Выбрать главу
Дахаты пасунуцца вартаўнікі, А ў нейкім закутку базарнага раю Купляе Шагал малаток і цвікі I слоікі з фарбамі выбірае.
Яму прапануюць найлепшы пакост, Алей не з канопляў якіх, а з алівы, Мядзведзеву шкуру і мамантаў хвост — Звычайныя і незвычайныя дзівы. Здзіўляюцца сонныя вартаўнікі, Што ён выбірае з дарэмнага мноства Цяжкі малаток, і даўгія цвікі, I фарбы, Разведзеныя пакостам.
А нейкі марак пра сваё распавёў — Пра ванты пытае, Што складзены бантам, З эпохі якой I з якіх караблёў?.. Але на яго не глядзяць спекулянты.
Смяецца марак з іх, Нібыта з варон: «Вам лётаць пядоўга над полем, над гаем... Я ж часу не маю... Чакае вагон — Да Петраграда дарога даўгая».
«Не трэба вагона,— азваўся мастак,— Ён горшы за гэтыя поўныя высі. Я раю вам шчыра, таварыш марак, Да Петраграда па небу прайсціся.
I з воблака, З вечнай блакітнай гары Убачацца вам, Што не бачацца доле: Чырвоныя віцебскія муры I ўсё беларускае наваколле...»
У кожнай складанасці ёсць прастата, Якая звычайнай работай завецца, I хто зразумее хоць раз мастака — Да сэрца свайго і душы дакранецца.
Марак зразумеў, Хоць гара мараку Не хвалі ці бераг — Ды справа такая: Пайшоў па блакітнаму ён цаліку — Да Петраграда дарога даўгая...
Падобны мастак да таго цесляра, Які абуджае драўляныя струны У аканіцах, у браме двара, У кроквах-праменнях, Спрадвечных і юных.
У дужых руках малаток, і цвікі, I фарбы, Разведзеныя пакостам. У позірку — Вуліцы, вартаўнікі I Віцьба з канём, Што ляціць па-над мостам.
Шчаслівы, мастак пакідае базар, А ў небе — З тужліваю думкай лунае, Што той нешчаслівы, Хто вечны цясляр, Бо еднасці з пекнай красою не мае.
Рамесніцтва — Пошук таксама красы, Ды гэтай красе не навек заставацца, А той, Што пазначана знакам мастацтва, Праз лёсы людскія прайсці і часы.
Вярнуцца да Віцебска з клічам, Які Узвіхрыць будзённасці шэрыя транты: «Не спіце, лянівыя вартаўнікі, Бо сноўдаюць злодзеі і спекулянты!»

КОМІН

У коміне шоргат. Ці скончыцца ён? I хлопчыку сніцца пацук. А шоргат бясконцы і б'ецца аб сон, Нібыта аб цэглу ланцуг.
Уздымецца хата на тым ланцугу, Уздымецца сцішаны сон. I з коміна вылезці трэ пацуку, Аднак жа не здумае ён.
Ці зорку ўпалюе, Што ў комін глядзіць, Ці яйка вароны глыне. Або з ланцуга, Што бясконца звініць, Даліжа расу і засне.

НАКШТАЛТ ПАРАДЫ

Ты захварэў на гамлетызм, Набыў класічную хваробу I, разважаючы аб тым: Стаяць альбо шукаць дарогу, Палохаешся новых стрэч I змен у побыце грашовым... Мой сябра, Зменам не пярэч, Нібыта цэнам кірмашовым. Пустой развазе і тузе Не паддавайся бесхрыбетна, У чыстай згледзеўшы расе Дубовы жолуд пракаветны.

ПРАДБАЧАННЕ

Радок уваскрэсне патрэбны, Тваю скалане дамавіну. I дзень уваскрэсне ганебны, Калі ты пакрыўдзіў жанчыну.
Радок гэты твой, найадзіны, I ён пра каханне, вядома, Магчыма, да гэтай жанчыны, На свет навакольны падобнай.
З якіх небакраяў глядзела На лёс вераб'іны твой, Як прагнула, як хацела Твой лёс, як уцеха, здрабнелы Сваёй азарыць вышынёй.
Яна разумела мастацтва, Яна гаварыла: «Застацца З усіх тваіх вершаў павінен Вось гэты радок аб жанчыне»,
Прароцтва цяжэй ад прымусу. Даць веры такому няможна, Бо ты ў гаспадарлівай Музы Пазначаны ў спісе заможных.
I лепей пакінуць жанчыну, Пазбыцца прароцтва яе... I пыха твая без прычыны Пра ўяўную славу пяе: