— Za Quima i Chrystusa! Za Quima i Chrystusa!
Niewiele brakowało, by rzucił się do ucieczki. Nie mógł znieść tego, co widział, czuł i słyszał: jaskrawych, pomarańczowych płomieni, zapachu palonego ciała, trzasku żywego drzewa w ogniu.
Ale nie uciekł. Wraz z innymi pracował na samej granicy pożaru, by wydobyć rannych spod gałęzi. Był poparzony, raz zajęło się na nim ubranie, ale ostry ból nie miał znaczenia, był niemal łaską, gdyż stanowił karę, na jaką zasłużył. Powinien zginąć w tym miejscu. Może nawet zrobiłby to, rzucił się w ogień, by już stamtąd nie wyjść, póki nie oczyści się ze zbrodni, póki nie pozostaną po nim tylko kości i popiół… Ale ranni ludzie wciąż czekali, by wyrwać ich z pożaru, wciąż były istnienia, które powinien ratować. Poza tym, ktoś stłumił ogień na jego ramieniu, pomógł unieść drzewo, by leżący pod nim chłopiec wyczołgał się na wolność, i jak mógł umrzeć, gdy był tego częścią, gdy ratował dziecko?
— Za Quima i Chrystusa! — wystękał chłopiec, odsuwając się dalej od płomieni.
To on, ten malec, którego słowa wypełniły ciszę i skierowały tutaj tłum. Ty to zrobiłeś, pomyślał Grego. Ty oderwałeś ich ode mnie. Chłopiec podniósł głowę i poznał go.
— Grego! — krzyknął i skoczył do niego. Ramionami objął go za uda, głowę przytulił do biodra. — Wujek Grego! Najstarszy syn Olhada. Nimbo.
— Pokazaliśmy im! — oświadczył Nimbo. — Za wujka Quima!
Trzaskały płomienie. Grego podniósł chłopca i zataczając się wyniósł go poza zasięg pożaru i dalej w ciemność, do miejsca, gdzie trwał chłód. Wszyscy ludzie zmierzali w tę stronę, spychani przez ogień, przez wiatr pędzący płomienie. Większość była jak Grego: wyczerpani, przestraszeni, poparzeni w pożarze albo przy ratowaniu innych.
Niektórzy jednak, być może wielu, pozostali nietknięci — chyba że wewnętrznym ogniem, jaki rozniecili na placu Grego i Nimbo.
— Spalić je wszystkie! — Głosy tu i tam, mniejsze grupy jak drobne wiry w szerokim strumieniu… lecz teraz nieśli gałęzie, pochodnie z płonącego serca lasu. — Za Quima i Chrystusa! Za Liba i Pipa! Żadnych drzew! Żadnych drzew!
Grego chwiejnie ruszył naprzód.
— Postaw mnie — poprosił Nimbo. Naprzód.
— Sam mogę chodzić.
Ale zadanie było zbyt pilne. Nie mógł zatrzymać się dla Nimba, nie mógł pozwolić, by chłopiec szedł sam, nie mógł na niego czekać i nie mógł zostawić tutaj. Nie zostawia się w płonącym lesie syna własnego brata. Dlatego niósł chłopca, a po chwili, wycieńczony, z rękami i nogami obolałymi z wysiłku, z ramieniem niczym białe słońce cierpienia w miejscu oparzenia, wynurzył się z lasu na trawiastą przestrzeń przed dawną bramą, gdzie ścieżka wybiegała spomiędzy drzew na spotkanie drogi z laboratorium ksenobiologów.
Tutaj zebrał się tłum. Wielu trzymało żagwie, ale z jakiegoś powodu nie zbliżali się do dwóch samotnych drzew, stojących na warcie:
Człowieka i Korzeniaka. Grego przecisnął się między ludźmi. Wciąż niósł Nimba. Serce biło mu jak oszalałe, wypełniał strach i gniew, ale jarzyła się też iskierka nadziei. Wiedział już, dlaczego zatrzymali się ludzie z żagwiami. A kiedy dotarł przed front tłumu, przekonał się, że miał rację.
Około dwustu żon i braci pequenino zebrało się wokół dwóch ostatnich ojcowskich drzew. Byli mali i nie mieli szans, jednak spoglądali wyzywająco. Będą walczyć, aż zginą, ale nie dopuszczą, by spłonęły te dwa drzewa… Ale spłoną, jeśli tłuszcza tego zechce, gdyż pequeninos nie zdołają przeszkodzić ludziom pragnącym mordu.
Jednak między prosiaczkami a ludźmi stał Miro, niby olbrzym w porównaniu z pequeninos. Nie miał broni, ale rozłożył ręce, jakby chciał ich osłonić, a może powstrzymać. I chrapliwym, niezrozumiałym głosem rzucał wyzwanie tłuszczy.
— Zabijcie mnie najpierw! — powiedział. — Lubicie mordować! Zabijcie mnie! Jak oni zabili Quima. Zabijcie!
— Nie ciebie — odpowiedział jeden z ludzi, z pochodnią w ręku. — Ale te drzewa muszą zginać. I wszystkie te prosiaczki, jeśli nie mają dość rozumu, żeby uciekać.
