Sirone ekstaris.
— Ne… Mi kredas al vi. — Malesperiĝinte li frotadis ambaŭmane sian vizaĝon, kvazaŭ li lavus sin, poste li kriiis amare, raŭke: — Ne mortpafu vin! Ni ne ludu homaranecon kaj apartenecon, kvazaŭ vivo kaj morto, realo kaj kosmaro havus gravecon ie! Vi, Minkiew!.. Se tiu vestaĵo, kiun ni portas nun, ne estus uniformo, tiam ni jam longe kuradus mane-piede kaj bojus!
— Ĝi ne estus malbona — diris Minkiew post mallonga pensado.
— Mi komisias vin… fari raporton pri tiu afero. Ĉu vi komprenas?…
— Laŭ mi — diris Minkiew malaprobe, kaj subite li komencis rigardi siajn ungojn, kio rezultis kelkajn singultojn ĉe li. — Laŭ… mi… tamen estus pli simpla solvo, mortpafi min. Ĝi havas la sekvajn avantaĝojn…
Kaj li metis sian montrofingron al sia streĉita polekso, kvazaŭ denombrante la avantaĝojn, kiuj motivas lian mortpafon.
— Ne faru tion… — diris la kapitano. — Nun ni bezonas vian laboron ĉi tie… Ni estas en batalo. En morta danĝero! Mi sentas tiel, ke mi freneziĝos!
— Mi havas pli gravan problemon. Kelkfoje dum momentoj mi imagas min normala, kaj jam eĉ la bromo ne estas utila kontraŭ tio.
Li iradis tien-reen klakante en siaj pantofloj, kaj liaj kurbaj kruroj ŝanceliĝis dekstren-maldekstren malantaŭ la svingiĝantaj baskoj de lia malpura, komb-matelo. Poste li haltis.
Zumado de plorkanto aŭdiĝis demalproksime. Ili kunrigardis. Ligert kuŝis sur la planko terure ebria, ronkante, kaj eblas, ke li sonĝis pri du stiraj kusentegaĵoj.
La Skeleta brigado veadas!
— Vi… — diris Sirone sufokiĝante. — Ili tie… — li heziteme montris al la fenstro — tiu skeleta divizio… Ili estas senkulpaj!
— Ĉu mi donu al vi bromon? — Eĉ respondon ne atendinte, li metis sian manon en la poŝon kaj elprenis ŝnuretbulon.
— La estraro de la regimento avertis min — daŭrigis Sirone, — ke la kirlado de tiu ĉi malnova afero ne estas dezirata.
— La granda parto de la kulpuloj jam ne vivas.
— Sed ankaŭ mortinto povas havi honoron!
— Eble li havas, sed li povas ekzisti sen tio. Ofte ĝi ne mankas eĉ al la vivo. Ĉu vi vere ne volas bromon?
— Ne… Kion ĝi utilas?… kuntraŭ la alkohola trema deliro. Kaj poste… — daŭrigis Sirone raŭke, rulumante cigaredon el sia ladskatolo, kaj ĉio turniĝis ĉirkaŭ li pro lia ebrieco. — La kulpo de la Skeleta brigado estas bezonata, ke ili rompu ŝtonon en Sudano pro morala puniĝo. Oni devas konstrui vojon tra la rokoj, etendiĝantaj en ladezerton, kaj tiu melodramo nobligas la pioĉbatojn… Por tiuj, kiuj ne aŭdas ĝin…
Minkiew silentis.
La Skeleta brigado veas!..
Poste aŭdiĝis eĉ pli stranga sono…
Oni violonludis ie.
Minkiew anstataŭ demani stertoretis, kaj kun elstaraj okuloj li konsternite eklevis sian kapon, gapante al Sirone.
— Fécamp vilonludas… — diris la kapitano morne. “Kie estas Colette?” — li pensis. Kaj ili aŭskultis la malgaje ondantan muzikan frazon.
Ili longe staris tiel. La kapitano glut-trinkis el la botelo.
La violonludo finiĝis. Minkiew glatigis sian hararon per nervozaj fingroj, ferminte siajn okuloj, lia vizaĝo fariĝis tia, kvazaŭ li lekus citronon. Nun ili vidis, ke Ligert ekstaras malrapide, kun malcertaj genuoj, kun vibranta rigardo, adiaŭante direktiganta al liaj brovoj, terure ebrie.
— Muzi… muziko
— Ĉu vi konas ĝin? — demandis Minkiew. — Tiu estas Beethoven.
— Ne… Tiu estas la malliberulo n-ro 63… — li singultis. — Je via… sano!
— Li altenlevis pantranĉĵon kaj bonguste mordis el ĝi, sed antaŭ ol li povintus gluti ĝin, li denove sterniĝis sur la planko.
