— Не трэба. Калі прыдзе, няхай зойдзе да мяне.
Раздзел V
1...
Раніцай група, у якой была Ніна, вярнулася з разведкі. Калі Ніна ўвайшла ў свой будан, там ужо ўставалі.
— Ты ведаеш, Ніна, — падбегла да яе Валя, — мне сніўся твой Аляксей. Такі ён вясёлы ды прыгожы. На кані ўсё ехаў, a ў каня таго ў грыву заплецены розныя шаўковыя істужкі. Як убачыў мяне, пад'ехаў на кані, пра цябе спытаўся: «Дзе, кажа, мая Ніна, правядзіце да яе». Потым нешта пачаў расказваць пра сябе, дзе ён быў i што рабіў, але я нічога не помню. Хоць забі тут, — не прыпомню!..
— A камісар наш, такі праўда, — закахаўся, — загаварыла гарэзна, бліснуўшы чорнымі прыгожымі вачыма, жанчына, якая латала кофту. — Праўду кажу! У Марыю Андрэеўну.
— Што ж, яна жанчына харошая, — сказала Ніна.
— А я вось не веру, — запярэчыла Валя.
— У што? У тое, што Туравец можа закахацца? У, ты, дурная. Я, любка, мужчын наскрозь бачу. На што другое розуму ў мяне не хопіць, а тут, будзь пэўна. Ох, i мужчына гэта! Ён толькі такі стрыманы. Ведама, камісар! Тут толькі зірні на каго-небудзь прыхільней, дык вочы, накшталт маіх, адразу заўважаць. А так, ён умее моцна любіць. Яшчэ як моцна!
— Выдумляеш ты, сама не ведаеш што.
— О, я не ведаю? Ты паглядзі, якія вочы ў яго — цыганскія! Ох, у маладосці, відаць, быў зух! Не адну, напэўна, прысушыў.
— Шчаслівая будзе Марыя Андрэеўна, — уздыхнула Ніна. — Рада я за яе!
— I ты будзеш, Нінка, шчаслівая! Чуе мае сэрца, будзеш шчаслівая, — запэўніла яе Валя, пачуўшы ў голасе Ніны нотку суму.
— А я i так шчаслівая, — сказала яна, адчуўшы, што Валя хоча супакоіць яе. — Я шчаслівая... Хіба не шчасце так любіць?
Жанчына, што латала кофтачку, уважліва паглядзела на Ніну i недаверліва ўсміхнулася.
— Няпраўду ты кажаш, Нінка. Ты толькі дым у вочы пускаеш, каб супакоіць сябе. Якое гэта шчасце — сохнуць па чалавеку, які невядома дзе тры гады?
— Не сохнуць, a любіць,— паправіла яе Ніна, хвалюючыся.
— Якая ж гэта любоў?.. — здзівілася чарнявая. — А я вось не люблю нуды. Не ўмею доўга сумаваць. Здаецца, i люблю моцна-моцна, а пройдзе месяд-другі i абавязкова завабіць хто-небудзь новы. Колькі разоў я любіла, а такой любові нешта i не было...
Ніна не адразу знайшла, што адказаць.
— Значыцца... не любіла ты! — прамовіла яна з запалам.— Не любіла... I ўвогуле, —дадала яна, — нічога ты не разумееш у гэтым.
Ніна вышла да студні, памылася i хутка вярнулася ў будан. Шчокі яе пасля ўмывання паружавелі. Яна ўзяла ca століка маленькае люстэрка, на адваротным баку якога быў малюнак — дзеці купаюцца ў рэчцы.
З люстэрка зірнулі на яе шэрыя, стомленыя вочы. У чатырохкутніку былі яшчэ відаць роўны, крыху кipпаты нос, заклапочаны лоб i ўскалмачаныя русявыя валасы. Яна прычасалася. Ніна была прыгожая няяркім, сціплым хараством. Асабліва прываблівыя былі яе вочы — шэрыя, часам блакітныя, як бы засмужаныя; яны пазіралі з нейкай светлай удумлівасцю i сардэчнасцю. Прыгожа акрэсліваліся мяккія, нібы прыпухлыя вусны.
Ніна запыніла позірк на маршчынках, што выразаліся пад вачыма. «Вось, старэць пачынаю...» У галаве прамільгнула: «Аляксей, відаць, таксама пастарэў?»
У будане было тлумна, i яна рашыла, узяўшы з сабою коўдру i жакетку, паспаць дзе-небудзь на двары.
За буданамі трава была вытаптана. Хадзілі i размаўлялі непадалёк партызаны. Ніне захацелася адысці далей, у цішыню, адной схавацца ў сакавітай высокай траве. Яна крыху паблукала між дрэў, шукаючы прынадную мясцінку.
У адным месцы яна натрапіла на Васю, які корпаўся ў невялікай блакітнай скрынцы; ён зірнуў на яе насцярожана i разам з тым вінавата, нібы яго засталі за інтымным заняткам. Аказалася, што ён рамантуе сапсаваную нямецкую рацыю.
— Нашто яна табе?
— Як нашто? Рацыя нашто? — здзівіўся Вася.
— Атрымліваецца што-небудзь?
— Пакуль нічога. Тут штосьці я не магу разгадаць... Але я дайду, ну праўда. Быць не можа.
— Вядома дойдзеш. Ты такі,— падбадзёрыла яго Ніна i пайшла далей.
Нарэшце, каля высокай раскідзістай бярозы яна спынілася. Бяроза была стройная, занізі клейкіх з дробненькімі зубчыкамі лісточкаў ледзь-ледзь трапяталі на тонкіх галінках. Трава пад дрэвам расла густая, дружная i цёмная. Ніна паслала коўдру, згарнула жакетку замест падушкі пад галаву i лягла, падкурчыўшы ногі.
Каля твару назольна віліся камары. Прышлося завязаць хуістку так, каб схаваць амаль увесь твар.
Вакол было ціха, зялёна, прыгожа; сэрда яе невядома чаму поўніла адчуванне незвычайнага шчасця.
Потым галіны ўгары i кавалкі чыстага неба ў прагалінах ціха закалыхаліся, падняліся ўгару i ціха-ціха кудысьці паплылі. I яна таксама паплыла, адчуваючы, як ёй з кожнай хвілінай робіцца ўсё лягчэй...