— Ja pierwszy — powtórzył Miro. — To moi bracia. Najpierw ja.
Mówił głośno i powoli, żeby zrozumieli. Tłum wciąż płonął gniewem, przynajmniej niektórzy. Wielu jednak miało już dość, wielu wstydziło się, odkrywając w głębi serc potworne czyny, jakich dokonali dzisiejszej nocy, kiedy oddali swe dusze władaniu tłumu. Grego nadal to wyczuwał, nadal był z nimi złączony. Wiedział, że mogą przechylić się w jedną lub drugą stronę: ci rozpaleni furią potrafią jeszcze wzniecić ostatni pożar… albo przeważą ci, którzy ostygli, których rozgrzewał tylko rumieniec wstydu.
Miał ostatnią szansę częściowego przynajmniej odkupienia swych win. Dlatego wystąpił, z Nimbem na rękach.
— Mnie też — zawołał. — Mnie też zabijcie, zanim podniesiecie rękę przeciw tym braciom i tym drzewom.
— Z drogi, Grego, razem z tym kaleką!
— Jeśli ich zabijecie, czym będziecie się różnić od Podżegacza? Grego stanął obok Mira.
— Z drogi! Spalimy ostatnich i skończymy z tym. Lecz w głosie nie było już takiej pewności.
— Za wami szaleje pożar — powiedział Grego. — Zbyt wielu już zginęło ludzi i pequeninos. — Mówił chrapliwie, oddech miał urywany od gryzącego dymu w płucach. Ale słyszeli go. — Las, który zabił Quima, rośnie daleko stąd, a Podżegacz nadal stoi nietknięty. Dzisiejszej nocy nie dokonała się sprawiedliwość. To był mord i masakra.
— Prosiaczki to prosiaczki!
— Tak? Podobałoby się wam, gdyby było na odwrót? — Grego zbliżył się do jednego z mężczyzn; wyglądał na zmęczonego, niechętnego dalszemu zabijaniu. Zwrócił się wprost do niego, wskazując rzecznika tłumu. — Ty! Chciałbyś ponieść karę za to, co on uczynił?
— Nie — mruknął pytany.
— Gdyby on kogoś zabił, czy uznałbyś za sprawiedliwe, żeby ktoś inny przyszedł nocą do twojego domu, zabił twoją żonę i dzieci?
— Nie. — Kilka głosów razem.
— Dlaczego nie? Ludzie to ludzie, prawda?
— Nie zabijałem żadnych dzieci — oświadczył rzecznik. Teraz próbował się bronić. „My” zniknęło. Był już tylko człowiekiem, był samotny. Tłum rozpływał się, rozpadał.
— Spaliliśmy matczyne drzewo — rzekł Grego.
Za jego plecami zabrzmiał piskliwy dźwięk, kilka cichych, wysokich jęków. Dla braci i ocalałych żon jego słowa były potwierdzeniem najgorszych obaw. Matczyne drzewo spłonęło.
— To wielkie drzewo pośrodku lasu… w jego wnętrzu były wszystkie ich dzieci. Wszystkie. Las nie zrobił nam żadnej krzywdy, a my przyszliśmy i wymordowaliśmy ich dzieci.
Miro postąpił o krok, położył dłoń na ramieniu Grega. Opierał się na nim? Gzy go podtrzymywał?
Miro przemówił… nie do Grega, ale do tłumu.
— Wy wszyscy. Wracajcie do domów.
— Może powinniśmy zgasić pożar — zaproponował Grego. Ale cały las stał już w ogniu.
— Wracajcie — powtórzył Miro. — Nie wychodźcie za ogrodzenie. Gniew nie wygasł jeszcze do końca.
— Jakie masz prawo nam rozkazywać?
— Nie wychodźcie poza ogrodzenie — powiedział Miro. — Ktoś inny przybędzie, żeby bronić pequeninos.
— Kto? Policja?
Ludzie zaśmiali się z goryczą, ponieważ wielu z nich było policjantami albo widziało policjantów wśród tłumu.
— Już są — rzekł Miro.
Rozległo się niskie brzęczenie, z początku ciche, ledwie słyszalne wśród huku płomieni, potem coraz głośniejsze. W polu widzenia pojawiło się pięć śmigaczy. Okrążyły tłum, przemykając tuż nad trawą: czasem czarne na tle płonącego lasu, czasem błyszczące odbiciem płomieni. Wreszcie zatrzymały się; wszystkie pięć opadło na trawę. Dopiero wtedy ludzie zaczęli rozróżniać ciemne kształty. Z każdej latającej platformy powstało sześciu pasażerów. To, co ludzie brali za lśniące maszyny zamontowane na śmigaczach, okazało się żywymi istotami, nie tak dużymi jak ludzie, ale i większymi od pequeninos, z wielkimi głowami i wielościennymi oczami. Nie wykonały żadnego groźnego ruchu, po prostu ustawiły się w szeregu przed śmigaczami. Jednak gesty nie były potrzebne. Wystarczył sam ich widok, budzący wspomnienia dawnych koszmarów i opowieści grozy.