Вынік скалануў. Вынік выцяў па твары. Вынік надарваў дыханне. Загадчык нюськавіцкай вадакачкі Адам Шуло быў бацькам яго вучаніцы Надзейкі. Загад выракаў зрабіць смерць і ёй. “Да якой халеры ім гэтая вадакачка? – высвятляў сам у сябе Істрабіцель. – Завошта зніштажаць загадчыка? Нягож ён такі вялікі вораг? Мацёры здраднік? І дзеркачу ясна, што ён вымушана супрацоўнічае з немцамі. Што яму закідваюць? Нацыяналізм? Удзел у карных аперацыях? Частаванне былых савецкіх грамадзян бруднаю вадою? Брэдні. Біліндрасы на трыногу! Завошта? Ці то яны мяне ўсё-ткі выпрабоўваюць? Так не можа быць. Калі і шлындаюць дзесь тутака іхныя агенты, якія ўпільнавалі, што Надзейка прыходзіла да мяне ці што я праважаў яе, то ў кожным разе яны б не здолелі так хутка размясціць у газеце гэтае курвенства. Супадзенне? Супадзенне, але прыкрае, але страшнае. Хоць біся галавою аб сцяну. Як? Што рабіць далей? Дзе ўзяць адказ? Я не хачу іх забіваць… Заб’юць мяне. Даб’юць. Тады пашанцавала. Цяпер – солі ў вочы, а не шанцавння. Накрыюць. Не пабачыць залацістага і яснага. Ні халеры не агледзіць. Нават самай наймаленечкай. Што рабіць? Як рэагаваць? Як?”.
Нібыта чорная хмара павісла над ім. Нічога не атрымоўвалася надумаць. Адпраўка Надзейкі ў Нямеччыну падавалася яшчэ больш небяспечнай, чым далейшае перабыванне тут. Зрэшты, і перамяшчэнне ў іншую частку Беларусі нічога не вырашала – паўсюдна партызаны ды іх людзі. Між партызанскімі атрадамі, як меркавалася, былі добрыя сувязі: хто-небудзь дый знойдзе. Знойдзе ды прыгвоздзіць. Самім жа ўцякаць у лес было зусімнаю бязглуздзіцай. Тупік. Аляксючыц наліў у конаўку самагонкі і быццам халодную ананасную ваду выпіў адным цугам. Іначай было б не заснуць. Час ішоў. Пераначуем болей пачуем.
Расплюшчыўшы вочы, Барыс Макаравіч ужо дакладна ведаў, што будзе рабіць далей. Ён узяў сабе набіты пісталет, у кішэні напхаў колькі жменяў патронаў, у газеціну заматаў пару пачкаў грошай. Падаўся да Адама Шуло. Той з усмешкаю павітаў нечаканага госця:
– Пан настаўнік, рады паздароўкацца. Дачушка ўсе вушы пра вас адзваніла. Любіць вашы заняткі – няма спасу! А хіба ё якіясьці турботы з ёю?
– Турботы, спадару Адаме, у нас усіх першага верасня трыццаць дзявятага пачаліся, – без віхлянняў нацянькі прамовіў чыстую крамолу Аляксючыц.
– Чаго? – спужаўся Шуло. – Што за смешкі?! Хіба вы мяне правяраеце? Дык я сёння ж данясу пра інцыдэнт у паліцыю.
– Не каляхуйце, шаноўны, праблема больш спаважная, ніжлі ваш цяперашні страшок. Страшнейшая.
– Я вас зараз выжаню з хаты, калі не скончыце гэтую гнюсную правакацыю! – разыйшоўся Надзейкін тата і неяк няўклюдна махнуў рукою. Настаўнік адразу ж схапіўся за яе ды скруціў за спіну.
– Ты, дзядзьку, будзеш мяне слухаць? – мала не вызверваўся ён. – Цябе пасвяць бальшавікі. Цябе і тваю радзіну. Разумееш? Надзейку таксама хочуць забіць.
Загадчык вадакачкі абмяк і сцішана працягваў слухаць. Істрабіцель аслабаніў яго руку, паклаў на стол пакунак з райхсмаркамі і няголасна, але безапеляцыйна загаварыў:
– Сягоння ж любым магчымым спосабам пакіньце з дачкою Нюськавічы, а за тым і Беларусь. Эстонія, Чэхія, Францыя. Куды хочаце. Хоць за чатыры мора. Толькі не Беларусь. Яна гэтым часам, як пекла. Тут ёсць колькі тысячаў. Сапраўдныя… Не будзьце дурнём і проста па маім сыходзе ўцякайце. Забірайце Надзейку са школы і бяжыце.
Шуло ўсёй сваёй істою быў прыгаломшаны, але згодна хітнуў галавою. Настаўнік шморгнуў носам і выйшаў вон.
Ён не збіраўся сёння ісці на працу, а мерна крочыў да павятовае ўправы. На вуліцы Гітлера яго нагнаў дырэктар школы.
– Спадар Аляксючыц, хіба вас ужо папярэдзілі? – без прывітання запытаўся ён.
– Гледзячы пра што, – ухіліста адказаў Істрабіцель, неўпрыкмет варушачы ў кішэні рукою.
– Ідзем з вамі ва ўправу на семінарыю па праблемах ідэалогіі Трэцяга Райху на высвабаджаных ад бальшавізму абшарах. Будзе нехта высокі з Менску. Мы ж зможам з вамі станоўча адрапарціраваць?
Настаўнік, быццам на згоду, ленна хітнуў галавою.
Ва ўправе было шматлюдна. Неяк адразу зразумелася, што з усёй акругі сюды панапрыехала настаўнікаў. Неўзабаве ўсіх запрасілі ў вялікую залу. На сцэне стаяў доўгі шэраг сталоў і трыбуна. Да сініх кулісаў белымі ніткамі былі прышытыя сцягі Нямеччыны і Беларусі. Паверху вісеў транспарант: “Табе вызваліцель, падзяка і самая шчырая праца!”. Сабралася чалавек семдзясят улучна з колькімі Hilfspolizei’ямі і арыйцамі з SS, што ахоўвалі сваіх шышак. З Менску прыехаў дарадчык гаўляйтара па ідэалагічным забеспячэнні беларуска-нямецкай еднасці гер Шульц Мортэнваль у суправодзе собскага даручэнца спадара Генрыка Галінкоўскага.