‘Dat had je gedacht! Jouw maillot zou me niet passen.’
‘Het is een stretch-maillot. En de gêne om het lichaam, wat een onderdeel is van de kleding die op seks is gericht. Hier is naaktheid net zo min opmerkenswaardig als op dat mooie eilandje waar ik je gevonden heb. Alle onbehaarde mensen dragen soms kleren en alle mensen, hoe behaard ze ook zijn dragen sieraden, maar het taboe van de naaktheid wordt alléén gevonden waar het koopwaar is die verpakt en tentoongesteld wordt... dat wil zeggen, op de Aarde. Het komt overeen met ‘Niet in de tomaten knijpen’ en het aanbrengen van dubbele bodems in manden met aardbeien. Als ergens nooit over gekibbeld wordt heeft het geen zin er een mysterie van te maken.’
‘Dus als we ons van onze kleren ontdoen, zijn we de prostitutie kwijt?’
‘Hemel, nee! Je bekijkt het achterstevoren.’ Ze fronste haar wenkbrauwen. ‘Ik zie niet in hoe de Aarde prostitutie kwijt kan raken; het maakt teveel deel uit van alles wat jullie doen.’
‘Ster, toch zijn je feiten niet juist. In Amerika bestaat bijna geen prostitutie.’
Ze keek verbaasd. ‘Meen je dat? Maar — is ‘alimentatie’ geen Amerikaans woord? En ‘chequeboekpoes’? En ‘debutantenbal’?
‘Ja, maar de prostitutie is vrijwel uitgestorven. Ik zou echt niet weten hoe ik een bordeel moest vinden, zelfs in een garnizoensstad. Ik zeg niet, dat je toch niet in bed terecht komt. Maar het is geen handeltje. Ster, als je een Amerikaans meisje van wie bekend is dat ze het niet zo nauw neemt vijf dollar zou aanbieden — of twintig — zou ze je tien tegen éen een klap in je gezicht geven.’
‘Hoe gaat het dan?’
‘Je doet aardig tegen haar. Je neemt haar mee uit eten, misschien naar een voorstelling. Je koopt bloemen voor haar, meisjes zijn gek op bloemen. En dan ga je beleefd tot het onderwerp over.’
‘Omar, kost dat etentje en die voorstelling en eventueel bloemen niet meer dan vijf dollar? Of zelfs meer dan twintig dollar? Ik heb begrepen dat de prijzen in Amerika ongeveer gelijk zijn aan die in Frankrijk.’
‘Nou ja, jazeker, maar je kunt niet zomaar aan je hoed tikken en verwachten dat een meisje meteen op haar rug gaat liggen. Een schrielhannes —’
‘Ik heb niets meer in te brengen. Ik probeerde alleen maar aan te tonen dat gebruiken enorm kunnen verschillen in verschillende werelden.’
‘Dat is waar, zelfs op Aarde. Maar —’
‘Alsjeblieft, Heer. Ik wil de deugd van Amerikaanse vrouwen niet in het geding brengen en ik wilde ook geen kritiek leveren. Als ik in Amerika opgevoed was denk ik dat ik minstens een armband met smaragden zou willen hebben in plaats van een etentje en een voorstelling. Maar ik wilde het gesprek op het onderwerp ‘natuurwetten’ brengen. Is de onveranderlijkheid van natuurwetten geen onbewezen stelling? Zelfs op de Aarde?’
‘Nou — Je hebt het niet helemaal eerlijk gesteld. Ik geloof wel dat het een stelling is. Maar er is nooit een geval geweest waarin het niet bleek te kloppen.’
‘Geen witte raven? Zou het ook kunnen zijn dat een waarnemer die een uitzondering gezien heeft er de voorkeur aan gaf zijn ogen niet te geloven? Net zoals jij niet wilt geloven dat Igli zichzelf opgegeten heeft, zelfs hoewel jij, mijn Held, hem daartoe gedwongen hebt? Het hindert niet. Laten we Socrates aan zijn Xantippe overlaten. Natuurwetten kunnen in een heel universum onveranderlijk zijn — en dat schijnen ze in starre universa ook inderdaad te zijn. Maar het staat vast dat natuurwetten van universum tot universum verschillen — en dat móet je geloven, Heer, anders zullen we geen van beiden lang meer leven!’
Ik overpeinsde het. Verdorie, waar was Igli gebleven? ‘Bijzonder verwarrend.’
‘Als je er eenmaal aan gewend bent is het niet verwarrender dan het wisselen van taal en gebruiken als je naar een ander land gaat. Hoeveel chemische elementen bestaan er op de Aarde?’
