Выбрать главу

Ён начысьціў боты, прывёў сябе ў дасканалы парадак перад вялікім люстрам, навесіў на шыю аўтамат, зноў паглядзеўся ў люстэрка, і тут Гай загадаў строіца.

Прыдзірліва ўсіх агледзеўшы і праверыўшы веданьне абавязкаў, Гай пабег у ротную канцылярыю далажыць. Пакуль яго не было, гвардзейцы згулялі ў «мыла», было расказана тры гісторыі з жаўнерскага жыцьця, якіх Максім не зразумеў з-за няведаньня некаторых спэцыфічных выразаў, потым да Максіма прысталі, каб ён распавёў, адкуль ён такі здаравенны — гэта стала ўжо звыклым жартам у сэкцыі, — і ўпрасілі яго скруціць у трубачку пару манэток на памяць. Затым з канцылярыі выйшаў ротмістр Чачу ў суправаджэньні Гая. Ён таксама прыдзірліва ўсіх агледзеў, адышоў, сказаўшы Гаю: «Вядзі сэкцыю, капрал», і сэкцыя накіравалася да штабу.

У штабе ротмістр загадаў сапраўднаму радавому Пандзі і кандыдату Сіму ісьці за сабой, а Гай адвёў астатніх. Яны ўвайшлі ў невялікі пакой са шчыльна занавешанымі вокнамі, прапахлы тытунём і адэкалёнам. У далёкім канцы стаяў велізарны пусты стол, вакол стала былі расстаўленыя мяккія крэслы, а на сьцяне вісела пацямнелая карціна, што паказвала старадаўнюю бітву: коні, цесныя мундзіры, аголеныя шаблі і шмат клубоў белага дыму. У дзесяці кроках ад стала і правей дзьвярэй Максім убачыў жалезны табурэт зь дзіркаватым сядзеньнем. Ножкі табурэта былі прышрубаваныя да падлогі здаравеннымі балтамі.

— Устаць па месцах, — скамандаваў ротмістр, прайшоў наперад і сеў ля стала.

Пандзі клапатліва паставіў Максіма справа і ззаду табурэта, сам стаў зьлева і шэптам загадаў «зважай». І яны з Максімам застылі. Ротмістр сядзеў, паклаўшы нагу на нагу, пакурваў і абыякава разглядаў гвардзейцаў. Ён быў вельмі аднакавы і абыякавы, аднак Максім яўна адчуваў, што ротмістр самым уважлівым чынам назірае за ім і толькі за ім.

Потым за сьпіной Пандзі расчыніліся дзьверы. Пандзі імгненна зрабіў два крокі наперад, крок управа і паварот налева. Максім таксама тузануўся быў, але зразумеў, што ён на дарозе не стаіць і яго гэта не тычыцца, а таму проста выкаціў вочы далей. Усё ж ткі было ў гэтай дарослай гульні нешта заразьлівае, нягледзячы на ​​прымітыўнасьць яе і відавочную недарэчнасьць пры бядотным становішчы населенага вострава.

Ротмістр падняўся, гасячы цыгарэту ў попельніцы, і лёгкім пстрыканьнем абцасаў павітаў брыгадзіра, нейкага незнаёмага чалавека ў цывільным і брыгаднага ад’ютанта з тоўстай тэчкай пад пахай, якія йшлі да стала. Брыгадзір сеў за стол пасярэдзіне, твар у яго быў кіслы, незадаволены, ён засунуў палец пад шыты каўнер, адцягнуў і пакруціў галавой. Цывільны, несамавіты малы чалавек, дрэнна паголены, з млявым жаўтаватым тварам, нячутна рухаючыся, прыладзіўся побач. Брыгадны ад’ютант, не сядаючы, раскрыў тэчку і пачаў перабіраць паперы, перадаючы некаторыя брыгадзіру.

Пандзі, пастаяўшы крыху якбы ў нерашучасьці, тымі ж выразнымі рухамі вярнуўся на месца. За сталом нягучна размаўлялі. «Ты будзеш сёньня ў сходзе, Чачу?» — пытаўся брыгадзір. «У мяне справы», — адказаў ротмістр, запаліўшы новую цыгарэту. «Дарэмна. Сёньня там дыспут ». — «Позна спахапіліся. Я ўжо выказаўся з гэтай нагоды». — «Не найлепшым чынам, — мякка заўважыў ротмістру цывільны. — Акрамя таго, мяняюцца абставіны — мяняюцца меркаваньні». — «У нас у Гвардыі гэта ня так», — суха сказаў ротмістр. «Права ж, панове, — капрызным голасам вымавіў брыгадзір. — Давайце ўсё ж ткі сустрэнемся сёньня ў сходзе... — «Я чуў, сьвежыя крэветкі прывезьлі», — не перастаючы корпацца ў паперах, паведаміў ад’ютант. «Пад піва, а? Ротмістр!» — падтрымаў яго цывільны. «Не, панове, — сказаў ротмістр. — У мяне адно меркаваньне, і я ўжо выказаў яго. А што тычыцца піва...» Ён дадаў яшчэ нешта невыразнае, уся кампанія зарагатала, а ротмістр Чачу з задаволеным выглядам адкінуўся на сьпінку крэсла. Потым ад’ютант перастаў корпацца ў паперах, нагнуўся да брыгадзіра і нешта шапнуў яму. Брыгадзір паківаў. Ад’ютант сеў і прамовіў, зьвяртаючыся нібы да жалезнай табурэткі:

— Ноле Рэнаду.

Пандзі штурхнуў дзьверы, высунуўся і гучна паўтарыў у калідор:

— Ноле Рэнаду.

У калідоры пачуўся рух, і ў пакой увайшоў пажылы, добра апрануты, але нейкі пакамечаны і ўскудлачаны мужчына. Ногі ў яго зьлёгку запляталіся. Пандзі ўзяў яго за локаць і пасадзіў на табурэт. Шчоўкнулі, зачыняючыся, дзьверы. Мужчына гучна адкашляўся, упёрся рукамі ў расстаўленыя калені і горда падняў галаву.