El la antaŭĉambro eksonis du viglaj virinaj voĉoj, sur la ŝtuparo aŭdiĝis paŝoj, kaj mia koro denove, kvazaŭ mi plu kuŝis sur malsanuleja lito, ekbatis, kiel boksisto en trejnan piron; mallonga serio da batoj kaj paŭzo, ankoraŭ serio kaj ankoraŭ paŭzo… Ja mi Stanjon post tiam nek vidis, nek aŭdis.
Ili eniris. Stanjo, vidinte min, ŝtoniĝis.
— Vi…
— Mi.
Jes, laŭ la staturo jam estis videble.
Ŝi komprenis mian rigardon kaj mallevis la okulojn. Poste abrupte turniĝis al Liza:
— Kial do vi al mi ne diris?
— Demandu Saĉjon, — ridetante, kuntiris la ŝultrojn Liza. — Iajn «Barmaleojn» nia edzo timas.
Ŝi denove ekrigardis min.
— Ĉu denove io okazis?
— Ne. Mi esperas, ke ankaŭ ne okazos.
— Nu, vi konversaciu, — diris Liza, — kaj mi iros ordoni pri tagmanĝo. Ja vi tagmanĝos kun ni, Stanjo, ĉu ne? Kaj mi mem observos, ke ĉio estu sur supera nivelo. Rara gasto estas en la hejmo — la mastro, — ne eblas malhonoriĝi. Stanjo, mi forestos longe.
Ŝi eliris kaj dense fermis la pordon.
— Vi estas simple ideala paro, — diris Stanjo, silentinte. Ni plu staris ĝene: mi — meze de la ĉambro, ŝi — ĉe la pordo mem. — Laŭ mi, vi organe malkapablas ofendiĝi aŭ koleri unu al la alia…
Mi subridis.
— Ankaŭ mi de vi pretas toleri ĉion ajn, nur por resti kune — sed, foje, eĉ ne rimarkante, komencas koleri. Kaj vi al tio ne kutimis en via oranĝerio — vi tuj fermiĝas, deŝovas min kaj pretas fordoni al iu ajn. Jen kia sorto!
— Ĉu vi bedaŭras?
Ŝi rigardis iomete el sub la frunto.
— Ĉu mi? Neniom. Al ŝi mi kompatas. Vin mi neniom bedaŭras, kaj min — des pli.
— Eksidu, Stanjo, — mi montris al la divano, apud kiu mi staris.
Ŝi eksidis sur unu el seĝoj apud la pordo, malproksime de mi. Ŝin eĉ ne necesis deŝovi — ŝi mem deŝoviĝis. Mi nedecideme staris dum momento, poste eksidis malproksime de ŝi.
— Kiam vi revenis?
— Hieraŭ.
— Ĉu por longe?
— Por duon-hodiaŭ. Je la sepa foriras mia ŝipo.
— Ŝipo… Kio entute okazas?
Mi malfermis la buŝon, sed la malvarma glita vermeto turniĝis denove. Silentu, ŝi eĉ ne demandas, kien vi veturas! Findispremante la rampulon, mi peneme eldiris:
— Mi navigas al Stokholmo, al arkivo de Socialisma Internacio. Kaj eĉ sub fremda nomo. Ĉernyŝov Alekseo Nikodimoviĉ, korespondanto de «Pravda».
Mi profunde enspiris, trankviliĝante post tiu ridinda por normalaj homoj glorago — sed se min aŭdus Lamsdorf! ja mi momente forstrekis plurtagajn penojn de multaj homoj, strebantaj provizi maksimume eblan sekurecon al mia afero kaj mia korpo! — kaj elspirante subite petis, ne atendante mem tiujn vortojn:
— Sed al neniu rakontu.
— Nu certe! — akre respondis ŝi. — Sufiĉas por mi la sceno, kiun vi faris antaŭ la forflugo al Simbirsko!
— Ĉu mi faris?! — konsterniĝis mi.
— Ne necesas krii al mi. Certe, vi. Ne Kwiatkowski ja.
Mi silentis. Kion ĉi tie eblis diri.
— Li tutan nian konjakon eltrinkis, — plendis ŝi.
Mi ridetis.
— Bagateloj. Mi eĉ por sekundo ne dubis.
— Li tre malvarmiĝis! — tuj ekdefendis ŝi. Kiel kokino super kokido. Kvazaŭ akcipitro estus mi. — En Varsovio estis varmego, li flugis en sola ĉemizo — kaj en la avio ventoliloj misfunkciis, kaj ĉiuj malvarmiĝis jam dum la flugo. Kaj en tiu marĉa Pulkovo ĉiuj aldone malsekiĝis plene. Ĉu decus avari?
— Ja mi ne kontraŭas, — diris mi. — Ĝuste por tio mi ĝin portis, Stanjo.
