наклонении:
Я хочу, чтобы ты хорошо учился - Mi deziras, ke vi lernu bone.
EKZERCO 16.1
Traduku:
Я хочу, чтобы вы пришли к нам утром. Мы хотим, чтобы она написала нам
письмо.
EKZERCO 16.2
Traduku la vortojn:
denove, tiamaniere, transmeti, levighi, mirigi, renkontighi, legado,
atendado, transdoni, translokigi, dume, samtempe, sammaniere, plifortigi,
fortegulo, felichulo, felichigi, finfine, transporti.
RESPONDOJ AL LA EKZERCOJ
16.1: Mi deziras, ke vi venu al ni matene. Ni deziras, ke shi skribu al ni
leteron.
16.2: Снова, таким образом, переложить, подняться, удивить, встретиться,
чтение, ожидание, передать, переместить, тем временем, одновременно, тем же
способом, усилить, силач, счастливец, осчастливить, наконец, перенести.
Du fratoj (daurigo)
La pli maljuna frato pensadis: "Chu ni juste dividis la grenon? Mia frato
havas pli grandan familion. Al li necesas pli multe da greno por la infanoj.
Mi devas transmeti iom da greno en lian grenejon. Mi faros tiel, ke li ne
sciu". Kaj li transmetis la grenon.
La pli juna frato vekighis dum la nokto kaj ekkomencis same pensadi. "Chu ni
juste dividis la grenon? Mi kaj mia edzino estas junaj kaj sanaj, kaj miaj
infanoj jam komencis helpi al mi, sed mia frato estas pli malforta ol mi. Mi
devas transmeti iom da greno en la grenejon de mia frato". Li levighis kaj
transportis la grenon.
Dum la tago ili ekvidis, ke iliaj partoj da greno estas egalaj. Tio mirigis
ilin, sed neniu diris ech unu vorton. Alian nokton ili faras la samon kaj
tage denove ekmiris, ke iliaj du partoj estas egalaj. Tamen ili nenion
diris. Tiamaniere ili portadis la grenon dum kelkaj noktoj. Fine ili
renkontighis kaj chion komprenis. Kaj ili estis tre felichaj.
KONTROLTASKO N 16
1. Elpensu dek demandojn al la fabelo.
2. Traduku la vortojn:
malsano, malsanulo, malsanighi, resanighi, malsanulejo.
3. Traduku la tekston:
Он был болен и даже не мог подняться. Теперь он выздоровел. Врач ска-
зал ему: я хочу, чтобы Вы были сильным и здоровым. Утренняя гимнастика
необходима для Вашего здоровья. Несколько минут гимнастики помогут вам
быть более сильным. Теперь он здоров и счастлив. Он часто встречается со
своими друзьями. Летом он работает в деревне. Он начинает работу утром и
заканчивает ее вечером.
Vortoj:
auskulti - слушать
gratuli - поздравлять
ekzemplo - пример
okazi - случаться, происходить
okaze - по случаю
intenco - намерение
inter - между
permesi - разрешать
nacio - нация
koro - сердце
viro - мужчина
char - так как, потому что
acheti - покупать
hungara - венгерский
Hungario - Венгрия
do - итак, значит, же (iru do - иди же)
robo - платье
sukceso - успех
por - для
baldau - скоро
ideo - идея
festo - праздник
Действительные причастия: "ant" - суффикс для действительных причастий
настоящего времени, "int" - суффикс для действительных причастий прошедшего
времени, "ont" - суффикс для действительных причастий будущего времени.
leganta - читающий, leginta - читавший, legonta - который будет
читать.
Причастий будущего времени, аналогичных эсперанто, в русском языке нет!
[есть и в русском языке такие причастия, читайте здесь]
Из причастий можно образовывать существительные: leganto - читатель,
legantino - читательница, loghanto - житель, lernanto - учащийся.
С помощью глагола esti и причастий можно образовывать сложные глагольные
времена, имеющиеся во многих европейских языках :
Mi estis leganta - Я читал (Я был читающим).
Из причастий можно образовывать деепричастия: legante - читая.
Суффикс -id- означает "дитя, потомок" :
katido - котенок, tigrido - тигренок, leono - лев, leonido - львенок.
Vortfarado (Словообразование):
malpermesi - запрещать
samideano - единомышленник
(с помощью этого слова эсперантисты обращаются друг к другу)
achetanto - покупатель
malsukceso - неудача
Ekzerco 17.1.
Traduku la vortojn:
manghanto, gvidanto, komencanta, laboranta, ludanto, ludanta, ludinta,
ludonta, ludante, ludinte, virino, kore, hundido, internacia.
Proverbo:
Kun kiu vi festas - tia vi estas.
Teksto
En E-rondeto ghia gvidanto k-do Pavlov rakontas al siaj gelernantoj pri la
sufiksoj "int", "ant", "ont". Li diras :
- Nun mi estas staranta antau vi, kaj vi estas auskultantaj. Kiam mi legas
libron, mi povas diri: mi estas leganta. Kiam mi finos legi, mi diros: mi
estas leginta. Sed hierau mi povis diri: mi estas legonta. chu vi komprenas?
- Jes, ni komprenas, - respondas la gelernantoj.
Nikolao diras:
- Mi intencas acheti donacojn por miaj familianinoj al la Internacia Virina
tago la oka de marto. Do, mi povas diri, mi estas achetonta la donacojn.
- Tre bone, - diras k-do Pavlov. - Nun Vi, Manja, daurigu. Bonvolu doni al
ni Vian ekzemplon.
Manja diras:
- Hierau mi achetis por mia panjo novan robon, kiel donacon al la 8-a de
marto. Do, mi povas diri: mi estas achetinta la robon.
- Ankau bona ekzemplo, - diras k-do Pavlov kaj daurigas:
- Nun vi devas skribi gratulkartojn al viaj amikinoj okaze de la Internacia
Virina tago. Kion vi skribos?
Helenja diras:
- Permesu al mi, char mi jam estas skribinta poshtkarton al mia hungara
amikino. Jen estas la teksto:
"Kara samideanino: Mi gratulas Vin okaze de la Internacia Virina tago. Mi
deziras al Vi sanon, sukcesojn, felichon. Atendante Vian baldauan respondon
mi Vin kore salutas. Via Helenja."
- Nun, - daurigas k-do Pavlov, - vi unu post la alia, diru, kion vi donacos
al viaj amikinoj, patrinoj, fratinoj al la virina festo.
La gelernantoj respondas:
- Mi donacos florojn.
- Mi donacos katidon.
- Mi donacos ursidon.
- Mi donacos robon.
- Do, nun vi estas donacontaj, - finas k-do Pavlov.
Respondoj al la ekzercoj.
17.1:
едок, руководитель, начинающий, работающий, работавший, игрок, играющий,
игравший, который будет играть, играя, игравши, женщина, сердечно, щенок,
международный.
Kontroltasko N 17
1. Образуйте действительные причастия и деепричастия от глагола viziti
и переведите полученные слова.
2. Traduku:
Скоро будет праздник - Международный женский день 8-ое марта. Все мужчины
покупают женщинам подарки, пишут им поздравительные открытки. Мой брат
написал мне: "Дорогая сестра! Сердечно поздравляю тебя с праздником и желаю
тебе радости, здоровья, успехов. Я хочу, чтобы весной и всегда ты была
красива и счастлива".
Таня тоже получила к празднику много подарков. Бабушка и мама подарили ей
новое платье. Николай подарил книжечку о котятах. Папа Тани сейчас в