Падамся самаю простаю сцежкай, але пярэймуць крывыя,
намацаю самую важкую думку, але староннія зоймуць увагу,
памкнуся спаткацца сам-насам са смерцю, але апынуся ў сховах...
З запаленымі ліхтарамі ў руках i з павязкамі-плеўкамі на вачах прыходзяць i адыходзяць людзі.
Яны мне даюць гэткі самы ліхтар i гэткую самую плеўку-павязку.
— Ты адшукаўся,— кажуць яны.— Ты цяпер зноўку з намі.
— Навошта мне гэты ліхтар? — пытаюся ў ix.
— Каб бачыць у цёмным змроку,— адказ-ваюць мне адны.
— Навошта мне гэтая плеўкапавязка?
— Каб бачыць у яркім бляску,— тлумачаць другія.
А мне хочацца глядзець проста,
а мне хочацца разумець проста
i проста жыць —
i бачыць светлае светлым,
i бачыць цёмнае цёмным,
праўдзівым — праўдзівае,
крывое — крывым...
...На белай, на чорнай, на шэрай зямлі малюю, сціраю i зноўку малюю сваё аблічча.
Блукаю па веснавых гарадскіх завулках:
спыняюся каля кожнай сядзібы,
вітаю кожнае дрэва...
Дрэвы — страчаныя мае браты,
дрэвы — страчаныя мае сёстры.
Якія магілы ляглі між намі?
Якія адлегласці i небасхілы?
Нічога не ўтойваюць дрэвы: як загаворыць да ix наваколле, так яны адгукнуцца: улетку — па-летняму, зімой — па-зімоваму i па-веснавому — вясной.
Іx загароджваюць людзі, прысвойваюць сабе людзі, але яны не належаць нікому, належаць ягады i садавіна, належыць драўніна, а дрэвы — не...
Не перастаю ўсё нанова вяртацца ў наступныя вёсны,
не перастаю ўсё нанова пытацца, што ведаюць дрэвы пра наш, чалавечы, лес...
Прыходзіць у сон мой балесны маці i дастае з-за пазухі яблык: «Калі будзеш есці — ён будзе горкі, a калі з'есца — стане салодкі, у ім разуменне: бяры, каштуй...»
На панадворку сабакі: на ланцугу.
Яны адважныя — дакуль дазваляе ланцуг,
куслівыя — дакуль дазваляе ланцуг,
брахлівыя — дакуль дазваляе ланцуг,
i злуюцца яны на ланцуг таксама — дакуль дазваляе ланцуг.
Наводдалі, вакол ix, блукаюць ваўчыныя зграі.
Яны прынюхваюцца да сабак, прыслухоў-ваюцца да сабак, але бліжэй усё роўна не пад-ступаюць:
не дазваляе ланцуг.
Змаганне захоплівае мяне: яно разнявольвае ўсе мае здольнасці, яно абуджае ўсе мае сілы, яно становіцца танцам, яно становіцца святкаваннем, яно тчэ з маіх рухаў свой непаўторны ўзор.
Я ашчаджаюся ад яго. I чакаю яго.
А з мора ўжо вынырнулі дзве вужакі — дзве неспатольныя пометы.
Яны апантана накідваюцца на мяне, абкручваюць слізкімі шчыльнымі звівамі, пстрыкаюць джаламі ў самы твар...
Я аддзіраю ix ад сябе, я душу ix рукаMi, тапчу нагамі, кручуся, уюся, крычу...
Навокал, з усіх бакоў, збіраюцца гараджане.
Нібыта прыцягнутыя магнітам, яны глядзяць на мой адчайны міжбой, на мае пагібельныя вымогі...
— Якое відовішча!..— у захапленні, я чую, гамоняць яны.—
Мы першы раз назіраем такі напружаны рытм,
мы першы раз бачым такі выкшталцоны танец.
Каб не баяцца хадзіць у лес, панастаўлялі аднавяскоўцы ў лесе ўсялякіх пастак: на рысь, на ваўка, на дзіка, на мядзведзя...
Пайшоў Сымон паглядзець, што трапіла ў яго самаловы,— трапіў у нейчы сам,
пайшоў Тарас паглядзець, што трапіла ў яго петлі,— заблытаўся сам у нейчай,
пайшоў Дамінік паглядзець, што трапіла ў яго ямы,— нібы скрозь зямлю праваліўся, кудысьці прапаў...
I пачалі яшчэ горай людзі баяцца лесу:
водзяцца там ваўкі,
водзяцца там дзікі,
мядзведзі,
рысі
i — пасткі.
Я рухаюся ўздоўж плота — i плот рухаецца ўздоўж мяне,
спыняюся перад плотам — i плот спыняецца перада мной...
Ён побач, але калі я спрабую ступіць да яго бліжэй — адступае.
З таго боку плота ў доўгай зрэбнай кашулі ходзіць мой дзед. Ён па-змоўніцку мне махае рукою: «Хадзі сюды — я адкрыю табе таямніцу жыцця...»
Але паміж намі дубовы плот.
На кожнай штакеціне плота — бязмоўная дзедава галава.
Што прымушае нас незаўважна пераходзіць з гадзіны ў гадзіну, з дня ў дзень, з года ў год i не дазваляе спыніцца?
Рэчка цячэ — i знаходзіць дарогу да мора,
дрэва расце, урастаючы ў час i прастору,
i адкрывае ў сабе, жывучы, чалавек неабсяжнасць, дзе свеціць новае сонца i новы сэнс.