- У-у, шкура... Пайшла, кароў выганяй!
Крыўдна стала Марыльцы. Лепш забіў бы яе, чымся так, як скаціну якую. Схіліўшы галаву, выйшла з саду і тады толькі заплакала слязьмі пакутнымі, горкімі.
З таго дня пачалося Марыльчына гора. Біць яе мужык пачаў пасля таго, як нешта, вярнуўшыся з места, не заспеў яе ў дварэ і як яна, прыйшоўшы потым, проста, адкрыта сказала, што была ў Васілька. У Ахрэма тады вочы зрабіліся чырвоныя, страшныя і дзіўна, незвычайна бегалі, як у вар'ята, а на вуснах, як і той раз з Васільком, дрыгацела брудная пена.
Марылька не плакала, не крычала, толькі, як кінуў яе, сказала выразна і смела:
- Не люблю цябе, а люблю Васілька. І буду хадзіць да яго...
Ён перш памкнуўся быў зноў да яе, але стрымаўся, гукнуў сціснуўшы зубы:
- Пабачым!
З таго часу так і пайшло: мужык з двара, а Марылька шукае свайго Васілька, кахаецца з ім. Дазнаецца Ахрэм (а лацвей яму дазнацца, калі Марылька сама не патоіцца, скажа) і б'е яе, лае, здзекуецца над ёй, небаракай.
Церпіць Марылька. Дый чаму не цярпець, калі ёсць за што, калі гэтак добра з Васільком кахацца, калі Васілёк такі любы, харошы, так кахае яе, так умее суцешыць сваім шчырым каханнем.
Смешны гэты Васілёк - зусім блазнота. Як пажаліцца яму Марылька на Ахрэмавы здзекі, як пакажа сінякі на белым целе, дык ён сам не ведае, што робіць: і злуе, і плача разам з Марылькай, цалуе ў дзіўнай пяшчоце сінякі яе крывавыя.
Тым часам надышлі халады. Вёска ды і ўсё наўкола забрудзела чорным, аголеным. Толькі ў лесе цешыць вока шуматлівая кволая жоўць. Але сцюдзёна там, няма той прытульнасці даўнейшай, той мураўкі шаўковай, тых кусцікаў густых, што хавалі ўсё ад людскога вока цікаўскага.
Перастала хадзіць Марылька к Васільку на спатканні. Цяпер толькі калі з'едзе Ахрэм куды на доўгі час, праведае пра гэта Васілёк і прыйдзе даведацца да свае любуткі.
Аднаго разу ў нядзелю якраз так і трапіла, што паехаў Ахрэм на места падатак здаваць. Марылька чакала Васілька. Чамусьці пэўна была, што прыйдзе.
І неўзабаве прыйшоў. Ды такі вясёлы, што - дзіва...
Як ускочыў раптам у хату, схапіў яе знецікі, закруціў гвалтам па хаце.
- Чаго ты гэта? Кінь, вар'ят, - адбівалася Марылька. - Чаго ўзрадаваўся так?..
Васілёк, запыхаўшыся, бухнуў на лаўку.
- Марылька!
- Ну?
- Ці ведаеш ты, што мы з табой абое дурні?..
- Як гэта?
- А зусім проста... Ты ж любіш мяне?
- Не.
- Я, Марылька, сур'ёзна...
- Дык чаго пытаешся!
- А я цябе люблю?
- Ого! Больш за ўсё на свеце...
- Не, троху не так. Ну, але добра - няхай сабе. Цяпер далей... Ахрэма ты не любіш?
- Не.
- Ён цябе б'е?
- Б'е.
- Ён табе жыцця не дае?
- Ну?..
- Дык навошта ты з ім жывеш?
Марылька й вочы вытрашчыла.
- Як гэта?
- А во што, любенькая... Я толькі цяпер уздумаў пра гэта. Чаго ж табе жыць з нялюбым, жыццё сваё губіць, зносіць пабоі, ганьбу? Кінь мужыка, і будзем жыць з табой, як галубы, усягды ўдваіх, разам, усё жыццё... Добра?
Марылька галавой пакачала.
- Не, Васілёк, не дазволю я, каб нада мной людзі смяяліся, каб усе пальцам у мяне тыкалі. Ого!.. Тады ж на вуліцу не выйдзеш, заклююць усе...
- Не тое ты гаворыш, Марылька, што трэба. Што нам людзі? Няхай брэшуць. Спачатку пабрэшуць, а потым і кінуць. Дый мы ж не абы-як, мы па закону. Цяпер жа не даўнейшае. Цяпер - не хочаш жыць, дык зараз табе і развод дадуць, і з другім пажэняць. Цяпер жа гэта - хм, глупства адно...
Марылька задумалася.
- Не, Васілёк, не трэба гэтага. Баюся я, не адважуся. Будзем лепш так. Ну, няхай ён б'е, няхай здзекуецца, абы ты не кінуў мяне, абы ты кахаў мяне так, як цяпер кахаеш.
Васілёк ласціўся к Марыльцы, угаворваў:
- Ну, Марылечка, ну, золатца маё, котачка... Чаму ты такая ўпартая? Гэта ж найлепшы спосаб, як жыццё сваё нам наладзіць, як шчаслівымі быць.
Марылька на сваім стаяла.
- Кінь, Васілёк! Лепш і не думай пра гэта. Не ўгаворыш. Буду ўсё зносіць, буду пакутваць, а гэткага сораму не вазьму на сваю галаву. Не, не.
Але хіба можа ўстаяць маладая жанчына проціў ласкавых настойных угавораў любага, проціў пацалункаў шчырых, гарачых? Здалася Марылька. Заплакала на грудзях у свайго Васілька і скрозь слёзы гаварыла, узрушаная:
- Добра... Ты дрэнны такі, ты мяне хочаш згубіць...
А калі ён хацеў што супярэчыць, сціскала яго сударгава і не давала гаварыць.
- Маўчы, маўчы! Я больш нічога не хочу слухаць. Ты нядобры - і ўсё.
Аднак праз якую часіну заспакоілася Марылька. Была сур'ёзная, задумёная. Не цалавала, а галубіла свайго Васілька.
У бліскучых ад нядаўных слёз вачах свяціўся напружаны смутак. Якраз у гэты момант пачулася з вуліцы ляскатанне калёс - прыехаў Ахрэм. Марылька нічога больш не сказала Васільку, толькі моўчкі пацалавала і праводзіла да дзвярэй.