Sed, ĉu vi rememoris vian pasintecon en natura maniero? — mi demandis.
Mi klarigos al vi, kio okazis — ŝi volonte res- pondis. — Kiam heliĝis mia interna vidado, la malpre- cizaj rememoroj naskis en mi fortan konsternon. Pro kuntrafiĝo de cirkonstancoj mia edzo tiam travivis tian saman animstaton. Ni ambaŭ decidis konsulti la asis- tanton Longobardo. Detale ekzameninte niajn impres- ojn, tiu amiko kondukis nin al la magnetizistoj, oficant- aj en la Ministerio de Klarigo. Afable akceptite, mi unue venis en la Arkivon, kie estas konservataj individuaj notoj pri ĉiuj. La teknikistoj de tiu ministerio konsilis al ni, sen malutilo al niaj laboroj ĉe tiu de Helpo, legi, dum du jaroj, niajn proprajn memoraĵojn pri okazoj ampleksantaj tri jarcentojn. La estro de la sekcio de Rememoroj ne permesis al ni legi pri antaŭaj fazoj, ĉar, li diris, ni ne povus elporti la rebildiĝon de pli mal- proksimaj tempoj.
Kaj ĉu vi sentis, ke vi reposedas en la memoro tiujn okazaĵojn dank' al tiu sola legado? — Mi scivole demandis.
Ne; legado sole nur informas. Post longa tempo da meditado por la mensklarigo de ni mem, ni estis, ekstreme surprizite, submetitaj al konvenaj psikaj pro- cedoj, por enpaŝi en la emociosferon de rememoroj. La Spiritoj teknikistoj pri la afero penetrigis emanaĵojn en niajn cerbojn, kio vekis certajn dormantajn fortojn... Al Rikardo kaj mi tiam revenis en la memoron tutaj tricent jaroj. Tiamaniere ni komprenis, kiel granda anko- raŭ estas nia ŝuldo al la teraj institucioj!
Kaj kie troviĝas nia frato Rikardo? Kiel plezure mi konatiĝus kun li! — mi ekkriis sub forta impreso.
La patrino de Lizio signifoplene balancis la kapon
kaj diris:
Laŭ niaj observoj rilataj al la pasinteco ni inter- konsentis no van renkontiĝon sur la terkrusto. Ni havas laboron, multe da laboro por fari sur la Tero. Tial Ri- kardo foriris de ĉi tie antaŭ tri jaroj. Miavice, mi for- iros post nemultaj tagoj. Mi atendas nur pri la alveno de Tereza, por ke ŝi restu apud niaj karuloj.
Kaj kun nebula rigardo, kvazaŭ ŝia menso ŝvebus tre malproksime, apud la filino ankoraŭ mallibera sur la Tero, sinjorino Laŭra daŭrigis:
La patrino de Eloiza ne malfruos. Sia trairado tra la Ombrejo daŭros nur kelkajn horojn, konsidere al ŝiaj grandegaj sinoferoj detempe de ŝia infaneco. Dank' al siaj multaj suferoj ŝi ne bezonos la flegadon en la fakoj de Regenerado. Mi povos do transdoni al ŝi miajn devojn en la Ministerio de Helpo kaj foriri trankvila. La Sinjoro ne forgesos pri ni.
XXII
LA KUPONHORO
Rimarkinte, ke sinjorino Laŭra subite malĝojiĝis, rememorante sian edzon, mi ŝanĝis la temon de nia in- terparolado, demandante:
Kion vi dirus al mi pri tia "kuponhoro"? Ĉu ĝi estas ia monigita metalo?
Mia kunparolantino disfandis la melankolian aspekt- on, en kiun ŝi estis enprofundiĝinta, kaj ĝentile respondis:
Ĝi propre ne estas mono, sed kupono de indi- vidua servado, en rolo de akira valoraĵo.
Akira? — mi abrupte demandis.
Mi klarigos la aferon — respondis la bonkora sinjorino. — En "Nia Hejmo" la produktado de element- aj vestaĵoj kaj manĝoj apartenas komune al ĉiuj. Ekzist- as centraj servoj por distribuado ĉe la Guberniestrejo kaj ĉe la departementoj kun tia sama laboro ĉe la mi- nisterioj. La fundamenta provizejo estas propraĵo ko- lektiva.
