Sed mi postlasis al mia familio grandegan hered- aĵon — intermetis la malfeliĉulo per voĉo plena de mal- amo —, celante la bonstaton de ĉiuj...
Paŭlina ne lasis lin fini, sed reprenis la parolon:
Ni ne ĉiam scias, kio estas bonaĵo koncerne la momentan riĉecon. Se vi asekurus la estontecon de niaj familianoj, certigante al ili moralan trankvilecon kaj ho- nestan laboron, via penado estus ago de altvalora antaŭ- videmo; sed, paĉjo, ni iafoje amasigas monon pro vant- amo kaj ambiciemo. Se ni volas vivi super la ceteraj, ni pri tio pensas nur ĉe la eksteraĵoj de la vivo. Nur tre malmultaj penas havigi al si noblajn sciojn, toler- emon, la lumon de humileco, la benon de komprenemo. Ni trudas al aliulo niajn kapricojn, ni dekliniĝas de la servoj de la Patro, ni forgesas pri la facetado de nia spirito. Neniu naskiĝas sur la Tero, nur por amasigi monerojn en kasoj aŭ valorpaperojn en bankoj. Estas ja natura afero, ke la homa vivo bezonas antaŭvidemon, kaj pravigeble, ke ĝi devas nepre havi la kunlaboradon de fidelaj kaj saĝaj administrantoj; sed neniu povas pri- zorgi la aferojn de la Patro avare kaj celante super- regadon. Tiaspeca vivo disruinigis nian domon. Mi iam vane penadis alporti al nia hejmo spiritan helpon. Dum vi kaj panjo plej klopodadis por pligrandigi la havaĵon, Amalia kaj Kacilda flanken metis ĉian utilan servon kaj, kiel senfarulinoj de la monduma frivoleco, renkontis neniofarantojn, kiuj ilin edzinigis al si, celante financan profiton. Agenoro forlasis seriozan studadon kaj fariĝis kamarado de malvirtaj homoj. Edelberto akiris diplom- on de kuracisto, sed el ĝi li apenaŭ faras uzon, ĉar nur tre malofte li praktikas la medicinon, simile al laboristo, kiu nur el scivolemo vizitas la metiejon. Ĉiuj preter- lasis belajn spiritajn oportunojn, ilin ne atentante pro la facile ricevebla mono kaj alkroĉite al la penso pri la heredo.
La malsanulo ekprenis mienon de teruro kaj kriis:
Malbeninda Edelberto! Krima, nedankema filo! Li min senkompate mortigis tiam, kiam mi ankoraŭ be- zonis fari mian testamenton! Malica! Malica!
Ĉesu, paĉjo! Kompatu vian filon, pardonu kaj
forgesu!
Sed la maljunulo laŭte sakradis plu. La junulino estis plue diskutonta kun li, sed Narciza direktis al ŝi multesignifan rigardon kaj vokis Salustion por prizorgi la malsanulon en kriza stato. Paŭlina eksilentis, kaj tiam ŝi komencis karesi al la patro la frunton, apenaŭ reten- ante la larmojn. Post nelonge mi sub forta impreso foriris kune kun ambaŭ virinoj.
La du amikinoj ankoraŭ dum kelke da minutoj inter- parolis; fine Paŭlina nin adiaŭis, elmontrante grandan noblecon per siaj afablaj frazoj, sed multe da malĝojo ĉe la rigardo saturita de prava maltrankvilo.
Nun denove intime kun mi, Narciza bonkore diris:
Heredaj aferoj ordinare esta treege komplikitaj; esceptinte tre malmultajn, ili fariĝas grandega ŝarĝo kiel por testamentantoj, tiel ankaŭ por heredantoj. Sed en ĉi tiu okazo ekzistas ne nur tio, sed ankaŭ eŭtanazio. La avido je mono naskis en la tuta familio de Paŭlina strangaĵojn kaj malkonsentojn. Gepatroj avaraj havas infanojn malŝparemajn. Mi iris en la domon de nia amikino, kiam ŝia frato Edelberto, noblaspekta kuracisto, aplikis al sia preskaŭ mortanta patro la tiel nomatan "trankvila morto". Ni plej klopodis por ĝin antaŭhaltigi, sed ĉio estis vana. La kompatinda junulo pro kaŭzoj financaj deziris ja plifruigi tiun morton, kaj jen nun ne- antaŭvidemo kaj rezulto: malamo kaj malsano.
Kaj per esprimoplena tono ŝi fine diris:
— Dio kreis estaĵojn kaj ĉielojn, sed ni plej ofte nin turnas en diablajn Spiritojn kaj forĝas mem niajn proprajn inferojn.
XXXI
VAMPIRO
Estis la naŭa vespere. Ĝis tiam prosperis al ni ripozi nur en momentoj de nelonga konversacio, kiun postulis la solvo de spiritaj demandoj. Ĉi tie, iu malsanulo petis pri faciligo de siaj suferoj; tie, alia bezonis revigligajn emanaĵojn. Kiam ni iris helpi du malsanulojn en la Pavilono 11, mi aŭdis proksiman kriegadon. Mi instinkte alpaŝis tien, sed Narciza min zorgeme detenis.
