Rhand blies zijn wangen op. Lid zijn van de raad was duidelijk veel ingewikkelder dan hij had gedacht. De kar ratelde verder over de Steengroeveweg.
‘Heeft behalve Perijn nog iemand anders die vreemde ruiter gezien?’ vroeg Tham.
‘Mart, maar...’ Rhand kneep zijn ogen even dicht en staarde toen over Bela’s rug naar zijn vader. ‘U gelooft me? Ik moet terug. Ik moet het ze vertellen.’ Thams schreeuw hield hem tegen toen hij zich omdraaide om naar het dorp terug te hollen.
‘Ho, kerel, stop! Waarom denk je dat ik zo lang gewacht heb om er met je over te praten?’
Aarzelend bleef Rhand naast de wagen lopen, die nog steeds verder kraakte achter de geduldige Bela. ‘Waarom denkt u er nu anders over? Waarom mag ik het de anderen niet vertellen?’
‘Ze zullen het gauw genoeg weten. In ieder geval Perijn. Van Mart ben ik niet zo zeker. Het moet zo snel mogelijk aan de boerderijen worden doorgegeven, maar binnen een uur is er in Emondsveld niemand van boven de zestien, niemand met enig verstand tenminste, die niet zal weten dat er een vreemdeling rondzwerft. Waarschijnlijk niet een van het soort dat je voor het feest uitnodigt. De winter is al erg genoeg zonder die zwerver om de kinderen angst aan te jagen.’
‘Feest?’ zei Rhand. ‘Als u hem had gezien, zou u hem wel tien span verder wensen. Honderd misschien.’
‘Misschien wel,’ zei Tham bedaard. ‘Hij kan best op de vlucht zijn voor de ellende in Geldan, of misschien is hij wel een dief die denkt dat stelen hier gemakkelijker zal zijn dan in Baerlon of Tarenveer. Maar toch, hier woont niemand die zo rijk is dat het de moeite loont hem te bestelen. Als de man aan de oorlog tracht te ontkomen... nou, dat is nog geen verontschuldiging om de mensen aan het schrikken te maken. Als de wachten eenmaal in het zadel zitten, zouden ze hem of moeten vinden of afschrikken.’
‘Ik hoop dat het hem afschrikt. Maar waarom gelooft u me nou wel en vanmorgen niet?’
‘Toen moest ik op mijn eigen ogen afgaan, kerel, en ik zag niets’ Tham schudde zijn grijzende hoofd. ‘Het schijnt dat alleen jongemannen hem zien. Toen Haral Lohan het erover had dat Perijn van de schaduwen schrok, werd het allemaal duidelijk. De oudste zoon van Jon Tan heeft hem ook gezien, net als die jongen van Samel Craaf, Bendri. Nou, als vier van jullie zeggen dat ze iets hebben gezien – en nog flinke kerels ook – gaan wij denken dat er mogelijk iets is, of we het kunnen zien of niet, iedereen, behalve Cen natuurlijk. Nou ja, daarom gaan we ook naar huis. Als wij beiden weg zijn, kan die vreemdeling op onze boerderij allerlei kwaad uithalen. Als het feest er niet was geweest, was ik morgen ook thuis gebleven. Maar we kunnen onszelf niet opsluiten in ons eigen huis omdat er zo’n kerel rondsluipt.’
‘Van Ben of Lem weet ik het niet,’ zei Rhand. ‘Maar wij drieën wilden morgen naar de dorpsmeester gaan. We waren alleen bang dat hij ons ook niet zou geloven.’
‘Grijze haren willen nog niet zeggen dat onze hersens niet meer werken,’ merkte Tham droog op. ‘Dus gebruik je ogen goed. Misschien zie ik hem ook als hij weer opduikt.’
Rhand knikte instemmend. Hij besefte verbaasd dat hij lichter liep. De last was van zijn schouders gegleden. Hij was nog wel bang, maar het was niet meer zo erg als voorheen. Hij en Tham waren net zo alleen op de Steengroeveweg als die ochtend, maar op de een of andere manier had hij het gevoel dat het hele dorp bij hen was. Dat anderen het wisten en geloofden, dat maakte alle verschil. Die zwarte ruiter kon niets doen wat de Emondsvelders samen niet aankonden.
5
Winternacht
De zon daalde al toen de kar hij de boerderij aankwam. Het was niet zo’n groot huis, lang zo groot niet als sommige van de verspreid liggende boerderijen in het oosten; hofsteden die door de jaren heen waren vergroot om hele families te huisvesten. In Tweewater betekende dat vaak dat drie of vier generaties onder één dak leefden, onder wie tantes, ooms, neven en nichten. Men vond Tham en Rhand een apart slag, omdat ze twee mannen waren die alleen leefden en omdat ze boerden in het Westwoud.
