– Ты пакідаеш маэстра? – спытала пані Вансоўская.
– Але ж ён бесцырымонны! – прамовіла панна Ізабэла тонам, у якім чулася абурэнне.
– Я вельмі рады, кузіна, што ты гэтак хутка зразумела гэтага палішынеля, – азваўся Ахоцкі. – Можа, пані прысядзе да нас?
Але панна Ізабэла кінула на яго суворы позірк, загаварыла з Мальбаргам, які якраз наблізіўся да іх, і пайшла ў залу.
На парозе яна з-пад веера зірнула на Малінары, які весела гутарыў з паннаю Жэжухоўскаю…
– Здаецца мне, пане Ахоцкі, – сказала пані Вансоўская, – пан хутчэй стане нашым Капернікам, чым навучыцца абачлівасці! Як можна было ў прысутнасці Ізабэлы назваць гэтага пана палішынелем?
– Але ж яна назвала яго бесцырымонным…
– Тым не менш, яна зацікаўленая ім.
– Прашу без жартаў. Калі яна не цікавіцца чалавекам, які яе абагаўляе…
– Дык якраз і будзе цікавіцца абыякавым да яе.
– Прага да вострых соусаў – сведчанне кволага здароўя, – заўважыў Ахоцкі.
– Хто тут здаровая! – сказала пані Вансоўская і пагардліва агледзелася наўкола. – Падай мне, пан, руку і пойдзем у салон.
Пераходзячы з пакоя ў пакой, яны спаткалі князя, які вельмі прыхільна павітаўся з пані Вансоўскаю.
– Як вяльможнаму князю Малінары?.. – спытала яна.
– Мае вельмі ладны тон… Вельмі…
– І мы будзем прымаць яго ў сябе?
– О, так… у вітальні…
Праз пару хвілін досціп князя абляцеў усе пакоі… Пані Жэжухоўская з нагоды раптоўнае мігрэні мусіла пакінуць гасцей.
Калі пані Вансоўская, спыняючыся, каб паразмаўляць са знаёмымі, нарэшце, дабралася разам з Ахоцкім да салона, яна ўбачыла панну Ізабэлу, якая ўжо сядзела побач з Малінары.
– Хто з нас меў рацыю? – спытала яна і ўдарыла веерам Ахоцкага. – Бедны Вакульскі!
– Запэўніваю пані, ён не такі бедны, як панна Ізабэла.
– Чаму?
– Калі кабеты кахаюць толькі тых, хто іх ігнаруе, дык мая кузіна вельмі хутка будзе шалець за Вакульскім
– Скажа яму пан?.. – абурылася пані Вансоўская.
– Ніколі! Я ж, прынамсі, яго сябра, і гэта накладае на мяне абавязак не папярэджваць. А як мужчына, далібог, адчуваю, што калі паміж мужчынам і кабетаю пачынацца гэткая барацьба…
– Дык прайграе мужчына.
– Не, пані. Прайграе кабета, і падчыстую. Кабеты таму і нявольніцы паўсюдна, што горнуцца да тых, хто іх ігнаруе.
– Не блюзнер, пан.
У гэты час Малінары загаварыў з пані Выўратніцкаю, дык пані Вансоўская падышла да панны Ізабэлы, узяла яе пад руку, і яны пачалі праходжвацца па салоне.
– Аднак памірылася з гэтым бесцырымонным тыпам? – спытала пані Вансоўская.
– Ён перапрасіў мяне, – адказала панна Ізабэла.
– Гэтак хутка? А ці паабяцаў ён выправіцца?
– Я паклапачуся, каб у гэтым не было патрэбы.
– Быў тут Вакульскі, – сказала пані Вансоўская, – і неяк раптоўна пайшоў.
– Даўно?
– Калі селі вячэраць. Ён нават стаяў у дзвярах.
Панна Ізабэла зморшчыла бровы.
– Мая Казя, – сказала яна, – я разумею, пра што ты. Дык вось, заяўляю раз і назаўсёды, я не збіраюся дзеля Вакульскага выракацца таго, што мне падабаецца. Замуства не можа быць вязніцаю, а мне менш, чым каму іншы, пасуе роля вязня.
– Маеш рацыю. Але хіба дзеля капрызу можна цвяліць гэтакія пачуцці?
Панна Ізабэла збянтэжылася.
– Дык што мне рабіць?
– Гэта ўжо ад цябе залежыць. Ты яшчэ не звязаная з ім…
– Так!.. Разумею… – усміхнулася панна Ізабэла.
А пан Малінары разам з панам Навіньскім стаялі тым часам ля вакна і праз маноклі разглядалі абодвух дам.
– Прыгожыя кабеты! – уздыхнуў пан Малінары.
– І якія розныя, – дадаў пан Навіньскі. – Якую б пан абраў?
– Абодвух.
– А я – Ізабэльку, а потым… Вансоўскую.
– Як яны туляцца адна да аднае… як усміхаюцца!.. Усё, каб нас пацвяліць. Спрытныя кабеткі.
– А па сутнасці, яны адна адну ненавідзяць.
– Ну, прынамсі, не ў гэты момант, – запярэчыў пан Навіньскі.
Да паняў, якія працягвалі праходжвацца, падышоў Ахоцкі.
– Кузін таксама ў змове супраць мяне? – спытала панна Ізабэла.
– У змовы я не ўступаю. Магу з пані весці толькі адкрытую вайну.
– Адкрытую вайну? З пані?.. Што гэта значыць? Войны вядуцца з мэтаю заключэння карыснага міру!
– У мяне іншая сістэма.
– Так?.. – прамовіла панна Ізабэла з усмешкаю. – Дык я гатова паспрачацца, што кузін першы складзе зброю, бо лічу, што вайна ўжо пачалася.
– Прайграеш, кузіна, нават на тых пазіцыях, дзе разлічваеш на поўную перамогу, – урачыста адказаў Ахоцкі.
Панна Ізабэла спахмурнела.