Малтан кăшт йĕри-тавра пăхкаласа тăрас терĕ йĕкĕт. Вăйăра пурте тан, Кĕтери каларăшле, Наçтукăн çемçе кăпăш аллине те тытса чăмăртама юрать. Анчах каччăн теветкеллĕхĕ шухăшра кăна, хăй, халь-халь каялла çаврăнса, анаталла тарма хатĕр. Çапах иккĕленсе, хăйĕнчен инçех мар хĕвĕшекен яш-кĕрĕме сăнаса тăрать-ха.
Çакăнта, Хушка ту çине, пĕтĕм çамрăк, ялйыш пухăнать. Сăрчĕ ял енчен пăхсан çеç сăрт пек курăнать. Кунта сăрт шĕвĕрленсе тăрăланса кайман. Ял вырăнĕнчен çӳлерех тӳремлĕ лаптăк таçта çити сарăлса выртать.
Пĕчĕкрех ачасем катара тупăлла выляççĕ. Çитĕннĕ е çитĕнсе пыракан хĕрсемпе каччăсем çывăхра хĕвĕшеççĕ.
Хĕвел ăшăтса пăхать пулин те, кунĕ сивĕрех-ха. Сăрт хĕрлĕ хăмачлă, хитре тĕрĕллĕ кĕпесемпе, тĕрлĕ тĕслĕ чĕрçиттисемпе чечекленмен. Каччăсен тĕрленĕ кĕписем те, хĕреен йĕс хӳрисемпе кĕмĕл укçаллă мăййисем те сăхман айне пытаннă. Паян карталанса, лăпкăн утса, тĕрлĕ юрăсем юрлама иртерех çав.
— Çук, паян телее хӳререн çавăрса тытаймăн, — Тимук сăмахне аса илчĕ Трашук, — тепер тесен, Наçтук хӳре те, чĕрçитти те çакса çӳремест. Çине сăхман та мар, темле çăмăл хула тумтирне тăхăннă.
Тăлăххăн сăрт хĕрринче сăнаса тăрать Трашук.
Каччăсем хăшĕ' юрласа, хăшĕ ташласа çуйăхаççĕ. Хĕрсен сасси-кулли вĕçĕмсĕр кĕленче çемĕрнĕ пек чăнкăртатать, шăнкăрав пек тĕнкĕлтетет. Сиксе вĕрет вăйă хуранĕ.
Трашук çав-çавах пĕччен тем сăнаса, шухăша кайса тăрать. Акă вăл Чее Миттяна асăрхарĕ. Куçминккаран килсе çитнĕ иккен. Хĕрсем умĕнче явăнкаласа çеç çӳрет. Лакпа витнĕ çап-çутă атти хăйĕн таçтан курăнать. Миття Трашука палласшăн та мар. Аçтан паллатăр?
Атă çăпатапа паллашмасть вăл. Миттян ашшĕ темиçе тарçă тытать. Трашук хăй тарçăра пурăнать.
Çак тĕлтенех Яхруш хăшкăлтатса хăпарчĕ. Трашук пекех, урине çăпата сырнă. Хашкаса утса пынă майăн юлташне чышса ячĕ, катăк шăлне кăтартса, кăмăллăн сăмахларĕ:
— Ма пуçна усса тăран? Атя хуралла выляма.
— Эсĕ пуçласа яр, эп каярахпа пыратăп, — хуравларĕ Трашук.
Акă хĕрсем-каччăсем хуралла выляма мăшăрланса тăчĕç. Паллах, Кĕтери хураллать. Вăл, арçын ача пек шӳхă хĕр, никамран та именмест. Тумĕ те ĕнтĕ хăйĕн чаплă мар, уринче те çăпата çеç, çапах Яхрушпа иккĕш вĕсем вăйăра туйри хăйматлăхсем пекех хăюллă, шухă. Малти мăшăр — Наçтукпа Миття. Пĕрне-пĕри тайăн тумланнă. Иккĕшĕ те ĕмĕрне çăпата сырса курман.
— Кăшшу-уй, пирвайхисене тытмастăп! — тесе кăшкăрса ячĕ те Кĕтери — вăйă пуçланчĕ.
Хытă чупать Кĕтери, анчах вăл малтанхисене мар, кайран чупнă каччăсене те тытаймарĕ-ха. Ак Наçтукпа Миття тепĕр хут чупрĕç. Миття хытă чупать. Кĕтери тавра чупса çаврăнса, Наçтукпа пĕрлешесшĕн вăл. Кĕтери ун хыççăн çил пек вĕçтерчĕ, лешĕ, унталла-кунталла чупкаласа, хĕре вăлтма тăрăшрĕ. Пулмарĕ. Труках шухланса кайнă хĕр каччăн пиншак аркине ярса та тытрĕ. Кайран «тăлăх» Наçтук Яхруша тытрĕ.
Трашук каллех кĕвĕçет. Яхруш ăраскаллă. Пурте ăраскаллă, пурте савăнаççĕ. Трашук çеç телейсĕр, тĕнчере чи мĕскĕн каччă. Шухăшра хăюллă, ĕçре хастар вăл. Вăйăра — тунката. Халĕ те пĕччен тăрать… Тунката мар-и?
Акă вăл каллех вăййа сăнама пуç.ларĕ. Халь ĕнтĕ Кĕтери мар, Евлен хураллать. Тепĕр пуян хĕрĕ. Наçтукран та хитре тумланнă хăй, Кĕтерирен те хăюллăрах. Чупаканнисем — Кĕтерипе Миття. Евлен Миттяна хăваласа çитет, хупăрлать. Миття парăнмасть: вăрт! çаврăнать те Кĕтери еннелле вĕçтерет. Кĕтери, каччине курман пек туса, аяккалла чупрĕ. Виççĕшĕ те Трашук еннелле вĕçсе килеççĕ. Трашук пăрăнса ĕлкĕреймерĕ, Кĕтери, ĕрĕхсе кайнă юпах тиха пек, ăна пырса та çапăнчĕ… Иккĕшĕ те, ту айккипе йăваланса, анаталла кусса кайрĕç. Миття, хăй те анаталла сирпĕпесрен хăраса, тăп чарăнчĕ. Евлен çав вăхăтра каччине çавăрса тытрĕ, чарăнайман пек пулса, ăна пĕр самантлăха ыталаса та илчĕ. Вăйăри çамрăксем ахăлтатса кулма тытăнчĕç.
Кĕтери сăрт айккипе чарăнаймасăр куснă вăхăтра та çухăрма, ихĕрме пăрахмарĕ. Трашук пĕр тĕмескене икĕ аллипе ыталаса илчĕ те аран кусма чарăнчĕ. Çав вăхăтрах Кĕтери те пĕр аллипе темскертен çакланчĕ, тепĕр аллипе каччăн сăхман аркине ярса тытрĕ. Çавăнтах шăпланчĕ хăй, ним пулман пек Трашук çумне ура тăсса ларчĕ.
— Аманмарăн-и, Трашук? — ыйтрĕ вăл йăваш сасăпа. Унтан ура çине тăнă качча сасартăк çĕре туртса антарчĕ те хăйпе юнашар лартрĕ.
— Ан васка, ухмах, — терĕ вăл сăпайлăн. — Ăраскалу хăш енче çӳрепине те курмастăн. Эп пулман пулсан, кунĕпех тăлăх тунката пек тăраттăн-ха. Çилленмерĕн-и? Юриех сана пырса çапăнтăм вĕт.
Трашук Кĕтери куçĕнчен тин тăиа кĕре пуçланă çын пек пăхса илчĕ те каллех пуçне усрĕ.