Op de boerderij waren de meeste vertrekken op de begane grond, een nette rechthoek zonder vleugels of aanbouwsels. Onder het steile rieten dak bevonden zich twee slaapkamers en een opslagruimte. Al was de witkalk sinds de winterstormen bijna helemaal verdwenen, het huis was keurig onderhouden, het riet sloot strak aan en de deuren en luiken hingen recht en hadden geen kieren.
Huis, schuur en stenen schaapskooi begrensden het driehoekige erf, waar enkele kippen het nog aandurfden in de koude grond te pikken. Een open schaapscheerdersschuur en een stenen drinktrog stonden naast de schaapskooi. Vlak bij de velden, tussen het erf en de bomen, rees de hoge kegel op van een vensterloze droogschuur. Weinig boeren in Tweewater konden rondkomen zonder wol en tobak te verkopen aan de kooplui.
Toen Rhand een kijkje nam in de stenen schaapskooi, keek de massief gehoornde kudderam naar hem op, maar de meeste van de zwartkoppige schapen bleven rustig liggen waar ze lagen of stonden met de koppen in de voedertrog. Hun vachten waren dik en krullerig, maar het was nog te koud om ze te scheren.
‘Ik denk niet dat de man met de zwarte mantel hier is geweest,’ riep Rhand zijn vader toe, die langzaam rond de boerderij liep, de speer klaar hield en zorgvuldig de grond afzocht. ‘De schapen zouden niet zo rustig zijn als er iemand was geweest.’
Tham knikte, maar bleef niet staan. Toen hij helemaal rond het huis was geweest, liep hij ook rond de schuur en de schaapskooi, waarbij hij nog steeds de grond bestudeerde. Hij keek zelfs de droogschuur na en het rookhok. Hij haalde een emmer water uit de bron, vulde de kom van zijn hand, rook eraan en raakte het voorzichtig met het puntje van zijn tong aan. Onverwachts lachte hij luid en dronk het water in een snelle teug op.
‘Ik denk ook van niet,’ zei hij tegen Rhand en veegde zijn hand aan de voorkant van zijn jas af. ‘Met al dat gedoe over mannen en paarden die ik niet kan zien of horen, word ik bij alles nog achterdochtig.’ Hij leegde de putaker in een andere emmer en liep naar het huis, de emmer in een hand, de speer in de ander, ik ga wat stamppot klaarmaken als avondeten. En nu we toch hier zijn, kunnen we net zo goed een paar klusjes afmaken.’
Rhand trok een scheef gezicht en dacht met spijt aan Winternacht in Emondsveld. Maar Tham had gelijk. Op een boerderij was het werk nooit klaar; zodra een klus af was, vroegen de volgende twee al weer aandacht. Hij weifelde even, maar hield zijn boog en koker bij de hand. Als de zwarte ruiter toch kwam opdagen, wilde hij hem niet alleen met een schoffel te lijf kunnen gaan.
Het eerste wat hij moest doen, was Bela op stal zetten. Nadat hij haar had afgetuigd en haar in de stal naast hun koe had gezet, deed hij zijn mantel af en wreef de merrie droog met handenvol stro. Daarna schuierde hij haar met een zachte borstel. Hij klom de smalle ladder op naar de hooizolder en vorkte wat hooi als voedsel omlaag. Hij schepte ook wat haver voor haar op, hoewel er nog maar weinig over was en er een lange tijd niets meer zou zijn, tenzij het weer snel beter werd. De koe was die ochtend al voor het ochtendgloren gemolken en had maar een kwart van haar gebruikelijke hoeveelheid gegeven; ze scheen op te drogen naarmate de winter langer aanhield. Er was die ochtend voor twee dagen voer aan de schapen gegeven. Ze hadden eigenlijk al de wei in gemoeten, maar er groeide te weinig om te grazen, dus vulde hij hun water maar bij. En hij moest de paar gelegde eieren rapen. Het waren er maar drie. De kippen leken steeds slimmer re worden in het verstoppen.
Hij liep net met een schoffel naar de moestuin achter het huis toen Tham naar buiten kwam en op de bank ging zitten om een tuig te herstellen, waarbij hij de speer naast zich neerzette. Daardoor voelde Rhand zich een stuk beter over zijn pijl en boog, die binnen handbereik op zijn mantel lagen.