Ĉe mia mieno, silenta de mirego, ŝi emfaze daŭrigis:
Ĉiuj kontribuas por la pligrandigo de la komuna havo kaj de ĉi tiu vivas; sed tiuj, kiuj laboras, akiras justajn rajtojn. Ĉiu loĝanto en "Nia Hejmo" ricevas porciojn da pano kaj vestoj, sed ja tiujn ĝuste necesajn; tamen, tiuj, kiuj klopodas por havigi al si la kupon- horon, atingas certajn prerogativojn en la socio. Tiu Spirito, kiu ankoraŭ ne laboras, povas esti gastigata ĉi tie; tiuj kunlaborantaj povas havi sian propran domon. La senfarulo ja portas ian veston, sed la laborulo sur- metas ĉian ajn veston laŭplaĉe: ĉu vi komprenis? La senokupuloj povas pasigi longan tempon sur la ripozo- kampoj aŭ en la flegparkoj, dank' al la propeto de amik- oj por ili; sed la laboremuloj gajnas la kuponhoron kaj rajtas ĝui la societon de karaj fratoj en la lokoj di- finitaj por amuzo, aŭ la kontakton kun saĝaj orientistoj en la diversaj lernejoj de la ministerioj ĝenerale. Ni devas scii la prezon de ĉiu no to pro pliboniĝo kaj altiĝo. Ĉiu el ni, laborantaj, devas oferi minimume ok horojn da utila servado en la dudek kvar horoj de la tagnokto. Sed la laborprogramoj estas multenombraj, kaj la Guber- niestraro konsentas kvar horojn da kromlaboro al ĉiu, kiu volonte deziras porti sian helpon al la komuna pen- ado. Tiamaniere multaj gajnas ĉiusemajne sepdek du kuponhorojn, ne parolante jam pri la servoj-oferoj, kies pago estas duobla, iafoje eĉ triobla.
Sed, ĉu tiu estas la sola pagilo? — mi demandis.
Jes, ĝi estas la norma rimedo por pagado al ĉiuj laborantoj en nia kolonio, kiel al regantoj, tiel ankaŭ al regatoj.
Rememorante la terajn organizaciojn, mi demandis
mirigite:
Kiel tamen alkonformigi tian normon kun la spe- co de la servo? Administranto ricevas ok kuponhorojn pro sia ordinara taglaboro, kaj transportisto ricevas tiom same? Ĉu la laboro de la unua ne estas pli inda, ol tiu de la dua?
La sinjorino ridetis al ĉi tiu demando kaj klarigis:
Ĉio estas rilata. Ĉu en la sfero de regantoj, ĉu en la rondo de subuloj, se la laboro postulas personan sinoferon, la pago esta laŭjuste multobligata. Sed, por pli detale ekzameni vian demandon, estas necese antaŭ ĉio flanken meti certajn antaŭjuĝojn de la tera socio. La speco de la servo estas el la plej gravaj aferoj, kaj en ĉi tiu rilato la demando sur la Tero estas ja pli mal- facile solvebla. La plej multaj enkarnuloj apenaŭ kreas al si spiriton de servado kaj eklernas labori sur la di- versaj kampoj de la homa vivo. Ĝuste tial oni devas pli atenteme difini la salajrojn sur la Tero. Ĉia ekstera gajno en la mondo estas gajno pasema. Ni vidas labo- rulojn, kiujn obsedas la avideco je mono kaj kiuj trans- donas montojn da oro en la manojn de senkonsciencaj, malŝparemaj heredantoj; aliaj amasigas monon en bank- oj, kio alportas al ili turmenton kaj ilia familio ruinon. Krom tio, oni konsideru, ke sepdek elcentoj de la admi- nistrantoj sur la Tero ne pesas la moralajn devojn, kiuj ilin koncernas, kaj tia sama kvanto ekzistas da subuloj. Preskaŭ ĉiuj konfesas, ke ili havas nenian alvokiĝon al siaj oficoj, kaj tamen ili ricevas la salajrojn respondajn al la rangoj, kie ili sidas. Registaroj kaj entreprenoj pagas kuracistojn, kiuj ekspluatas interesojn aliajn, ol la propraj devoj, kaj laboristojn, kiuj nur lasas pasi la tempon. Ĉu do tie ekzistas ia konscienceco pri serv- ado? Pluraj teknikistoj de ekonomia industrio neniel ŝat- as sian devon kaj profitas de favoremaj leĝoj, simile al venenaj muŝoj sur la sankta pano (*), postulante krom- salajrojn, faciligojn kaj emeritecon. Sed kredu, ke ĉiuj tre kare pagos por sia malzorgeco. Sajnas ankoraŭ mal- proksima la tempo, kiam la socio povos difini la kvaliton de servado de la homoj; en la supera spirita mondo oni taksas nenian laboron, ne konsiderante la elspezintajn moralajn valorojn.
Ĉi tiuj vortoj vekis min por novaj konceptoj pri la vivo. Rimarkinte mian soifon je instruiĝo, mia kunpa- rolantino daŭrigis:
— La vera gajno de la homo havas spiritan kara- kteron, kaj la kuponhoro, en nia organizacio, varias ri- late la substancan valoron, laŭ la speco de niaj servoj. En la Ministerio de Regenerado, estas la Kuponhoro-Re- generado; en tiu de Klarigo, la Kuponhoro-Klarigo, kaj tiel plu. Nu, ĉe la ekzamenado de la spirita profito, estas kompreneble, ke la labordokumentaro montras la esencon de la servo. La fundamentaj akiroj konsistas el sperto, edukiĝo, riĉiĝo je Diaj benoj, pliigo de kapabl- oj. El ĉi tiu punkto de vidado, la faktoroj frekventemo kaj sindonemo ĉi tie estas preskaŭ ĉio. Ĝenerale parol- ante, en nia transiĝa urbo la plimulto sin preparas, cel-