Haho! Dancas la flamo!
Konata kapo kun kara, larĝa rideto… Ŝiaj diafanaj, akvarelbluaj okuloj… briletas… Ŝi ja estas Agnesa! Kaj ŝi ridas, kiel kutime, iom ploreme, ĉar ŝi estas tiel delikata. Ŝi povus esti portreto de adoleskulino el la tragedio de reĝido Hamlet kun la pura, rufa, blonda brilo de sia hararo, kun la trista vizaĝo de lernantino, kaj rigardu… Ili iras tie… Man’ en mano, kiel infanetoj!.. Oni turnas sin post ilin. Sed kiu okupiĝas pri la homoj?
La flamo dancas!
La Skeleta brigado kaŭriĝas ĉirkaŭ la ŝtiparo. Estas Fajrorigardo… Ili sidas, kaj la spegulbildo de la flamoj dancas en iliaj okuloj, rondiĝintaj ĝis kreviĝo… Kaj iu ekparolas mallaŭte:
— Ve.
Li diras tion seke, kiel lakonan konstaton: „Ve…’
Krakas la fajro, dancas la lumo.
— Kio estas en La Valo?
Ili kaŭras, gapas, ili ne sicas. Iu ekkrias raŭke.
— Fontoplumo.
Laŭta murmuro! Bonege!
— Fontoplumo! Ĝi estas bona!..
— La fontoplumo estas tre bona… — ili diras unu al la alia kun viglaj kapmovoj fervore.
— Iliaj okuloj brilas, kaj ili rigardas la kelk-centrimetran flamon… La fajro nun dancas fontoplum-dancon tie. Blanke-lavita, delikata mano de viro skribas… per fontoplumo… Li sorbigas la inkon… Skribotablo… La skribotablo malaperas en la fumo…
— Groto! — diras la Subkaporalo, Kiu Havas Zonrimenon.
— Nebone! Nebone! Ĝi povus estis ankaŭ ĉi tie!
Ili kriĉante malaprobas tion.
La polvo susurante frapiĝas. Iu altvoĉe kriaĉas:
— Vestiblo!
Grandega entuziasmo.
— Vestiblo!.. Vestiblo!.. Ĝi estas bona… Vestiblo!..
— Multaj vestibloj troviĝas en La Valo! Mi estis…
— Ankaŭ mi estis!
Ili ĝojas pro la vorto kun granda bruado. La flamo dancas… ili rikse rigardas ĝin.
Ili vidas La Valon. Kie estas multe da akvo, domoj kaj tempo. Estas paseo. Familio, ĝojo, aero.
Kaj vestiblo.
— Kio estis en La Valo? — ŝrikas Figaro.
— Mendanto! — kriĉas barono Naftalino. — Arĝenta lame-o kun pufaĵo ĉe la ŝultroj, kaj kromlaboro. Tio estis en La Valo. Multe da problemo pri maljununaj sinjorinoj.
Iu ĵetas ŝtonon al li. Volpi, La Klabo pik-ekscitas la fajron. La flamo ekflagras.
— Dimanĉo — stride krias Manski, La O-krura. — En La Valo estis dimanĉo.
— Dimanĉo, ĝi estas bona vorto. En La Valo estis dimanĉo!
— Ĝi estas ankaŭ ĉi tie.
— Sed kiu scias… Neniu!!
— Ne estas dimanĉo!
— Prave! — ŝrikas barono Naftalino. — Ne estas dimanĉo, nur pluslaboro. Oni devas pagi kromsalajron al la kudristinoj.
Nun La Dudentulo, Kiu Havas Ĉapelon ekparolas per stranga, basa voĉo.
— Kion vi vidas en la fajro? Vi… ĉe la granda ŝtono!
— Mi ne rigardas ĝin… — li respondas mallaŭte. — Mi vidas ĉion sen fajro.
La Blindulo estis tiu, Kiu Havas Lampon.
Ili mallonge silentis.
La longe etendiĝantaj, flavaj montetoj de la dezerto situas sub la kupolo de la ĉielo per stranga brilo. La vento iafoje zumante blovas kaj frapadas la rokon.
Aŭdiĝas anhelanta spirego. Volpi, La Klabo preparas sin diri ion gravan…
Ili bone scias kaj atendas tion, maltrankvile sidantaj. La kolosa skeletbrigadestro fikse rigardas stertorante, kun intermitaj elspiroj, liaj okuloj elstariĝas senmove… Fine li eldiras:
— Virino…
Ili flustrante ripetas tion kun miranta ĝemo, surprizite, iom timeme:
— Ho! Viriiino…
La vento uluas. Neniu moviĝas, kaj poste iu ekploras amare:
— Ve! Veee… Veee!..
