— У нас усё ёсьць, — сказаў шыракаплечы, — але гэтая задача не вырашаецца, Мак. Калі б яна вырашалася, дзяржаўны пракурор ня мучаўся б ад болю, як і мы. Ужо ён дастаў бы лекі. А цяпер ён перад кожным рэгулярным сэансам напіваецца і парыцца ў гарачай ваньне.
— Дзяржаўны пракурор — вырадак? — спытаў Максім азадачана.
— Па чутках, — сказаў шыракаплечы суха. — Але мы адцягнуліся. Птушка, ты скончыла? Хто хоча яшчэ?
— Пачакай, Генэрале, — сказаў Лясьнік. — Гэта што ж атрымліваецца? Гэта ж атрымліваецца, што ён наш дабрадзей? Ты і ў мяне можаш боль здымаць?... Ды бо гэтаму чалавеку цаны няма, я яго са склепу ня выпушчу, у мяне ж, прашу прабачэньня, такія болі, што трываць немагчыма... А можа быць, ён і парашкі выдумае? Бо выдумаеш, а?... Не, панове мае, таварышы, такога чалавека трэба берагчы...
— То бок, ты — за, — сказаў Генэрал.
— То бок, я так — за, што калі хтось яго кране...
— Зразумела. Вы, Доктар?
— Я быў бы «за» і бяз гэтага, — прабурчаў Доктар, пыхкаючы люлькай. — У мяне такое ж уражаньне, як у Птушкі. Пакуль ён яшчэ ня наш, але ён стане нашым, інакш быць ня можа. Ім ён ва ўсякім разе ніяк не падыходзіць. Занадта разумны.
— Добра, — сказаў Генэрал. — Вы, Капыта?
— Я — за, — сказаў Мэма. — Карысны чалавек.
— Ну што ж, — сказаў Генэрал. — Я таксама — за. Вельмі рады за вас, Мак. Вы — сымпатычны хлопец, і мне было б шкада забіваць вас... — Ён паглядзеў на гадзіньнік. — Давайце паямо, — сказаў ён. — Хутка сэанс, і Мак пакажа нам сваё мастацтва. Наліце яму піва, Лясьнік, і давайце на стол ваш хвалёны сыр... Капыта, ідзіце і падмяніце Зялёнага — ён ня еў з раніцы.
10
Апошнюю нараду перад апэрацыяй Генэрал сабраў у замку Двухгаловага Каня. Гэта былі зарослыя плюшчом і травой разваліны загараднага музэю, разбуранага ў гады вайны, — месца адасобленае, дзікае, гараджане не наведвалі яго з-за блізкасьці малярыйнага балота, а ў мясцовага насельніцтва яно карысталася благой славай як прыстанак злодзеяў і бандытаў. Максім прыйшоў пешшу разам з Ордзі. Зялёны прыехаў на матацыкле і прывёз Лесьніка. Генэрал і Мэма-Капыта ўжо чакалі іх у старой каналізацыйнай трубе, якая выходзіла прама на балота. Генэрал курыў, а змрочны Мэма азьвярэла адмахваўся ад камароў араматычнай палачкай.
— Прывёз? — спытаў ён Лесьніка.
— Абавязкова, — сказаў Лясьнік і выцягнуў з кішэні цюбік рэпэленту. Усе намазаліся, і Генэрал адкрыў нараду.
Мэма разаслаў схему і зноў паўтарыў ход апэрацыі. Усё гэта было ўжо вядома на памяць. У гадзіну ночы група падпаўзае з чатырох бакоў да драцяное загароды і закладвае падоўжаныя зарады. Лясьнік і Мэма дзейнічаюць самі-адні — адпаведна з поўначы і з захаду. Генэрал у пары з Ордзі — з усходу, Максім у пары зь Зялёным — з поўдня. Выбухі робяцца адначасова роўна а гадзіне нуль-нуль, і зараз жа Генэрал, Зялёны, Мэма і Лясьнік урываюцца ў праходы, маючы задачай дабегчы да капаніра і закідаць яго гранатамі. Як толькі агонь з капаніра спыніцца або аслабне, Максім і Ордзі з магнітнымі мінамі падбягаюць да вежы і падрыхтоўваюць выбух, папярэдне кінуўшы ў капанір яшчэ па дзьве гранаты для страхоўкі. Затым яны ўключаюць запалы, забіраюць параненых — толькі параненых! — і сыходзяць на ўсход празь лес да прасёлку, дзе каля межавага знака чакацьме Малыш з матацыклам. Цяжка параненыя грузяцца ў матацыкл, лёгка параненыя і здаровыя сыходзяць пешшу. Месца збору — хатка Лесьніка. Чакаць на месцы збору ня больш за дзьве гадзіны, пасьля чаго сыходзіць звычайным парадкам. Пытаньні ёсьць? Няма? У мяне ўсё.
Генэрал кінуў недакурак, палез за пазуху і дастаў бутэлечку з жоўтымі таблеткамі.
— Увага, — сказаў ён. — Па рашэньні штабу плян апэрацыі некалькі зьмяняецца. Пачатак апэрацыі пераносіцца на дваццаць дзьве нуль-нуль...
— Масаракш! — сказаў Мэма. — Што яшчэ за навіны!
— Не перарывайце, — сказаў Генэрал. — Роўна ў дваццаць дзьве нуль-нуль пачынаецца вячэрні сэанс. За некалькі сэкундаў да гэтага кожны з нас прыме па дзьве такія таблеткі. Далей усё па старым пляне з адным выключэньнем: Птушка наступае як гранатамётчык разам са мною. Усе міны будуць у Мака, вежу падрывае ён адзін.
— Якім чынам? — задуменна сказаў Лясьнік, разглядаючы схему. — Гэта мне ніяк не зразумела. Дваццаць дзьве гадзiны — гэта ж вячэрні сэанс... Я ж, прашу прабачэньня, як лягу, так і ня ўстану, плястом ляжаць буду... Мяне, прашу прабачэньня, калом не паднімеш...
— Адну хвіліну, — сказаў Генэрал. — Яшчэ раз паўтараю: безь дзесяці сэкунд дзесяць усё прымуць гэты болесуцішальнік. Разумееце, Лясьнік? Болесуцішальнік прымеце. Такім чынам, да дзесяці гадзінаў...