Выбрать главу

Ішоў восьмы дзень падарожжа. Карабель з цяжкасцю прасоўваўся па вузкай ды мутнай цясніне паміж мармуровымі ўступамі і да абеду прышвартаваўся ў Пуэрта-Нарэ. Там мусілі высадзіцца пасажыры, якія накіроўваліся ўглыб Антыёцкай правінцыі, што найбольш пакутавала ад новай грама­дзянскай вайны. Порт складаўся з паўтузіна пальмавых хацін і харчовага склада з цынкавым дахам, а ахоўвалі яго некалькі патрулёў — босыя і кепска ўзброеныя салдаты, — бо прасачылася вестка пра намер паўстанцаў рабаваць мінаючыя караблі. За хаткамі да самых нябёсаў уздымаўся неадольны горны ланцуг з падковападобным карнізам, выбітым каля краю бездані. Ніхто на борце карабля не здолеў заснуць, аднак уначы нападу не было, і на золку людзі пачалі збірацца на нядзельны кірмаш — індзейцы гандлявалі амулетамі з какосавых пладоў і эліксірам кахання, вокал стаялі нагружаныя мулы, падрыхтаваныя да шасцідзённага пад’ёму ў архідэйныя сельвы цэнтральнага горнага ланцуга.

Флярэнтына Арыса глядзеў, як мурыны разгружалі карабель — яны выносілі на бераг кашы з кітайскаю парцалянай, раялі для старых дзевак з Энвігада, — і надта позна заўважыў, што сярод пасажыраў, што заставаліся, былі Расальба і яе спадарожніцы. Ён убачыў іх, калі жанчыны ўжо ад’язджалі ад порта верхам, седзячы ў сёдлах на адзін бок, у амазонскіх ботах і з парасонамі экватарыяльных колераў. Тады ён пайшоў на ўчынак, на які не асмельваўся ў папярэднія дні: памахаў Расальбе рукой на развітанне, і раптам усе тры жанчыны адказалі яму тым жа, прычым нейк па-свойску, і ў душы зашчыміла за надта познюю адвагу. Ён убачыў, як яны паварочвалі за складам, за імі ішлі мулы, нагружаныя куфрамі, скрынямі для капелюшоў, тамсама была і клетка немаўляці, а крыху пазней ён угледзеў, як яны караскаліся чародкай мурашак па краі бездані і знікалі з ягонага жыцця. Тады ён адчуў нясцерпную самоту, і ўспамін пра Фэрміну Дасу, які стаіўся апошнімі днямі, намёртва ўчапіўся ў яго.

Ён ведаў, што яна пойдзе пад шлюб у наступную суботу, што вяселле будзе шыкоўным, а чалавек, які больш за ўсё кахаў яе і будзе кахаць вечна, пазбаўлены нават права памерці за яе. Рэўнасць, якая да тае пары патанала ў слязах, завалодала ягонай душой. Ён маліў Бога, каб бліскавіца нябеснай справядлівасці пацэліла ў Фэрміну Дасу ў той час, калі яна паклянецца ў каханні і пакоры чалавеку, які бярэ яе як упрыгожанне ўласнага грамадскага становішча. Ён істэрычна ра­даваўся, уяўляючы, як нявеста — ягоная або нічыйная — упадзе тварам дагары на пліты кафедральнага сабора сярод белых кветак, зледзянелых ад расы смерці, а белапенны вэлюм раскінецца на мармуровых плітах, пад якімі былі пахаваныя перад галоўным алтаром чатырнаццаць біскупаў. Аднак, як толькі помста вычарпалася, ён горка каяўся, праклінаў сябе за злосць і ўяўляў, як Фэрміна Даса ўставала і дыхала роўна, чужая, але жывая, бо свет не мог існаваць без яе. Ён больш не спаў, і калі часам сядаў што-кольвек паесці, дык толькі таму, што яму мроілася, нібыта Фэрміна Даса сядзіць за сталом альбо насупраць, каб не галадаць разам з ёю. Часам ён суцяшаў сябе думкай, што на п’яным вяселлі альбо нават у шалёныя ночы мядовага месяца Фэрміна Даса перажыве імгненне, няхай толькі адно, адно дык напэўна, калі ў яе свядомасці з’явіцца прывід падманутага, зняважанага і апляванага жаніха — прывід, які азмрочыць ейнае шчасце.