Калі Максім адкрыў вочы, ён скрозь сьляпучае сьвятло ўбачыў шэры капанір, шырокі праход у дроце і нейкіх людзей, вельмі маленькіх і адзінокіх на велізарнай пустой прасторы вакол вежы, — яны з усіх ног беглі да капаніра, моўчкі, бязгучна, спатыкаліся, падалі, зноў ускоквалі і беглі. Потым пачуўся жаласны стогн, і Максім убачыў Зялёнага, які нікуды ня бег, а сядзеў, разгойдваючыся, на зямлі адразу за дротам, абхапіўшы галаву рукамі. Максім кінуўся да яго, адарваў яго ад твару рукі, убачыў закачаныя вочы і бурбалкі сьліны на вуснах, а стрэлаў усё не было, прайшла ўжо цэлая вечнасьць, а капанір маўчаў, і раптам там грымнулі знаёмы баявы марш.
Максім паваліў гэтага разгільдзяя дагары, мацаючы адной рукой у кішэні і радуючыся, што Генэрал такі недаверлівы, што ён і Максіму даў на ўсялякі выпадак болеахоўныя пілюлі. Ён расьціснуў Зялёнаму зьведзены курчай рот і засунуў пілюлі глыбока ў чорнае горла, зь якога вырываўся хрып. Потым ён схапіў аўтамат Зялёнага і павярнуўся, шукаючы, адкуль сьвятло, чаму столькі сьвятла, не павінна быць столькі сьвятла... Стрэлаў не было, самотныя людзі працягвалі бегчы, адзін быў ужо зусім недалёка ад капаніра, іншы трохі адстаў, а трэці, які бег справа, раптам з размаху ўпаў і пакаціўся цераз галаву. «Калі ў баі гвардзейскія калёны...» — раўлі ў капаніры, а сьвятло біла зьверху, з вышыні дзясятка мэтраў, напэўна, зь вежы, якую нельга было цяпер разглядзець, пяць ці шэсьць асьляпляльных бела-сініх дыскаў, і Максім падхапіў аўтамат і націснуў на спускавы кручок, і самаробны аўтамат, маленькі, нязручны, нязвыклы, забіўся ў яго ў руках, і нібы ў адказ зазіхацелі чырвоныя ўспышкі ў амбразуры капаніра, і раптам аўтамат вырвалі ў яго з рук, ён яшчэ не патрапіў ні ў адзін з асьляпляльных дыскаў, а Зялёны ўжо вырваў у яго аўтамат і кінуўся наперад, і адразу ж упаў, спатыкнуўшыся на роўным месцы...
Тады Максім лёг i папоўз назад да свайго мяшка. Ззаду пасьпешліва трашчалі аўтаматы, гулка і страшна роў кулямёт, і вось — нарэшце! — хлопнула граната, потым другая, потым дзьве адразу, і кулямёт змоўк, трашчалі толькі аўтаматы, і зноў захлопалі выбухі, хтосьці завішчаў нечалавечым віскам, і стала ціха. Максім падхапіў мяшок і пабег.
Над капанірам слупам падымаўся дым, нясло гарэлым і порахам, а вакол было сьветла й пуста, толькі чорны сутулы чалавек цягнуўся каля самога капаніра, прытрымліваючыся за сьценку, дабраўся да амбразуры, кінуў туды нешта і паваліўся. Амбразура асьвяцілася чырвоным, даляцеў воплеск, і зноў усё сьціхла...
Максім спатыкнуўся і ледзь ня ўпаў. Празь некалькі крокаў ён зноў спатыкнуўся і тады заўважыў, што зь зямлі тырчаць калкі, тоўстыя кароткія калкі, схаваныя ў траве... Вось яно як... вось яно як тут... Калі б Генэрал пусьціў мяне ў адзіночку, я б адразу размажджэрыў сабе абедзьве нагі і цяпер валяўся б мёртвы на гэтых гнюсных яхідных калках... хвастун... невук... Вежа была ўжо зусім блізка. Ён бег і глядзеў пад ногі, ён быў ужо зусім блізка. Ён бег і глядзеў пад ногі, ён быў адзін, і яму не хацелася думаць пра астатніх.
Ён дабег да велізарнае жалезнае лапы, кінуў мех. Яму вельмі хацелася тут жа прыляпіць цяжкую шурпатую ляпешку да мокрага жалеза, але быў яшчэ капанір... Жалезныя дзьверы былі прыадчыненыя, зь іх высоўваліся лянівыя языкі полымя, на прыступках ляжаў гвардзеец — тут усё было скончана. Максім пайшоў вакол капаніра і знайшоў Генэрала. Генэрал сядзеў, прыхіліўшыся да бэтоннай сьцяны, вочы ў яго былі бессэнсоўныя, і Максім зразумеў, што тэрмін дзеяньня таблетак скончыўся. Ён агледзеўся, падняў Генэрала на рукі і панёс ад вежы. Крокаў за дваццаць ляжала ў траве Ордзі з гранатай у руцэ. Яна ляжала ніцма, але Максім адразу зразумеў, што яна мёртвая. Ён стаў шукаць далей і знайшоў Лесьніка, таксама мёртвага. І Зялёны таксама быў забіты, і няма з кім было пакласьці жывога Генэрала...
Ён ішоў па полі, адкідаючы множны чорны цень, аглушаны ўсімі гэтымі сьмерцямі, хоць хвіліну таму думаў, што гатовы да іх, і яму не цярпелася вярнуцца і падарваць вежу, каб скончыць тое, што яны пачалі, але спачатку трэба было паглядзець, што з Капытам, і ён знайшоў Мэма зусім побач з дротам. Мэма быў паранены і, напэўна, спрабаваў спаўзьці і поўз да дроту, пакуль не зваліўся без прытомнасьці. Максім паклаў Генэрала побач і зноў пабег да вежы. Дзіўна было думаць, што цяпер гэтыя няшчасныя дзьвесьце мэтраў можна спакойна прайсьці, нічога не баючыся.
Ён пачаў прыладжваць міны да апор, па дзьве штукі на кожную апору для вернасьці, ён сьпяшаўся, час быў, але Генэрал сплываў крывёй і Мэма сплываў крывёй, а дзесьці ўжо несьліся па шашы грузавікі з гвардзейцамі, і Гая паднялі па трывозе, і цяпер ён тросься па бруку побач з Пандзі, і ў навакольных вёсках ужо прачнуліся людзі — мужчыны хапалі стрэльбы і сякеры, дзеці плакалі, а жанчыны пракліналі крывавых шпіёнаў, з-за якіх ані сну, ані спакою. Ён адчуваў, як імглівая цемра вакол ажывае, варушыцца, становіцца грознай і небясьпечнай...