Выбрать главу

saguin-o: (zool.) sagoin: squirrel-monkey, marmoset of genus: Callithrix. — DeFIRS

sagut-o: sago (cf. tapiokao); -iero: s. tree or palm (Cycas Metrocylon). — DeFIRS

saim-o: lard (cf. lardo). Def.: Porko-graso fuzita, sen salo; IV-581. — I

saj-a: wise, knowing, enlightened, sage, sensible, reasonable; -eso: wisdom; -(ul)o: a wise person, a sage; -igar, -eskar: to make, to become wise; ne- -a: unwise, ill-advised. Ex.: Saja lego, politikisto, konduto, judiciisto. La sajeso di la Egiptiani. Il montris granda sajeso en ta cirkonstanci. Ant.: stulta, absurda. — EFIS

sak-o: (also anat. and bot.) sack: bag, pouch; -edo: sackful, bagful; -o papera: a paper bag; -o-reto: net bag; drag net, trawl; -o de frumento: s. of wheat; ledor- -o: leather pouch; manu- -o: handbag, satchel; sablo- -o: sandbag: bag for sand; sako de sablo: sandbag: bag of sand; sako-strado: blind alley, cul-de-sac. — DEFIS

sakarimetr-o*: saccharimeter. — DEFIS

sakarimetr-o*: saccharimetry. — DEFIS

sakarin-o*: saccharin(e). — DEFIS

sakr-a: sacred; -eso: sacredness; -ajo: a s. object; -igar: to render s., to consecrate (ulu, ulo); (fig.) to annoint, crown (a king); (cf. konsakrar); -o-santa: sacrosanct, most holy. Ex.: Sakra historio. La sakra ordi. La sakra fairo di Vesta. Sekretajo esas sakrajo. Sakrigar episkopo, rejo. — EFIS

sakrament-o: sacrament. Ex.: Donar la lasta sakramenti ad uli. Sakramentala vino. La katolikismo havas sep sakramenti: sakramento di bapto, di konfirmo, di la extrema unciono, e.c. — DEFIRS

sakrifik-ar: (tr., intr.: lit. and fig.) to sacrifice (ulu, ulo); to make offerings; -o, -ajo: sacrifice, offering; -ala: sacrificial; hom- -o: human s. Ex.: Sakrifikar viktimi, sua interesti, sua havaji, sua tempo. La sakrifiko di la meso, di la honoro. La sakrifiko di Izaak da Abraham. — EFIS

sakrilej-ar: (intr.) to commit a sacrilege; -anta, -inta: sacrilegious. Def.: Profanacar ulu, ulo veneracinda o sakra. Ex.: Sakrilejar kontre sacerdoto, kontre vestalo. (fig.) Esus sakrilejo abatar ica belega arboro. — DEFIS

sakrist-o: sexton; sacristan; -io: sacristy. — DEFIS

sakrum-o: (anat.) sacrum. — EFIS

sal-o: salt; (chem.) sodium chloride; -ifar: to salify: to produce salt; -igar: to salify: to form a salt with; to impregnate (ulo) with salt; -izar: to cover (ulo) with salt; -a kolono: a column (made) of salt; -ala legi: laws relating to s.; -oza fisho: a salty fish; -iz-ita porko-karno: salt pork; -if-isto: a salt-maker (producer); -iz-isto: a salter, curer; -atra: (tendency)salty; brackish; -uyo, -iz-uyo: salt-shaker, salting-box; -oz-eso: saltness; -aquo: salt water; -min-eyo: salt-mine; -o grosa: coarse salt; -grano: grain of salt; -marsho: a salt marsh; amoniak-salo: sal ammoniac. — DeFIRS

salad-o: salad; -uyo: s. dish, s. bowl. — DEFIRS

salamandr-o: (zool.) salamander (Salamandra). — DEFIRS

salari-ar: (tr.) to pay a stipend, wages, a salary to (ulu); -o, -ajo: salary, wages stipend; -ato: a salaried person; -at-acho: hireling. — DEFIS

sald-ar: (tr.) to settle with: pay the balance due on an account current; -o, -uro: settlement, payment; -ajo: balance due: difference between debits and credits of a running account; (cf. bilanco). Ex.: Saldar trupi, employati. — DFI

salep-o: (esp. pharm.) salep: dried roots of various orchids. — DEFIRS

sali-ar: (intr.) to be protuberant, to jut out, project. (N.B. refers to form not movement; cf. spricar); -igar: to cause to jut out, to bring into prominence; (of fluids) throw up; -o, -ajo: jutting forth; protuberance, prominence, projection; (fort.) salient; -anta: projecting, prominent, salient. — eFIS

salinc-o*: (chem.) salicin.

salik-a: Salic; -a lego: S. law. V. exp.: Ideo di heredado nur da e tra la maskuli; IV-581. — DEFIRS

salik-o: (bot.) willow-tree (genus: Salix); -o ploranta: weeping w. — IL

salikari-o: (bot.) spiked purple loose-strife; willow-weed (Lythrum salicaria). — F

salin-o: salina: salt-works; (cf. sal-min-eyo). Def.: Loko ube produktesas la salo per vapigoro di la saloza aquo; IV-715. — DeFIS

saliv-o: saliva, spittle; -ala: salivary; -ifar: to salivate (cf. sputar). V. exp.: vid. bavar. — EFIS

salmon-o: (ich.) salmon; -yuno: young s.; -ea: s. colo(u)red. — DEFIS

salon-o: saloon: drawing-room, parlo(u)r; (cf. art-ala expoz-eyo). Def.: Chambro en apartamento destinita por aceptar vizitanti. — DeFRS

salpetr-o: saltpeter.— DEFR

salsifi-o: (bot.) salsify, oyster-plant (Tragopogon porrifolius). — EF

salt-ar: (intr.) to leap, jump, bound, hop (upward or forward), vault (ad, sur, trans, retro, ad-avane); -igar: to bounce (ulo): cause to leap or jump; -etar: to hop, skip, caper; -ope: by leaps and bounds; -anta, -et-anta: leaping, skipping; ri- -ar: to rebound; dorso- -o: (game) leapfrog; later-ala -o: side jump; turno- -o: summersault; trans-saltar: (tr.) to jump across; vento- -o: (nav.) a shift of wind. Ex.: Saltar trans (od, trans-saltar) fosato. Irar super ulo per un salto. Saltar al guturo di ulu. — eFIS

salubr-a: (of places, things) salubrious, wholesome, healthy; -eso: salubrity; -igar, -eskar: to render, become s. V. exp.: Salubra tote ne esas sana; sana koncernas la personi o vivanti; salubra koncernas la kozi (klimato, lando, domo). Anke salubreso tote ne esas la saneso, ma la extera, fizikal kondicioni di la saneso. Ol anke ne esas la higieno, qua esas l’arto konservar la saneso. On povas (e devas) sequar la higieno precipue en ne-salubra lando; II-711, anke sana. — EFIS