Ne iru tien — ŝi diris —; tie loĝas la seksaj mensmalsanuloj. Tia vidaĵo estus treege dolora por viaj okuloj. Prokrastu tian emocion ĝis tempo pli oportuna.
Mi ne insistis. En mia cerbo tamen svarmis mil demandoj. Tute nova mondo ĵus malfermiĝis antaŭ mia intelekta esploremo. Mi devis ĉiumomente rememori la konsilon de la patrino de Lizio, por ne deflankiĝi de la ĝusta devo.
Tuj post la naŭa horo iu venis el la fundo de la grandega parko. Tio estis kuriozmiena malalta viro, montranta sian rangon de simpla laboristo. Narciza lin ĝentile akceptis kaj demandis:
Kio da nova, Justeno? Kio estas via komisio?
La servanto, el la gardistaro de la Ĉambroj de Rebonigo, respondis afliktita:
Mi venis komuniki al vi, ke malfeliĉa virino petas pri helpo ĉe la granda kradpordo, kondukanta sur la kulturkampojn. Mi supozas, ke ŝin pretervidis la unua- liniaj gardistoj...
Kaj kial vi ne helpis al ŝi? — demandis la fleg-
istino.
La servanto faris geston de skrupulo kaj klarigis:
Laŭ la nin regantaj ordonoj mi tion ne povis fari, ĉar la kompatinda estas ĉirkaŭita de nigraj punktoj.
Kio?! — ekkriis Narciza terurita.
Jes, sinjorino!
Ĝi do estas tre serioza afero.
Scivola, mi akompanis la flegistinon tra la kampo superverŝita per la lumo de la luno. La distanco estis ne malgranda. Sur ambaŭ flankoj staris trankvila bosko de tre vasta parko, sin balancanta en la karesanta vento. Post irado de unu kilometro ni trafis tiun grandan krad- pordon, pri kiu la servanto parolis.
Montriĝis tiam antaŭ ni la mizera figuro de la virino, peteganta helpon trans tiu bariero. Mi ekvidis nenion krom la figuro de tiu malfeliĉulino en ĉifona vesto, kun abomena vizaĝo kaj kruroj, kie faŭkis ulceroj; sed Narciza laŭŝajne vidis aliajn detalojn, nerimarkeblajn por mia rigardo, ĉar mirego ekkovris ŝian ordinare serenan mienon.
Infanoj de Dio — ekkriis la ĉifonulino, nin ek- vidinte —, donu rifuĝon al mia laca animo! Kie sidas la paradizo de la elektitoj, kie mi povus ĝui la sopiratan pacon?
Tiu lamenta voĉo tuŝis al mi la koron. Narciza mem aspektis emociita, sed konfidence demandis min:
Ĉu vi ne vidas la nigrajn punktojn?
Ne — mi respondis.
Via spirita vidado ankoraŭ ne estas sufiĉe edu-
kita.
Kaj post nelonga paŭzo ŝi daŭrigis:
Se mi rajtus ĝin fari, mi tuj malfemus al ŝi la pordon; sed kiam temas pri estuloj en tia stato, mi nenion povas decidi mem. Mi devas turni min al la deĵor- anta Ĉefgardisto.
Kun ĉi tiuj vortoj, ŝi alproksimiĝis al la malfeliĉul- ino kaj per frata tono diris:
Bonvolu atendi kelke da minutoj.
Ni rapide revenis en la domon. La unuan fojon mi vidiĝis kun la gardistestro de la Ĉambroj de Rebonigo. Narciza prezentis min kaj komunikis al li la okazaĵon. Li faris multesignifan geston kaj diris:
Vi agis tre bone, sciigante min pri la afero. Ni
iru tien.
Ni tri direktis nin al la nomita loko.
Kiam ni venis al la bariero, la Frato Paŭlo, gardist- estro, atente ekzamenis la ĵusvenintinon el la Ombrejo kaj diris:
Ĉi tiu virino en la nuna tempo ne povas ricevi nian helpon. Si estas unu el la plej teruraj vampiroj, kiajn mi ĝis hodiaŭ vidis. Ni forlasu ŝin al ŝia propra sorto.
Mi skandaliĝis. Ĉu ĝi ja ne estus neplenumo de la kristanaj devoj, forlasi tiun suferantinon al la hazardaj cirkonstancoj de la vojo? Narciza, kiu laŭŝajne dividis kun mi tian saman impreson, elpaŝis peteganta:
Sed, Frato Paŭlo, ĉu ni neniel povus doni rifuĝon al ĉi tiu mizerulino en la Ĉambrojn?
Tion permesi — li respondis — estus perfidi mian funkcion de gardisto.
Kaj montrante al la ĉifonulino, kiu, malpacience kri- ante, atendis ian decidon, li demandis la flegistinon: