
CED:B/IV/15; H. Sonnabend kiel komisiito de CED kaj ILEI kun la helpo de K.Ruff
En la lerneja jaro 1968-69 la lerneja situacio prezentiĝis jene: Argentino 5/167, Aŭstralio 1/25, Aŭstrio 3/57, Belgio 5/88, Bra- zilo 7/356, Britio 25/1815, Bulgario 75/2439, Ĉeĥoslovakio 23/330, Danlanldo 8/84, Finnlando 3/63, Francio 43/612, Germanio (FRG) 9/143, Gronlando 1/20, Hindio 1/42, Hispanio 3/84, Hungario 96/1937, Irlando 1/12, Israelo 4/76, Italio 23/974, Japanio 38/515, Jugoslavio 35/ 926, Kanado 1/34, Koreo 11/388, Nederlando 8/172, Novzelando 25/1318, Pollando 56/3300, Rumanio 1/15, Soveta Unio 4/110, Svedio 2/22, Svislando 3/17, Usono 23/364. Entute, do, Esperanto estis instruata en 543 lernejoj kun 16.505 gelernantoj en 31 lanidoj. Rimarikindaj estas la progresoj en Bulgario, Hungario kaj la tre firma pozicio de Pollando, dum aliflanke Jugoslavio, kvankam plu relative forta, tamen ĉesigis la instruadon de Esperanto en sufiĉe granda nombro da lernej oj.
Ciuj supraj ciferoj pri la nombro de landoj, lernejoj kaj geler- nantoj, kiel ankaŭ la pli detalaj en la fontaj dofcumentoj, estas minimumaj, ĉar (i) en kelkaj kazoj estis absolute maleble ricevi informojn el tiu aŭ alia lando; (ii) en aliaj kazoj mankis iuj infor- moj, ekzemple pri la nombro de gelernantoj en iu lernejo, kvan- kam la lernejo mem estis indikita; (iii) okazis ankaŭ, ke la respon- decaj geinstruistoj ne reagis je la petoj kaj ne resendis la plenigi- tajn demanidarojn, eĉ kiam forestis eksteraj malhelpoj por fari tion. En ĉiu okazo, la nomforo de lernejoj kaj gelernantoj estis — laŭ fidindaj fontoj — pli altaj, sed, pro manko de pruvaj dokumentoj, CED limigis sin nur al materialoj havigitaj pere de la menciitaj enketoj kaj subskribitaj de respondecaj enketitoj.
4.6.4 Universitatoj
Aldone al la ĝeneralaj enketoj pri instruado de Esperanto en la lernejoj, la Centro pri Esploro kaj Dokumentado pri la Monda Lingvo-Problemo aparte okupiĝis ankaŭ pri la Internacia Lingvo kiel studObjekto en universitatoj kaj samrangaj altlernejoj en di- versaj landoj.
La unua enketo estis farita en 1953 kaj la rezultoj publikigitaj en Dok. B/V/l. Alia enketo estis entreprenita en 1955 kiaj la rezultoj aperis en Dok. B/V/2. La lasta enketo okazis en 1969-70. La ĉefaj rezultoj troviĝas en la suba trarigardo. En ĝi estas menciitaj, laŭ- vice, jenaj informoj pri ĉiu lando kaj urbo: 1. Nomo de la univer- sitato aŭ samgrada institucio; 2. Jaro de fondiĝo, se konata; 3. Ka- tedro aŭ lektorato; 4. Deviga aŭ nedeviga objekto (ev. ekzamena ofo jefcto).
Montriĝas, ke fakte ekzistas nur unu katedro de la Internacia
Limgvo (Esperanto), nome en La Laguna, Tenerife, Hispanio (Prof. Juan Regulo-Perez), dum en ĉiuj aliaj kazoj temas pri „Iektoratoj". Pro ia grandaj diferencoj inter la sistemoj de supera edukado en diversaj landoj — kaj same granda malsameco de universitataj titoloj — la esprimo „lektorato" estas uzita en la plej ĝenerala senco de la vorto, nome kiel objekto en oficiala universitata instru- proigramo (ne sporada kurso), tute egale ĉu temas pri Esperanto kiel sendependa studobjekto en lingvoscienca fakultato (aŭ egal- grada institucio), aŭ nur pri alidona objekto en la kadro de alispeca fakultato, ekzemple jura, naturscienca, filozofia ktp. Cetere, en kelkaj landoj „filozofia faikultato" estas ofte fakultato, kiu in- struas ne nur filozofion, sed ankaŭ lingvosciencon kaj unuopajn lingvojn.
Kun tiuj rezervoj kaj atentigoj, la situacio prezentiĝas jene: Aŭstrio
Innsbruck: 1. Instituto de Kompara Lingvistiko, Filozofia Fa- kultato, Leopold-Franzens-Universitat; 2. 1948; 3. lektorato; 4. ne- deviga.
Wien: 1. Hodhschule fŭr Bodenkultur; 2. 1946; 3. lektorato, 4. nedeviga.
Britio
Liverpooclass="underline" 1. Filozofia Fakultato de la Universitato; 2. 1931; 3. lelktorato; 4. nedeviga.
Southampton: 1. Sdhool of Navigation, Universitato; 2. neko- nata; 3. neoficiala; 4. nedeviga.
Bulgario
Sofio: 1. Fakultato de Slava Filologio de la Sofia Universitato; 2. 1924; 3. lektorato ĉe la katedro de Ĝenerala Lingvistiko; 4. nede- viga, sed ekzamena por tiuj, kiuj tion deziras.
Sviŝtov: 1. Fakultato, Instituto por Altaj Ekonomiaj kaj Finan- caj Studoj; 2. 1962; 3. lektorato; 4. nedeviga, sed ekzamena.
Varna: 1. Supera Instituto por Nacia Ekonomio „Dimitar Bla- goev"; instruata en du fakultatoj: (i) Komerca kaj Varscienca Fa- kultato kaj (ii) Fakultato pri Librotenado; 2. 1962; 3. katedro pri fremdaj lingvoj (rim.: en la kadro de la katedro estas instruataj la angla, germana, Esperanto, franca kaj rusa); 4. nedeviga.
Sciencuniversitato de Budapeŝto: Prof. d-ro Istvan Szerdahelyi lekcias en la kadro de la Katedro de Ĝenerala Lingvistiko kaj Fonetiko,
Ĉehoslovakio
Praha: 1. Husova Fakultato Praha, Dejvice; 2. nekonata; 3. lektorato; 4. nedeviga.
Finnlando
Helsinki: 1. Helsingin Yliopisto (Universitato de Helsinki); 2. 1967; 3. lingvoinstruo (instruas „lingvoinstruisto", kiu ne havas la titolon de lektoro aŭ pli altan) por studentoj de ĉiuj fakultatoj; 4. nedeviga.
Francio
Aix-en-Provence: 1. Faculte des Lettres et Sciences Humaines de la Universitato; 2. nekonata; 3. lektorato; 4. nedeviga.
Germanio (FRG)
Hamburg: 1. Universitato de Hamburg; 2. 1950, renovigita en 1954; 3. komisio de la lektoro por ĉiuj studentoj; 4. nedeviga.
Saarbrŭcken: 1. Universitat des Saarlandes, Filozofia Fakul- tato; 2. 1968; 3. instrukomisio (Lehrauftrag) same kiel en Hamburg; 4. nedeviga sed eblas atestoj egalvaloraj al semestraj ekzamenoj.
Hispanio
ha Laguna (Tenerife): 1. Instituto pri Lingvoj de Universi- dad de La Laguna; 2. 1963; 3. katedro; 4. deviga kaj ekzamena ob- jekto por la enskribitoj.
Hungario
Budapest: 1. Sciencuniversitato, Filozofia Fakultato; 2. ne- menciita; 3. lektorato en la kadro de la katedro pri Generala Ling- vistiko kaj Fonetiko; 4. deviga kiel tria fako, ŝtatekzamena objekto.
Esztergom: 1. Instruista Alkademio; 2. 1967; 3. lektorato de fremdaj lingvoj; 4. nedeviga, sed ekzamena objekto por la enskri- bitoj.
Pecs: 1. Pedagogia Altlernejo; 2. 1967; 3. lektorato de frem- daj lingvoj; 4. nedeviga, sed ekzamena objekto por la enskribitoj.
Italio
Caltagirone: 1. Supera Lernejo por Sociaj Asistantoj kun rango de Fakultato; 2. nekonata; 3. lektorato; 4. deviga kaj ekzamena objekto.
Catania: 1. Supera Lernejo por Sociaj Asistantoj kun rango de Fakultato; 2. nekonata; 3. lektorato; 4. deviga kaj ekzamena objekto.