‘Eh, tweeënnegentig en nog een stelletje nieuwe. Honderdzes of -zeven.’
‘Hier ook zowat. Niettemin zou een scheikundige van de Aarde wel een paar schokken te verwerken krijgen. De elementen zijn niet precies hetzelfde en ze gedragen zich ook niet precies eender. H-bommen werken hier niet en dynamiet ontploft niet.’
Ik zei scherp: ‘Wacht eens even! Probeer je me te vertellen dat elektronen en protonen hier niet hetzelfde zijn, om het elementair te houden?’
Ze haalde haar schouders op. ‘Misschien wel, misschien niet. Wat is een elektron anders dan een mathematisch begrip? Heb je er pas nog een geproefd? Of zout gelegd op de staart van een golfdeeltje? Komt het er veel op aan?’
‘En óf het er op aan komt. Je kunt net zo goed sterven door gebrek aan sporenelementen als door gebrek aan brood.’
‘Dat is waar. Naar sommige universa moeten wij mensen voedsel meenemen, als we er heengaan — wat we soms wel moeten, al is het maar om een aansluiting te halen. Maar hier, en in alle universa en op de talloze planeten waar wij mensen wonen, hoef je je geen zorgen te maken; je zult geen last van het plaatselijke voedsel hebben. Ja natuurlijk, als je hier vele jaren bleef, dan naar de Aarde terugkeerde en spoedig daarna zou sterven en er een lijkschouwing zou plaats vinden met vergaande micro-analyse, zou de analist de resultaten waarschijnlijk niet geloven. Maar je maag zou er zich niet om bekommeren.’
Daar dacht ik over na met mijn maag vol heerlijk eten en zoete, frisse lucht om me heen. Mijn lichaam bekommerde zich er inderdaad niet om als er werkelijk verschillen waren als waar Ster over sprak.
Toen herinnerde ik me één aspect van het leven waarin kleine verschillen grote verschillen veroorzaken. Ik vroeg er Ster naar.
Ze keek minzaam onschuldig. ‘Kan het je wat schelen, Heer? Je bent al lang weg eer Doral er zich druk over maakt. Ik dacht dat het deze drie dagen alleen maar je bedoeling geweest was mij met mijn problemen te helpen ? Met plezier in je werk, dat besef ik wel — je hebt jezelf bijzonder energiek in de strijd geworpen.’
‘Verdomme, houd me niet voor de gek! Ik heb het gedaan om jou te helpen. Maar je vraagt je zoiets nu eenmaal af.’
Ze sloeg me op mijn dij en lachte. ‘O, wat ben je toch een schat! Pieker er maar niet meer over; de menselijke rassen van alle Universa kunnen met elkaar gekruist worden. Sommige kruisingen dragen slechts zelden vrucht en sommige produceren bastaarden. Maar deze niet. Je zult hier voortleven, al kom je nooit meer terug. Je bent niet steriel; dat was één van de vele dingen die ik heb gecontroleerd toen ik je mooie lichaam in Nice onderzocht. Je weet nooit hoe een dubbeltje rollen kan, maar — ik denk niet dat de Doral teleurgesteld zal zijn.’
Ze leunde naar me over. ‘Wil je je dokter meer nauwkeurige gegevens verstrekken dan die welke Jock bezongen heeft? Dan kan ik misschien een statistische waarschijnlijkheid noemen. Of zelfs een Visioen.’
‘Nee, dat wil ik niet! Nieuwsgierig Aagje!’
‘Zoals je wilt, Heer. Op een minder persoonlijk vlak is het feit van kruisingen tussen mensen — en sommige dieren, zoals honden en katten — van verschillende universa een zeer belangwekkende kwestie. De enige zekerheid is dat mensen alleen tieren in die universa die een zo gelijke chemie hebben dat de elementen waaruit het DNA is samengesteld praktisch gelijk zijn. Wat de rest betreft houdt iedere geleerde er zijn eigen theorie op na. Sommigen houden zich aan een teleologische verklaring die beweert dat de Mens in alle fundamentele bijzonderheden in elk universum waar hij kan leven gelijk tot ontwikkeling komt tengevolge van een Goddelijk Plan — of tengevolge van een onduidelijke noodzaak, dat hangt er van af of de geleerde zijn godsdienst puur of aangelengd consumeert.
‘Sommigen denken dat we maar eenmaal tot ontwikkeling gekomen zijn — of geschapen, dat hangt ervan af — en ons over andere universa hebben verspreid. Daarna maken ze er ruzie over welk universum de bakermat van het ras geweest is.’