– Ну добра, але толку? Навошта забіваць было? Даў бы проста па мордзе. Ведаў жа, што потым тэрмін матаць? Усё роўна на зямлі шэсьць мільярдаў з уласнымі густамі. Усіх не заб'еш! Сэнс было?
А дзед адказваў Коліку, што не шкадуе ні пра што. Што спачатку сам сябе не зусім разумеў, але цяпер зразумеў. Што ён зьдзяйсьняў не злачынствы, а своеасаблівыя музычныя прынашэньні, ахвяры богу музыкі. І прычапіўся да Коліка – якую арыю Жарускі ён лічыць вяршыняй? Але Колік не паддаўся на правакацыю і адмовіўся адказваць.
BB. Гісторыі сталасьці ды згасаньня. Пра час
Калі мы з брацікамі пасталелі і ўзмужнелі, наш час, як водзіцца, стаў дужа паскарацца, што да крайнасьці нас турбавала. Аднойчы мы нават не стрывалі й паскардзіліся на час таце. Суцяшаць нас ён і не падумаў, але затое расказаў нам новую гісторыю, пра аднаго этнографа з суседняй вуліцы.
Быццам бы той этнограф таксама хваляваўся наконт часу, не хацеў, каб ён мінаў, і шукаў спосабы барацьбы. І быццам бы ён прыдумаў, што калі на адмераны табе час паўплываць немагчыма, дык ніхто не забараняе зьмяніць ягонае ўспрыманьне знутры. А менавіта – паскорыць свае думкі й пачуцьці так, каб за звычайнае чалавечае жыцьцё пражыць цэлых два суб'ектыўных. Чым не ідэя? І этнограф прыступіў да трэніровак. Па-першае, трэніраваў хуткасьць думаньня: разгадваў крыжаванкі, гуляў у шахматы, вучыў на памяць расклад электрычак – і ўсё з сэкундамерам. Па-другое, хуткасьць адчуваньня: хутка-хутка нюхаў фіялкі, слухаў Бітлз на паскоранай перамотцы, імкліва гартаў альбом Тэрнэра, намагаючыся адначасна атрымаць асалоду ад кожнае асобнае марыны. Па-трэцяе, хуткасьць цела: бегаў па пакоі, скакаў са скакалкай, падцягваўся на турніку і рабіў сто ўдыхаў у хвіліну. У яго доўга нічога не атрымлівалася, але ён упарціўся, не здаваўся – і вось, у адну прыгожую раніцу, сонечную й вясновую, ён выйшаў на вуліцу й вохнуў: мінакі рухаліся павольна-павольна, як вадалазы ў глыбіні. Аўто каціліся амаль незаўважна, і ён ступіў на праезную частку і пайшоў перад велізарным грузавіком, бесклапотна дымячы папяросай. Зазірнуў у кафэ, прысеў за столік да дамы й выпіў ейную каву, пакуль яна глядзелася ў люстэрка. Атрымалася! Атрымалася! Я перамог! І ён працягнуў трэніроўкі, патроіўшы намаганьні. І неўзабаве ў горадзе пачалі адбывацца дзіўныя рэчы: неверагодныя рабаваньні банкаў і вінных скляпоў, зьнікненьня страваў у рэстаранах і модных гарнітураў у буціках. А ўсе жанчыны той вясной раптам зрабіліся дзіўна задуменныя і да красавіка зацяжарылі. Так... Што зь ім стала потым, з гэным этнографам, ніхто ня ведае. Мусіць, час спыніўся для яго зусім. Разумееце?
– Але татухна, атрымліваецца, ён рухаўся са звышгукавою хуткасьцю? Тады ўсе павінныя былі чуць роў і гул, а за ім павінен быў заставацца сьлед пара, як за самалётам! – інжынэрна сказаў Толік.
– Ня будзь такім наіўным, сынку. Ён рухаўся не са звышгукавою, але са звышсьветлавою хуткасьцю, – строга адказаў тата.
А як жа законы Эйнштэйна? А чаму ён не загарэўся праз трэньне аб атмасфэру? А як ён мыўся, бо вада ж цякла занадта павольна? А навошта яму нябачнаму былі модныя гарнітуры? А ён не заразіўся ад незнаёміхаў дрэннымі хваробамі? Але тата раззлаваўся, затупаў нагамі і прагнаў нас прэч.
BC. Гісторыі сталасьці ды згасаньня. Пра славутага гардэробніка
Празь некаторы час пасьля Толікава вясельля высьветлілася, што ягоная жонка, станістая чарнабровая філялягіня, мае шырокія сувязі ды знаёмствы; і ня толькі ў бібліятэчных колах, але і ў артыстычных. Так часта бывае – адно чапляецца за другое. Мы як маглі карысталіся гэтай новай магчымасьцю і здабывалі квіткі на любыя імпрэзы, якія б нам ні ўздумаліся. Зрэшты, імпрэзаў было няшмат – тыя гады выдаліся пахмурныя, дажджлівыя, трывожныя, і ніхто не хацеў да нас ехаць, акрамя ўсім назалелых утаймавальнікаў леапардаў. Таму гастролі славутага гардэробніка, ураджэнца нашага месца, які праславіўся ў сусьветных сталіцах небывалай бездакорнасьцю й нябачанай дагэтуль дасканаласьцю, грынулі нібы гром. За квіткі, прададзеныя й перапрададзеныя ў той жа дзень, сварыліся, біліся, зьдзяйсьнялі ганебнасьці, судзіліся й назаўсёды расставаліся. Колькі лёсаў было паламана праз гэтыя гастролі, не зьлічыць! Але толькі ня нашых: мы, шчасьліўчыкі й любімчыкі, ціхамірна пагладжвалі цісьнёныя квіткі ў верхніх кішэнях пінжакоў.