Выбрать главу

pens-ar: (tr., intr.) to think; -o, -ado: a thought, thinking, cogitation; -ema: thoughtful, pensive; -eskar: to have an idea; (cf. meditar, reflektar, rezonar, intelektar, imaginar, konceptar, memorar, sonjar, revar, kredar, judikar, opinionar). Def.: Formacar ideo pri ulu, ulo. Ex.: Me pensis (pri) ulo quo povas helpar vu. La homo qua pensas povas esar la mastro di qui ne pensas. Pensez ante ke vu facos to. — eFIS

pension-ar: (tr.) to pension (soldiers, etc.) to pay a regular stipulated sum for board and lodging; -o: regular payment, board and lodging, regular charge. Def.: Pagar reguloze ula sumo por manteno. V. exp.: Pensiono esas sumo quan ulu pagas o recevas reguloze por lua manteno. Ica senco kontenas ta di pensiono (1) di oficero od oficisto en retreto; ol kontenas anke ta di la pensiono (2) di skolano «interna», qua lojas e nutresas en edukerio, e ta di la pensiono (3) di gasto di hotelo, qua anke lojas e nutresas, o nur nutresas. Takaze ta qua recevas pensiono (1) esus pension-ato, -ario; qua pagas pension (2) o (3) esas pension-anto, -ero; la loko ipsa esas pension-eyo, -erio; V-282. — DeFIRS

pent-o: (downward) slope, incline, gradient, pitch, declivity; -a, -e: (downward) sloping, shelving. V. exp.: Rampo e pento esas esence sama, ma pento esas la inklinajo de supre ad infre, e rampo la sinso de infre ad supre; rampo acensas, pento decensas. — FIS

pentaedr-o*: (geom.) pentagedron. — DEFIS

pentagon-o*: (geom.) pentagon. — DEFIS

pentagram-o: (geom.) pentagram. — DEF

pentametr-o: (verse) pentameter. — DEFIRS

pentark-o*: pentarchos, one of five rulers; quinquivir. — DEFIRS

pentatl-o: (antiq.) pentathlon. — DEFIS

pentekost-o: Pentecost, Whitsunday. — EFIS

pen-valor-ar: (intr.) to be worth while.

peoni-o: (bot.) peony (genus: Pæonia). — DEFIS

pepit-o: (min.) nugget (especially of silver or gold). — DFIS

pepsin-o: (chem. pharm.) pepsin. — DEFIRS

pepton-o: (physiol. chem.) peptone. — DEFIRS

per: (prep.) by means of, through the help of, by, with (marks, instrument, means); (arith.) multiplied by (the sign); (cf. da); per ke: through the fact that. Ex.: Pruvar per exempli. Trapikar per poniardo. Sendar letro per posto. La substantivi finas per «o» en la singularo. Lu sucesis vinkar, per ke lu uzis ruzo. Quar per du facas ok. — eFIS

per-o: peer (nobleman); -ino: peeress; -eso: peerage (rank or dignity); -aro: peerage (collect.); -o-chambro: Chamber of peers; (Eng.) House of Lords. — DEFIRS

percept-ar: (tr.) to perceive: to receive impressions of external objects; to feel; discern; -(ad)o: perception; -iva: perceptive (faculty, etc.); -ebla: perceptible; ne- ebla: imperceptible. Def.: Komprenar per la sensi. Ex.: Perceptar ula bruiso. Materiaji esas sole perceptebla. — DEFIS

perch-ar: (intr.) to perch; to roost (sur); -ilo: a roost; -eyo: perching place; (fig.) upper gallery in a theater (theatre). V.: exp.: Perchar aplikesas, ne nur a hani, ma ad omnaspeca uceli, e mem metafore ad animali e homi; III-327. — EFS

perd-ar: (tr.) to lose (cf. egarar); -esar: to be lost, be a loser; -o: loss; -ajo: what is lost; -e vendar: to sell at a loss. Def.: Cesar havar to quon on posedis o proprietis. Ex.: Perdar sua burso, fundo, voyo, raciono, parento. Ant.: ganar. — FIS

perdrik-o: (orni.) partridge; -yuno: a young partridge. — FIS

peren-a: perennial. Def.: Qua duras plura yari; V-89. — DEFIS

perfekt-a: perfect (cf. bon-ega, ecel-anta); -eso: perfection; -e: perfectly (cf. komplete, tote); -igar: to perfect, bring to perfection; -ig-ebla: perfectible. Def.: Qua havas omna sua qualesi sen inter-mixuro di defekti. Ex.: Perfekta baleso, vino, homo, boneso. — DEFIS

perfekt-o: (gram.) perfect. — DEFIS

perfid-a, -(ulo): perfidious, felonious, false-hearted, treacherous (person); -ajo: act of perfidy. Ant.: loyala. ? DEFIS

perfor-ar: (tr.) to perforate, pierce through; (cf. borar, penetrar). Def.: Truifar sen rotaco; III-165. Ex.: Kuglo perforas korpo, muro. — DEFIS

pergamen-a, -o: parchment; -atra: parchmentlike, pergamentaceous. — DeFIRS

periant-o: (bot.) perianth. — DEFIS

periferi-o: periphery, circumference. — DEFIRS

perifraz-ar: (tr.) to periphrase; express in a roundabout way, by circumlocution. V. exp.: vid.: parafrazo. Exp.: «La rejo dil uceli» esas perifrazo por l’aglo. — DEFIRS

perige-o: (astron.) perigree. Ant.: apogeo. ? DEFIRS

periheli-o*: (astron.) perihelion. — DEFIS

perikardi-o: (anat.) pericardium. — DEFIS

perikarp-o: (bot.) pericarp, seed-vessel. — DEFIS

perimetr-o: perimeter. — DEFIRS

perine-o: (anat.) perineum. — DEFIS

period-o: (astron., chron.) period: term, portion of time (cf. ciklo, punto); -ala, -oza: periodical; -al-eso, -oz-eso: periodicity. — DEFIRS

periost-o: (anat.) periosteum. — DEFIS

periostit-o*: (med.) periostitis. — DEFIS

peripatetik-a, -(ul)o: peripatetic, Aristotelian. (N.B. not fig.). — DEFIRS

peripeci-o: peripetia, sudden turn of fortune, vicissitude; (theat.) denouement. — DeFIRS

peripl-o: (ancient geog.) periplus (a sailing round). Def.: Historiala nomo di ula specala cirkumnavigi, e naraco di li; V-89. — DEFIS

peris-ar: (intr.) to perish: die; be destroyed, ruined; -iva, -ema: perishable. Ex.: Mili di soldati perisis en ta batalio. (fig.) Lua nomo ne povos perisar. Flori perisas. — EFIS

periskop-o*: periscope. — DEFIS

peristalt-a*: (physiol.) peristaltic. — DEFIS

peristil-o: (arch.) peristyle. — DEFIRS