— Спакойпай вам ночы!
— Cпi, вытрашчыўты вочы! — адказаў яму гаспадар.
— Пачакай, Міхайла,— ужо пры парозе затрымала яго гаспадыня, Паўліна. Яна ўвесь апошні час не зводзіла з яго вачэй.— Пакажы...— I, калі ён запыніўся, падышла, сунула руку ў яго кішэню. Дастала адтуль невялікія нажніцы.
— Вой, далібог, не ведаю, як яны ў мяне апынуліся...— заўсміхаўся той. I не вінавата, а гарэзна.— Няйначай, усунуў нехта...
— Усё табе нехта ў твае кішэні чужое падпіхае! — перакрывіла гаспадыня, вешаючы нажніцы на ранейшае месца, на цвік у сцяне.— От занямонская натура! Жыць не можа, каб чаго не ўкрасці!
Міхайла паўсміхаўся i, як нічога i не здарылася брыдкага, пасунуўся з хаты.
— Дабранац! — развітаўся ўслед за ім Пятро.
— Забірай усе блохі нанач! — адказала яму гаспадыня.
— Заставайцеся здаровы! — пазычыў на адыход спакойны Юзік.
— Бывайце здаровы ды, дай божа, каб здаровыя i абачыліся,— амаль у адзін голас паважна, зусім не так, як ліхім Міхайлу i Пятру, пажадалі яму i яго жонцы Сцянан i Паўліна.— Салодкага вам сна — спаць да паўдня!
Неўзабаве за Чорнымі i дзецьмі, загарнуўшы свае абручыкі з палатном у хусткі, сыпнулі з хаты, як пчолы роячыся, дзяўчаты, на хаду апранаючы i зашпільваючы кажушкі. Хацелі ўцячы ад хлопцаў.
Тыя шыбнулі ўслед за імі. Ледзь дзверы не сарвалі з завесаў i не панеслі з сабою. Здаецца, скінулі з лаўкі бадню, разлілі ваду ў парозе. Янка чуў, як лаялася на ix гаспадыня, таўхала некага апошняга ў плечы, але ніхто на гэта не зважаў, вырываўся з хаты i з сянец на двор. Але цяжка было вырвацца. Доўга таўхаліся, ціснулі адно аднаго ў сенцах у куты. Янку, здаецца, пёр перад сабою Уладак, стараючыся заціснуць у кут. Яму ўдалося неяк павярнуцца, пусціць наперадзе самога Уладака. Ды яшчэ так папхнуў, бухнуў Уладака ў сцяну, што аж затрэсліся сенцы. Сам вырваўся на двор, зусім аслеп у цемнаце. Зыркаў-зыркаў: а дзе ж белая касынка? Убачыў: каля плота ўжо. Кінуўся туды. Іначай будзе, што i раней. Зося шыбне, як каза, i схаваецца ў сваім двары.
Дагнаў, злавіў яе пасярод лагчыны. Можа, i не ўхапіў бы за плячук ды не прытрымаў бы, каб не каўзанулася на лёдзе i не павалілася.
— Вой, хто гэта? — віснула, падбіраючы згублены вузел.
— Не бойся,— ціха прамовіў, падымаючы, а пасля i трымаючы яе за локаць.— Гэта я...
— I прэш жа, як забіць хочаш...— папікнула.
Прамаўчаў. Не ведаў, што адказаць.
— Пусці! — загадала. I сярдзіта: — Чуеш?
— А ты не ўцячэш?
— Не-э.
— Не абманеш? Як i тыя разы!
Памаўчала i яна. Нібы павагалася.
— Не, сёння не абману.
— Ну, глядзі...
Ён адпусціў. Пайшлі побач. Моўчкі. Як на суд. Янка чуў: сэрца тахкае-тахкае, падымаецца, аж цісне, здаецца, у горле.
— Лаві, калі зловіш! — усклікнула яна i панеслася па вуліцы. Што вецер. Ён i сёння ўлёг за ею. Але дзе там! Хіба дагоніш лань?!
Убегла ў свой двор. Ляснула клямкай у сенцах i зашчапілася. Ён з гарачкі ўбег у вузкі двор, спатыкнуўся аб санкі, запыніўся: нарабіў брэху Мішукоў сабака. Ён вымчаў з двара: выйдзе яшчэ з качаргою гаспадар. Ды i няёмка стаяць, як цюцьку, над дзвярыма.
Пастаяў крыху за плотам, чакаючы: а вось Зося сёння выйдзе з сянец. Але яна не выходзіла. Дык ён паныла пасунууся дадому. Чуў: па вёсцы нясецца вясёлы хлапечы i дзявочы гоман, енк, піск. Значыць, астатнія хлопцы не далі такога промаху, як ён.
«Варона дык варона я!» — палаяў сябе.
Ужо ля свайго цёмнага двара — каля брамкі i невысокага шула — запыніўся. Пачакаў Кастусю. Яна ішла з суседкаю, з Анелькаю. Вось яны разышліся.
— Ну што? — падышоўшы, усміхнулася Кастуся.— I сёння толькі аблізаўся? Весела цяпер, як рыбаку, што выпусціў з рук рыбіну?
— А табе што? — адказаў з незадавальненнем.
— Няўдака ты! Зявель сонны!
— Вот дам зараз у зубы! — узлаваўся.
— Бачыш, які смелы цяпер! Са мною! — не спалохалася тая, хоць была нашмат маладзейшая.— А з ёю дык як цяля! Hi загаворыць, ні...
Змаўчаў. Ды што сказаць? Праўду рэжа.
— Бойся-бойся, дык набаішся: i ліха не мінеш, i надрыжышся! — ушчувала Кастуся.— Паглядзіць, што такі целяпей, дык i адвернецца.
— Яна i ўжо, відаць, некага мае...
— Дурань ты! — прыблізілася, прамовіла са шкадаваннем.— На цябе ж вока мае...
— Яшчэ як! — аж разгубіўся. Каб не паказаць свайго хвалявання, ухмыльнуўся.— Пазірае, як сабака на кій...
— Вой, які ж ты яшчэ сляпы i дурны! Як кацяня! — нібы здзівілася Кастуся.— Нічога не бачыш. Уся веска бачыць, а ты не... Ды зірні ты, прыгледзься добра, як яна чырванее, калі ты зойдзеш, загаворыш з якою другою! А як яна выстранчаецца! Новыя блюзкі, спадніцы мяняе!