Plendanta lamentado e§as en la nokto…
Kvazaŭ tiuj veantoj estus interakordiĝintaj, ili balancis sin dekstren-maldekstren, preninte sian vizaĝon inter siajn manplatojn, aŭ ili brakumis la ŝultron de unu la alia.
— Veee!.. Veee!..
Ankaŭ la harmatan-o zumas, kaj la malliberuloj interflustradas en la silenta valo:
„La Skeleta brigado veadas…”
— Veee… Veee…
Jam nur malgranda ardaĵo estas videbla, kaj la cindriĝinta ŝtiparo ne ekflamas eĉ pro la pigramova pikpuŝado de La Klabo…
Post unu horo jam ĉio estas silenta. La dormantoj anhelas, spiregas en maltrankvila, falt-frunta spasmo. Kaj Volpi laŭte, profunde ĝemas kun la ŝarĝo de ĉiu sufero, sopiro kaj senceleco, baldaŭ li diras tion en sia sonĝo:
— Ho!.. Vestiblo…
— Poste jam nur la vento uluas…
Dekdua ĉapitro
La krimo, neatendite okazinta sur la Infera plataĵo maturigas fruktojn de timigaj turniĝoj en rapida sinsekvo.
La nevidebla tanko de la vero ne konas kontraŭstaron, se ĝi ekiras, tiam ĉiu homa klopodo surdiĝas kaj pereas pro ties kurego.
Ĉi-supre la malbeno persekutas Fécamp-on plu, kion li prenis sur sin.
Vespero.
Post la laboro Rouen plendas pri malbonfarto.
La situacio estas iom timiga. Ne ekzistas Malforta Hieno. Neniu volas morti. Nova prizonulo ne venas. La malnovaj povas labori.
Tiel oni ne povas vivi. Du-tri plus porciojn ili havis dum semajnoj. Sed nun jam ankaŭ la lasta kadavro tiom putriĝas, ke ili devas malsuprensendi ĝin.
Sed ŝajnas tiel, ke la situacio pliboniĝis.
— La Blankharulo, Kiu Havas Spegulon estas malfrota — flustris iu rikanante, kaj ili jam transdonis la informon unu al la alia:
— Estos Malforta Hieno…
— Manĝi!.. Manĝi!..
Rouen varŝajne havis malarian atakon. Tiel grave ĝi malsanigis lin, ke matene li ne povis stari sur siajn piedojn. Fécamp trovis lin ĉirkaŭ kvindek metrojn de la rando de la roko. Li kolpodis atingi ĝin glitante, sed Volpi, La Klabo staris antaŭ lin.
— Peko estas salti malsupren!
La kondamnito n-ro 63 pene reportis lin sur sian lokon.
— Lasu min morti!
— Stultaĵo! Vi resaniĝos, kaj ĉio estos en ordo. Nun kuŝiĝu sub la ombron de la obrelo de barono Naftalino. Alo! Sinjora moŝto! Bonvolu doni vian pluvombrelon!
— Aĉetu tion por vi, sinjoro Aktujo! Antaŭ nelonge mi volis mortigi vin, ĉar vi estas perfidulo, kaj vi riproĉetis min. Mi koleras!
— Ne mi bezonas vian pluvombrelon. Tiu ĉi homo estas malsana. Ĉu vi estas senanima fripono?
— Nu, jes! — li respondis entuziasme kaj esperige.
— Tiam mi batos vin, ĝis vi plenumos tion, kion mi diras.
— Mi ne volonte tolerus tion. Prefere mi donos la pluvombrelon al vi, sed mi petas vin atentu pri ĝi, kaj se sinjoro Rouen mortos, tuj redonu ĝin al mi…
— Ĉu la laboro? — diras Figaro apud li.
— Se ni laboros anstataŭ li, tiam ni manĝos lian porcion.
— Vi ricevos la duonon de mia porcio — proponis Fécamp kun tia naŭzo, ke li subite fermis siajn okulojn.
— Ne estas bone! Forta Hieno vivu!
— Vivi ĉiumaniere!
— Kiu proksimiĝas, mi mortigos tiun! — kriis Fécamp al ili.
Li levis sian pioĉon. Ili senkonsile rigardadis lin. Maltrankvile fajfis ilia pulmo.
— Fécamp… — flustris Rouen malgaje. — Kial vi faras tion?… Estas vane… kredu min…
— Ne cerbumadu pri tio. Prefere dormu.
Ili malsuprenigis la putriĝantan kadavron. Ne estas mortinto, kaj la laboro estas malpli multa.