Ŝi subite distre movis la manplaton laŭ la vizaĝo.
— Pri kio ni parolas, Saĉjo…
Mi lace kuntiris la ŝultrojn.
— Pri kio vi deziras, pri tio ni parolas.
— Kaj vi pri kio deziras?
— Pri vi.
Ŝi silentis.
— Ĉu vi por longe?..
— Mi ne scias. Mi pensas, ke jes.
— Do, — suspiris ŝi, — mi renkontos vin jam kun ideĉjo en la manoj.
— Ideĉjo? — ridetis mi.
— Nu… ido, ideto… se diri karese, do — ideĉjo. Tion mi mem elpensis.
— Ĉu longe tio?..
— Jam pasis pli ol duono da tempo. Li jam batas min, kiel futbalisto.
— Ĉu vi pensas, tio estas knabo?
— Mi volus. Filinon vi jam havas. Sufiĉas por vi… knabinoj.
— Kial do vi mem al mi ne diris?
Ŝi sincere miregis.
— Kiel? Ja mi nur ne volis Lizan tute ĉagreni, ne diris al ŝi, ke vi mem al mi permesis!
Mi ekdeziris fumi. Iu el ni freneziĝis. Kaj subite fulmis terura penso: ĉu ne estas ŝi jam «peono»? Kiel Beĉjo, babilinta pri strebo de la patriarko al persona potenco…
— Kiam mi permesis? — trankvile demandis mi kaj kaptis min mem je tio, ke ŝajne mi jam faras pridemandadon.
— Ja en Saguramo! Mi estis tute certa, ke vi ĉion komprenis! Vi tuj diris — nur iomete afektis komence pri digneco — kaj poste diris: se sen kvereloj kaj skandaloj — vi ĝojus. Mi faras ĉion, kiel vi diris — estas nek kvereloj, nek skandaloj.
— Nu, aferoj, — nur tion mi sukcesis eldiri. Kaj poste demandis, bonege sciante, kion ŝi respondos, se estos honesta: — Kaj se mi ne permesus, ĉu io ŝanĝiĝus?
Ŝi paŭzis kaj iomete ridetis:
— Ne.
Mi silentis. Ŝia vizaĝo deformiĝis, ŝi eĉ frapis per la piedo:
— Mi aĝas tridek ses! Post monato estos tridek sep! Ĉu mi rajtas naski infanon de tiu, kiun mi finfine amas?!
— Vi rajtas. Sed kion mi faru nun? Ĉu mi pendumiĝu pro neeblo disduiĝi? Ja kion ajn mi faru — tutegale mi estos perfidulo!
— Ĝis nuna tago vi bonege disduiĝadis. Ĉu nun la vosteto tremas? Tiuokaze pelu min tuj.
Ni silentis. Bonanima rezultis renkonto.
— Kaj mi iris ĉi tien, — subite mallaŭte diris ŝi, — kaj pensis: ĉu mi sukcesos iam ajn tiri vin en la liton, aŭ jam ĉio finiĝis?
Min tuj superverŝis varmego.
— Ĉu vi deziras? — same mallaŭte demandis mi.
— Demando, inda je vi. Ja mi ĉi tie tuta sekiĝis pro sopiro!
— Kial do vi tiel malproksime sidas? — mi penis paroli kiel eble plej milde, kaj nur timis, ke post ĵusa kverelo tio povos malsukcesi aŭ, eĉ pli malbone, soni false.
— Ĉu ĉi tie? — kun abomeno elkriis ŝi.
Mi denove enspiris. Kiel malfacile… La lango ne turniĝis, sed necesas ja klarigi al ŝi.
— Stanjo, laŭ mi… Liza estas certa, ke ni tion faros.
— Tio estas ŝiaj problemoj.
— Ne diru tiel. Eĉ se vi nun ne… — mi ne sciis, kiel nomi. Kaj ne nomis. — Tutegale vi malbone diris. Ja ni povas denove tre longe ne intervidiĝi, kaj ŝi tion komprenas.
— Ne sufiĉas nur, ke via edzino min al vi subkuŝigu.
Mi eksentis, kiel miaj vangomuskoloj streĉiĝis.
— Nu, superigu vin plu, — deteninte min, diris mi obtuze.
— Saĉjo, mi jam dum pli ol dek kvin jaroj ne faras tion. Sed en vian geedzan liton mi ne kuŝiĝos en ajna okazo.
— Lito, lito! — mi jam perdis paciencon. Sola, por kio sufiĉis miaj fortoj, estis ne krii. — Stanjo, kiel al tio rilatas la lito! — kaj jam malfermite mokante, aldonis: — Jen, eblas sur la tapiŝo!
Ŝi leviĝis.
— Kia malfacila homo vi estas, — diris ŝi kaj ekiris al la pordo. — Ne konduku min. Ja ĉirkaŭe estas malamikoj.