Хвіліны праз дзве шланг выпруціўся, і з яго зацурчэла, пругка забілася ў дно вада, акурат птушка крыламі. Не адключаючы, ён перанёс шланг у другі бак, наліў і яго; вырваў з разеткі шнур. Спяшацца не было куды, і Грышка не мітусіўся, рабіў спакваля і чынна. Тут жа так: парупся, выпалі лазню раней, чымся прыедуць госці, — яна выстудзіцца, дух схлыне — і ніякага парання; кепска будзе, калі і не ўправіцца ў час, падпіраць будуць: давай ды давай. А гэтага Грышка акурат і не любіў, калі над душою стаяць. Хаця тут турбавацца надта і няма з-за чаго: сказаў жа Міротнікаў, што недзе к шасці вечара павінны быць. Калі яны самі не падкачаюць, то Грышка да мінуты ўсё можа раскласці. Роўна дзве гадзіны папалі ў печцы бярозавага аблету — і духу хоць адбаўляй; каб не было гаркаты, дровы Грышка спальваў датла, на шэры прысак — яго потым выграбаў саўком, і чадам блізка не пахла.
Грышка пакалоў тапаром, які ўзяў пад лавачкаю ў прымыльніку, смаляны чурбачок, прыхаваны знарок на падпалку; схадзіў за лазню і прынёс два бярэмы аблету, які зімаваў складзены пры сцяне. Некалькі пален паклаў у печку, падсунуўшы пад іх смаліну ад чурбачка. Цяпер адно падторкні запалку і — зашумела-загуло; праўда, бывае, што павук затчэ павучынаю комін, і, пакуль дым праб’е яе — цягі няма: дым кудлаціцца ў лазні, выплывае праз дзверы, лезе ў шчыліны акенца; а як прарвецца праз комін, тады над комінам шмаццём, акурат брудная марля, матляецца павучына.
Грышка замацаў у кішэні запалкі, пачак папярос «Беламор» — балазе цяпер папяросы добрыя, не тое, што некалі, да вайны, мох ды лісце сухое смакталі. Сеў на лавачку — з акенца на правае плячо яму падала святло — і закурыў. Віўся ўгору нервовы дымок, а ў галаве круціліся думкі. Колькі таго жыцця ў чалавека, і яно — у вечных турботах, пакутах... От, што праўда, то праўда: век зжыць — не мех сшыць. А можа, чалавеку адно здаецца, што павінна быць іначай? Можа, так яму і наканавана жыць, там ужо як хто сам выкручваецца? У яго, Грышкі, во з Мішам бяда, а другі — нават сваю душу прыструніць не можа, таму яна і не судзіць яго крэпка, калі ўсякую брыду вычварае... Шкада, канешне, што дзеці не ўсягды ад бацькоў бяруць лепшае, лягчэй благое пераймаюць і, пакуль самі гузакоў не наклепяць — не сунімуцца. А чаму, дзе тут хто вінаваты — спытаць бы ў каго? Урадзіўся, кажуць, такі. Гэта цяпер неяк блытана ўсё, змяшалася ў кучу, а раней — род браў сваё: у працавітага бацькі і дзеці працавітымі вырасталі, у злодзея — па вокнах лезлі. Дзіва што — пастаянна жылі пры бацьках, на сенажаці ды палях раслі, пад снапамі; потым жаніліся, ладавалі сабе гняздо — новае ці бацькаву хату дзялілі... Адныя ва ўсіх клопаты-чобаты былі, памагаў брат брату... у шчытным клубку, як рой тых пчол. А цяпер што — вось у яго, Грышкі? Сын... лепш не ўспамінаць, дачка — тая ў свеце, без нагляду, можна сказаць, і няпраўда гэта — што вочы не бачаць, дык душа не баліць. Баліць, ды яшчэ як баліць... Не, усё-ткі латву тыя бацькі ды маткі робяць, каторыя сваіх дзяцей ля сябе прывучаюць, а не выпіраюць «у людзі». Во хаця б таго Валодзьку Шапялёвага ўзяць. З аднаго краю, як быццам усё добра — жыве ў Мінску, сям’ю, кватэру мае, работу харошую, а з другога — шкадуе, што не на зямлі ён, па Малінаўцы тужыць... Знаць, круці не круці, чалавеку гэта сувязь, пупавіна з сваёю зямелькаю край патрэбна, і ніякія там красоты-пашаноты яе не абрэжуць...