— Mi ŝatus… resti sola — diris Sirone, post kiam li kaj Minkiew longe silentis.
— Bonan nokton — diris la kuracisto, kaj li samtempe tiradis ambaŭ manikojn de sia mantelo.
— Transdonu al mi vian revolveron!
— Estas superflue. Mi ordonis al Ligert ĉiutage elpreni la kuglojn el la pistolo de la frenezuloj.
Li elprenis sian revolveron. Ĝi klaketis, kaj ties bareleto turniĝis malplene. La kapitano eltiris sian armilon kaj rigardis ĝin.
Ties bareleto estis malplena!
Ili ridis. Kaj li ektiris la ĉanon. Klaketo. Li ankoraŭ longe rigardis, kiam li jam estis sola. Malrapide li ŝanceliĝadis al la fenestro.
La malluma, tepida, Afrika nokto kun stranga odoro estis tia, kiel pigra korpo de negrino, kuŝanta sur la regiono.
Ĝis kiam li staris tiel?… Ĉu minutojn?… Ĉu horojn?…
Aŭdiĝas tramplo. Fécamp staras ĉe la sojlo.
La kapitano turniĝis, li apogiĝinte mentis sian manon malantaŭen sur la kornicon, kaj sentis tiel, ke li tuj falos sur la planko. La multaj seke putraj lingotabuloj, jam leviĝis al li, kaj la plafono sinkis, dume la objektoj akutangule penetrinte tra la sojlo milde disiĝas kaj vibrante multobliĝas. Bildoj kun duoblaj konturoj: skribotablo, kondamnito, muro… ĉio estas diafana, nur kuntuŝaj konturoj, en lakaoso de konfuze, senorde amasiĝantaj ebenoj.
Sed li jam alkutimiĝis, ke mergiĝinte en ebrion, li kontrolu per granda fortostreĉo la realon.
— Kion vi volas, ĉu?!
La malliberulo staras tie, moviĝas liaj lipoj, kaj ie deflanke — el la profundo kaj susurante — nekomprenebla voĉo filtriĝas al li, kaj ve, mia Dio… Nun li devas kunaranĝi voĉon, bildon kaj sencon…
— Parolu kompreneble! — li krakas per voĉo discipliniga. — Kion vi rakontas ĉi tie?!
Sed la kondamnito n-ro 63 jam dronis malantaŭ la ondanta skribotablo kune kun la sojlo, kajl a tuta ĉambro staras oblikve, kiel kajuto, ke li devis mane kapti la fenstrokadron, kaj li hontas pro tio, li do rektiĝas kaj ekiras al la junulo, sed ĉar la tablo staras inter ili, nun li haltas, apogante sin sur siajn pugnojn, kvazaŭ li volus iri ĝuste tien.
Nun li klara adas fine la senmastran voĉon.
Sed pro tio rigidiĝas la tanganta vizio ĉirkaŭ li:
— Sinjoro kapitano! — raportas Fécamp. — Mi deziras fari sinceran konfeson. Mi diros, kien mi kaŝis la aktujon!
Ĉu la antaŭaĵo?… Jen tio okazis:
Ili staris unu apud la alia en la kontoro. Estis nokto. Profunda, trankvila kaj mistika…
— Mi adiaŭas — diris la junulino.
— Ĉu vi forrvojaĝos?
— Mogaŭ aŭrore.
— Ĉu vi havas… ian deziron? — demandis Fécamp.
— Violonludu.
Strane. Tamen li diris nenion. Li prenis la violonon kaj ludis. Unue li rigardis la vizaĝon de la knabino, poste la nokton, starantan antaŭ la fenestro, kiel nigra muro.
Kaj li vidis la junulinon ankaŭ tie.
Poste li vidis kaj aŭdis nenion, Li violonludis. La Hieno, la Skeleta brigado tute estingiĝis en li! Ĉu pro la muziko aŭ pro la virino?
— Kiu scias tion?
Oni subite forgesas, ke li devas memori. Oni forgesas tion en la proksimo de bela, ĉasta junulino… kaj oni forgesas ĝin en tiu momento, kiam venas en lian kapon la Balado, komponita de Chopin, aŭ la malgaje ondanta Melodio de Rubinstein, kiuj estas tiaj, kiel la ondlinia sinsekvo de la monotonaj, senlimaj montetoj de la dezerto.
Oni forgesas ĝin, kiel la kalifo la sorĉan vorton en fabelo.
Kiam li finis la ludon, kaj mallaŭtiĝinte forsonis la lastaj kordoj sur lia violon, li rigardis al la knabino.
Li timeme demetis la arĉon
Colette stariĝis sur la pinto de siaj piedfingroj, kun malfermita buŝo, kun timiĝintaj, elstariĝantaj okuloj…
— Fécamp…