Выбрать главу

— Не! — адказаў рашуча.— Я ад цябе не адступлюся. Чуеш?!

— Добра, добра! — усміхнулася, ускалмаціла яму густыя валасы. — Пажывём — пабачым. А цяпер я паслужу табе. Бо хачу паслужыць мужчыне. Буду варыць табе есці, прыбіраць у тваім пакоі, мыць бялізну. Згодзен?

— Не. Я сам буду гэта ўсё рабіць.

— Дазволь, мілы, мне адчуць тое, што я раней не адчувала. Я ўсё ж жанчына. А жанчына, як ні круці, створана ўсё ж для сям'і... Прызнайся толькі: ты не лічыш мяне распусніцай?

Акаловіч пачаў клясціся, што лічыць яе самай-самай прыгожай, мілай, добрай жанчынай на свеце.

10...

Васілец быў у класе, на ўроку беларускай літаратуры, і ўбачыў: да школьнага плота падкацілася і запынілася: знаёмая «Волга». Загадчыка райана.

Ён стаў насупраць акна, уважліва пазіраў: хто ж выйдзе з машыны? Несвядома затрывожыўся, душою адчуваючы нейкую прыкрую непрыемнасць. Няўжо прыехалі ўшчуваць, караць Вертуна? Ён жа ўсё ўладзіў, упрасіў Рыжова яшчэ раз дараваць.

Свядома хваляваўся ад нечаканых візітаў начальства ў першыя гады настаўніцкай працы, завучаўства і дырэктарства, калі яшчэ не ведаў, ці ўсё ён робіць добра, так як трэба. Потым, пасталеўшы, звыкся, пасмялеў, перастаў баяцца неспадзяваных і чаканых інспекцый. Ды і ў апошнія гады прыязджала начальства не толькі правяраць, але і паглядзець, паслухаць, што і як яны тут робяць, параіцца, папрасіць, каб яны наладзілі які семінар.

Але цяпер нешта не спадабаўся гэты візіт. Толькі што быў у школе семінар па НВК, было шмат начальства, людзей, сур'ёзнай гамонкі, дык пасля гэтага звычайна надоўга пакідаюць у спакоі, каб падумаў, пачаў працаваць па-новаму. А тут на табе — зноў з візітам!

З машыны адзін за адным вылезлі інспектар аблана Дубкоў («гроза» для ўсіх настаўнікаў), загадчык райана Рыжоў і старшыня мясцкома работнікаў асветы Кірыковіч.

Паволі ішлі па лёгка зацярушанай снегам сцежцы, жмурыліся ад даволі яркага сёння сонца. Дубкоў, тонкі і худы, тупаў апусціўшы галаву. Быў у старым, вельмі знаёмым рыжым паліто і ў такім жа даўнім капелюшы. Як заўсёды, і сёння, здаецца, вунь таксама строгі і недаступны. Пабудзе ў школе мала, але ўсё выпудзіць, высачыць, усё скажа ў вочы. Завядзеш у сталоўку, папалуднуе — і, як ні адгаворвай, заплаціць грошы. Дадому ні да нікога з настаўнікаў, як ні кліч, не пойдзе. Хоча быць незалежны.

Рыжоў і Кірыковіч — маладзейшыя, па гадоў сорак пяць — крочылі ў новых кажушках-дублёнках, у аднолькавых андатравых шапках. Рыжоў — высокі, стройны, рыжы. Кірыловіч — маленькі, тоўсты, нібы цабэрак. Здаецца, без шыі. Нібы галава адразу сядзіць на плячах.

Васілец не пайшоў сустракаць гасцей. Няхай ідуць у настаўніцкую. Там той-сёй ёсць — адны не будуць. Але заканчваў урок з хваляваннем. Хоць і не ведаў, што з ім сёння робіцца, чаму так страчвае самавалоданне.

Калі зайшоў у настаўніцкую, госці ўжо сядзелі на канапе, размаўлялі з настаўнікамі. Здаецца, мелі добры настрой. Але калі ўбачылі яго, заціхлі, нібы разгубіліся.

«Па маю душу прыехалі!» — рашыў Васілец.

Дубкоў правёў далонню па вялікай жоўтай лысіне, паправіў акуляры з пазалочанымі дужкамі; Рыжоў згусціў рыжыя бровы, апусціў іх на вочы, Кірыковіч яшчэ крыху паўсміхаўся, амаль заплюшчваючы маленькія, як і ў Сліжа, вочкі, а потым, як згледзеў, што спахмурнелі яго калегі, дык і ён раптоўна напусціў на сябе грозны выгляд, пазіраў на яго, на Васільца, як на злачынцу.

Ён жа, стараючыся захоўваць годнасць, моўчкі падаў па чарзе гасцям руку, сеў таксама на канапе. Наўмысна каля Кірыковіча. Той аж скрывіўся, пацепнуўся. Адвярнуўся, задраў уверх тоўсты, прыплюснуты да верхняй губы нос.

Ён усміхнуўся сам сабе. Але ўбачыў: Ларыса зірнула з падазрэннем на Кірыковіча.