Грышка схамянуўся ад таго, што раптам не ўбачыў на плячы сонечнага святла і ў лазні шарэў паўзмрок. Аж потам праняло: няўжо так задумаўся, што часу мінулася шмат? Сутаргава сашмаргнуў з рукі кашулю — гадзіннік паказваў палову другой. «Дык што ж ета засціла сонца?» Выглянуў на двор: неба было зацягнута густою, цьмянаю сінечаю; маленькія лугавыя сонейкі — адуванчыкі — таксама пахаваліся, акрылі свае галовы зялёнымі хусцінкамі; трывожна шумелі чубы бяроз, гнуліся ў бок Сажа. «Зноў на дождж... Недарма ўранні крычалі, дралі глотку вароны», — падумаў Грышка, і не зразумець было, ці то ён радаваўся дажджу, што зноў прамочыць зямлю і будзе латва грыбам, ці то шкадаваў, што дождж зглуміць гасцям свята і настрой. Ва ўсякім выпадку, ён выглядаў неба ў прасветліну між дрэў з прагнаю заклапочанасцю: зачэпіць хмара дом рыбака ці прагоніць міма — туды, аж за Глубку?
Раптам блізка пачуў галасы. Мужчынскія. Гуду машын, здаецца, не было, і душа ў Грышкі адно зварухнулася, але не сцялася, як бывае, ад зляку. Высокі шчытны плот хаваў таго, хто ішоў, але галасы акурат набліжаліся да варот, якія Грышка пакінуў незапёртымі. Ён чамусьці спешна патрухаў да іх, хаця людзі ў такой вусцішнай змрочнасці былі якраз не лішнія — можна перакінуцца словам, аджывіць душу, пасмяяцца.. Але— што за людзі? Амаль нароўні з Грышкам у вароты ткнуліся мужчына ў саламяным шэрым брылі і хлопец год дваццаці, у руках яны трымалі вуды; у хлопца цераз плячо вісела пухлая школьная сумка, а з-пад пінжака мужчыны тырчаў выслізганы кончык тапарышча. Людзі Грышку былі знаёмыя — зрэшты, ён ведаў адно мужчыну, а гэты хлопец, няйначай, яго сын: у абодвух чорныя бровы і даўгія, з прыплюшчанымі дзюбачкамі насы. Мужчына быў з Дабранкі, Грышка ўспомніў нават прозвішча — Марчанок. Ды і як было не ўспомніць — мужчына ўзяў у жонкі (зразу пасля вайны) іх малінаўскую дзеўку — адну з пяці Чубатчыных дачок; а потым, як вярнуўся з Данбаса, Грышка купляў у старога Марчанка, у якога жыў тады і сын з маладою жонкаю, цёлку; пазней выпівалі разам у сталоўцы райцэнтраўскай. Помніцца, добра ўрэзалі, надта Марчанок, у міліцыю забіралі яго, ды Грышка адстаяў, не даў. Любіў, чутка хадзіла, малады Марчанок гарэлку, дый не дзіва было — тады яе, зусім дзяшовую, прадавалі на кожным рагу; зайшоў у сталоўку абедаць — тут жа, на месцы, бяры малянкоўскую шклянку, так сказаць, для апетыту. Здаецца, Марчанок і цяпер быў цёпленькі: рудыя вочы яго туманіліся, на зацемненым акрайкам брыля лбе блішчаў пот; перасмяглі вусны, і ён аблізваў іх раз за разам.