Выбрать главу

Там, быццам мачты дзівоснага карабля, акрэсліліся званіцы, спічастыя дахі, вежы, акрэсліўся горад —

які я шукаю па ўсёй зямлі,

горад, што выплыў з людской надзеі...

Хіба ўвесь шлях чалавека абмежаваўся зямлёй?!.

Хіба ўвесь сэнс чалавека замкнуўся наўколлем?!.

Хіба мае моц i вагу адно толькі тая думка, якая засціць?!.

Дождж прыбівае дарожны пыл, хвошча па дрэвах, траве, будынках, руччамі цурчыць па равах...

А за Вялікім Полем ззяе бурштынава-жоўтая светлыня і, быццам кагосыді чакае, узвышаецца горад — горад, якога няма на зямлі, горад, які вандруе.

АДЛІГА

Жоўтыя ліхтары.

Туман.

Гракаюць гракі ў парку,

i дрэвы гатовы паверыць, што ўжо не будзе зімы.

Нешта скранулася ў наваколлі, нешта адтала.

I намагацца ўжо дужа не трэба,

i засцерагацца дужа не трэба,

сталі спрыяць акалічнасці неспадзявана,

зрабілася ўсё бліжэй,

зрабілася ўсё прасцей,

жыццё пачало атрымлівацца само сабою.

Пятая пара года — адліга. Што забіралі ўсе іншыя поры, яна вяртае:

i зноў магчыма сустрэча,

i зноў магчымае шчасце,

i зноў магчымая неўміручасць.

Распаліся жорсткія сковы, што замацоўвалі ўсіх на адным i тым самым месцы, у адных i тых самых паставах — i пачал! адкрывацца нанова, якскарбы, людзі.

Высачы момант — i азірніся, i ў гэты кароткі прамежак ты ўбачыш сябе, што не паспеў яшчэ стаць мінулым.

Гукаюць нейчыя галасы.

Кранаюць нейчыя лёсы.

Адліга.

Туман.

Жоўтыя ліхтары.

АДГЭТУЛЬ

Крэсліць вакол мяне доля свае заклёны- кругі.

Груган сядзіць на вяршаліне дуба.

Складаюцца зоркі ў знакі нераспазнанай карты.

Аспрэчвае мэта, што ёсць.

Сны зберагаюць, што трачу.

Ці самы апошні круг — небакрай?

За мною, удалечыні, зноў зелянеюць лясы, зноў палавее жыта, зноў белымі, сінімі, жоўтымі кветкамі ўпрыгожваюцца лугі...

Але не магу я вярнуцца туды, дзе ўжо быў,— проці сваіх слядоў,

i не магу затрымацца тут, дзе знаходжуся сёння.

Мая прастора — мяжа.

Мой час — вастрыё.

Мой шлях — шлях агню: адгэтуль.

ПАРОГ

Парог урос у зямлю, струхлеў...

Я б'ю па парозе нагою — з яго сыплецца парахня.

Але гэткі ён толькі зверху, далей ён трывалы, далей ён моцны — i шашаль яго не стачыў, i цвіль яго не збуцвіла,

— О, яму безліч гадоў,— кажа брат.— I высечаны ён з дрэва, якога цяпер няма ўжо,— ca шчырага дрэва, i высечаны людзьмі, якіх гэтаксама няма...

Мы не ўваходзім у хату: у ёй жылі нашы дзяды, у ёй жылі прадзеды нашы, а мы стаім на парозе, на шчырым парозе, i адчуваем, што мы гэтаксама парог, да якога — няма нас, i пасля якога — няма...

Ёсць месца ў набытку i месца ў страты.

Дзе растлумачыцца чалавеку, хто ён такі?

Хаты чакаюць, што вернуцца людзі.

Пыл ацярушваецца на парозе.

Калі мы са светам — мы супраць свету,

калі мы з прыродай — мы супраць прыроды,

калі мы з родам — мы супраць роду...

Мінулае тоіцца ў змроку, будучыня — у светлыні.

СНЕГ

Такое маўчанне ў снезе,

такая далеч,

такая бель —

што замірае душа: не ўмее яна яшчэ быць такой.

Шастае шорсткая асака.

Сінеюць самотныя лозы.

У вёсцы запальваюцца агні.

У снега позірк маіх надзей,

у снега маіх летуценняў голас.

Снег, ты з бясконцасці? ты з дасканаласці? ты са скону?

Усё, што буяла, цвіло, красавала, усё, што стала мінулым, усё, што стала ўспамінам, усё, што вярнуцца назад не можа,— вярнулася ў белы снег.

У наваколлі яшчэ адно наваколле,

у адвячорку яшчэ адзін адвячорак,

у долі яшчэ адна доля:

снег.

Свет спавядаецца перад снегам. Кранаю далонню снег.

КРАТЫ

Як здрадлівы лёд, пад намі правальваецца зямля,

самі сабою зрушваюцца са сваіх месцаў нашы бажніцы, астрогі, музеі, крамы...

— Не трэба звяртаць на ўсё гэта ўвагі,— нам раяць аднекуль зверху,— гэта капаюць краты свае норы, усяго-наўсяго краты...

Мы i так не звяртаем даўно ўжо на шмат што ўвагі,

нават на тое, што мы ўжо не надта i мы,

што мы падкапаны ў саміх сваіх думках, учынках, словах,

што — невядома кім — ашуканы, што — невядома як — страцілі грунт...

Мы чуем спаднізу штуршкі — быццам там, пад зямлёй, устае на ногі палонны волат,