То зулфи арӯс фатҳ гардад,
Аз гарди сипоҳи ту муанбар.
Дар маърака бод лашкаратро
Иқбол зафарнамою раҳбар!
Хоразмшоҳ шодмону ҳайрон ва хандон гуфт:
— Офарин, эй шоири сухандон! Лафзи ту ҳама хубу ба маънӣ ҳам осон будааст. Шод бош, ҳар байте ба ҳазор дирам харидам!
Базмиён лаб ба табрик ва таҳсин кушоданду Сайфуддин бо таъзим ва табассуми фарох посухи ом дода, дар паҳлуи Ҷалолиддин идомаи сухани шоҳро интизор истод.
— Модарам мегӯянд, ки шеъри ту дар баландӣ аз манораи Бухоро болотар асту дар як соат фар-фар даҳ шеъри тар гуфта, анвариёну унсуриёнро ба як нӯл задаӣ! Таърифи модар хушам омад ва ҳоло, ки дар хидмати мо падидор гаштаӣ, сухан фошофош мегӯям: агар саноати шеър ба осмони ҳафтум расонда тавонӣ, дар шариати подшоҳӣ ба назми ту илтифот кардан моро воҷиб бошад. Азеро аз шоири бузург ҳам шоҳон ифтихор доранду ҳам бандагон.
Эй булбули Исфара! Бо чашми шоирона шамъу султону парчамро нигар, Санҷару Искандар ба ёд овар, аз ҷилваи канизону ишваи нигорон дар базми олӣ илҳом дарёб ва ончунон бадеҳа гӯй, ки аз тиллои Чин беҳтар ва аз анбари соро муаттар бошад!
Марду занҳои маҷлиснишин аз хӯрдану нӯшидану гап задан бозистода, бо ҳисси кунҷковӣ шоирро нигаристанд. Мутриб, ки дар ҳама ҷо ёри суханвар аст, ба навохтани як савти маҳин пардохт, то илҳом ангезад. Сайфуддин бо нигоҳи пурназокат ӯрову аҳли толорро навозиш намуда, Мирмалику Нигинаро дарёфт, ки ҳар ду лаб ба дуо кушода буданд. Ба ҳамдигар табассумҳо тӯҳфа карданду шоири болидарӯҳ, тезбин ва борикхаёл ба султону парчаму шамъҳои фурӯзон назар афканда, ин ҳамаро хаёлан ба ҳам пайваст ва тору пуди суханро бо радифу қофия омехта, ба шеърбофӣ шурӯъ намуд:
Зи шоми парчами султон ҳилоли фатҳ шуд пайдо,
Чу шамъ аз сар гирифт ин боргоҳи мулку дин боло.
Ба сони чашмаи хуршед оби мулк шуд равшан,
Зи гарди мавкиби султон Алоуддин в-ад-дунё.
Шаҳи хусравнишон Санҷар, ки чун дар саффи кин ояд,
Муҷавваф гардад аз тираш чу новак найзаи аъдо.
Сикандарояте, к-аз Тур Мӯсовор бинмояд,
Чунон дар кӯҳи торикӣ дили хасмаш яди байзо.
Ҷаҳондоре, ки теғи осмон бар сафҳаи теғаш
Кунад аз хуни бадхоҳон мисоли фатҳро туғро.
Агар тӯфони кини ӯ ба Машриқ ҳамлае орад,
Ба ҷуз мардумгиё дар Чин намонад сурате барпо.
Агар моҳи ливои ӯ шабе хирман занад дар Чин,
Наёрад офтоб аз бим теғи хеш дар саҳро.
Агар алмоси қаҳри ӯ ба кӯҳи Қоф рӯй орад,
Ҳавои тири ӯ аз таф бисӯзад шаҳпари анқо.
Зи ишқи он, ки ҳамчун об бӯсад хоки майдонаш,
Чу май бар худ ҳамеҷӯшад дар атрофи ҷаҳон дарё.
Дарояд маҷлиси аъло ба зери чатри симобӣ,
Кашида теғ чун хуршед зи авҷи қуббаи мино.
Ғуломони сияҳкашро ҷалоли қадри ӯ дода
Синони найза аз ақраб, камаршамшер аз Ҷавзо.
Шаҳаншоҳо, ба бӯи он, ки фармони ту бинюшад,
Мизоҷи гулшакар гирад нафас дар коми аждарҳо.
Дили маънинигоронро зи девони қабули ту
Назар шуд ёри фикрат аз саводи хиттаи иншо.
Ҳамеша то нигоронро зи шамъи чеҳра мехезад,
Зи оҳи шабравони ишқ дуди анбари соро.
Чунон бод оташи қаҳрат, ки пеш аз ҳашр бархезад,
Адӯи мулкат аз ҳайбат зи шамъи рӯҳи дудосо!
Хоразмшоҳ шеъри тару тоза ва устодонаро шуниду бовар кард, ки Сайфуддини Исфарангӣ метавонад дурри гаронбаҳо бадеҳатан суфтаю пурҷило гардонад. Ӯро сано хонду ситоиш кард, фармуд, то хилъати хос диҳанд ва бар сараш кӯлоҳи маликӣ ниҳанд. Сипас ба паҳлуи худ шинонду гуфт:
— Шод бош, эй Сайфи Исфаранг, ки туро бар басити мулки Хоразмшоҳиёни Кабир назир нест. Шоире муборакнафас, ки дархурди шавкати мо бошад, падид омад! Аҳлан ва марҳабан, эй малик-ул-калом!!
Ҷалолиддини некурӯй, ҷаъдмӯй ва ҷиддисимо, ки алмудом абрувони гиреҳбаста дошту ҳафтае як бор бо душворӣ табассум мекард, хандон-хандон лаб аз садафдандон бардошт:
— Шумо ҳам шод бошед, эй падари меҳрубон! Ман ҳам шодам, ки дар паҳлуи Санҷари замон ҷойгузини Умари Хайёмро мебинам! Акнун вақти он расида, ки Маҳастии замонро ба Шумо пешкаш намоям…