— Кучлук даррандаи басо хатарнок асту фақат ман метавонам, ӯро маҳв созам!
— Эй падари меҳрубон, пешвои лашкари ислом ва таъйидшуда аз осмон шумоед ва Кучлуки лаънатӣ маҳз аз дасти қудратманди шумо пора-пора гашта, ба боди фано меравад. Дамир Малики Хуҷандӣ мисли ман фарзанди сарсупурдаи шумост ва бо дуои шумо, иншоаллоҳ, зафарпайкар мешавад.
— Ту ба вай эътимод дорӣ?
— Шамшер задану сифати ростандозӣ ва диловарии Мирмалики Хуҷандӣ ба ҳашт иқлим маъруф аст, эй падари меҳрубон! Дар ҳарбгоҳ ҳар кӣ ақл дорад, аз пеши ин таҳамтан мегурезад. Зеро паҳлавонест, сад Рустами достонро шогирди ӯ мебояд шудан! Ба ин қаду қомату дасту панҷае, ки дорад, бемуҳобо, кӯҳро занад, талқон мешавад!
— Кифоят, эй писар! Агар ду ҷумлаи дигар гӯйӣ, он хуҷандӣ ба сояи ман баробар мешавад! Довталаби ориятмандро хабар расон, ки мо дуои нек гуфтем, ба роҳ барояд. Аз Банокату Утрор даҳ ҳазор сарбоз ба ихтиёраш деҳ. Лашкар ба хубӣ сохта ва бо олоте тамом ороста, ба ҷанг дарояд ва ғолиб ояд!
Дастури Хоразмшоҳ иҷро ва дуояш мустаҷоб гашту муридони асили Пири бузургвори Хуҷанд лашкари бутпарастонро торумор карда, мусулмонҳои Қошғару Хутанро сарбаланд гардонда, бо пирӯзӣ ба ватан баргаштанд. Кучлук аз ҳарби танбатан бо ғазанфари Сайҳун тарсида, ҷониби Чин фирор кард, аммо дар тангнои Дарвози Бадахшон аз дасти шикорчиёни Ҷалолиддин кушта шуд. Хоразмшоҳ шод гашту базми пирӯзӣ эълон кард.
Табли подшоҳӣ баланд садо дод, мунодиҳо бонги шодӣ заданд, меҳмонҳо аз дуру наздик бохабар ва омодаи сафар шуданд, соқиёну шоирону шодгунаю ромишгарон камари хидмат ба хушӣ бастанд, Нигина аз ғалабаи Мирмалик рӯҳ гирифта, рақси нави «Чашмаи хуршед» офарид. Вале базми осмонкаф барпо нашуд. Бонги хатар азми тарабро шикаст — аз Ғӯрганҷ оҷилан хабар расид, ки ба дашти Қипчоқ — зодгоҳи Турконхотун душмани ғаддоре ҳамла кардааст!
Хоразмшоҳ ҳама гапу кори оламро як сӯ гузошта, лашкарро ба по хезонду қариб шаст ҳазор сипоҳии довталабро мураттаб саф кашонда ва писараш Ҷалолиддинро муқаддимаи лашкар гардонда, худ ба қалб гузашту хашмгин ба роҳ даромад. Баъде ки аз Ҷанд гузашта, сад фарсах бештар ҷониби шимол рафту ба канораи шаҳри Йуғур расид, маълум шуд, ки «ҳуҷуми душман» воҳимаю ҳангомаи навбатии Турконхотун будаасту Туқтаған ном сарвари қабилаи тақрит аз дасти Чингизхон гурехта, бо хазинаю аҳли ҳарам ва даҳ ҳазор навкари содиқи худ ба дашти Қипчоқ паноҳ овардааст.
Ҳақиқати ҳолро дониста, Ҷалолиддин маслиҳат дод, ки «Туқтағанро меҳмони нохонда ҳисобида ва дилашро бардошта, душмани душманро дӯсти худ гардонем, то рӯзе ба кор ояд». Ба ин пешниҳоди оқилона Хоразмшоҳ розӣ нашуд. Ба таҳлилу баррасии амиқ ҳавсала накарда, содаву осон хулоса баровард, ки бо як санг се паррандаро мезанад: аввалан, бо сипоҳи бисёр лашкари андакро зуд торумор намуда, ғалабаи ҳангуфт ва боигарию обрӯи муфт ба даст меорад; сониян, зодбуми модарро аз аҷнабӣ пок гардонда, дили ранҷидаи ӯро шод мегардонад ва, аз ҳама асосӣ, душмани Чингизро маҳв намуда, вайро қарздор месозад.
Бо хаёлоти ширин биёбони Қипчоқро кӯтал ба кӯтал тай карда, Хоразмшоҳ душман мекофт. Лекин аз Туқтаған ному нишоне набуд. Ҷалолиддин аз ҷустуҷӯйи бенатиҷа хастаю дилтанг гашта, чашми илтиҷо ба падар дӯхт:
— Наход Туқтағанро реги биёбон ба коми худ кашида бошад?
Падар ишораи фарзандро фаҳмид ва заҳролуд хандид:
— Аз дарёи Ирғиз гузашта, ба ду тақсим мешавему ман аз ҷониби рост, ту аз чап дашти Турғайро тафтиш мекунем. Агар ягон тақрит наёбем, қафо мегардем…
Сипоҳиён дашти нопайдоканорро қадам ба қадам муойина намуда, то мобайн расиданд. Ногаҳон аз сари тал садои сипоҳии пешгард баланд шуд:
— Ин тараф биё-йе-ее-д!
Хоразмшоҳи ташнаи корзор бодвор асп давонду… қатлгоҳе дид даҳшатовар! Сарҳо буридаву дасту пойҳо шикаста, либосҳо хунолуду ҷоғҳо дарида… Мурда болои мурда афтодаву ҳар ҷое асп ё шутуре по дароз карда… Аробаҳо шикаставу хазинаҳо ба ғорат рафта…
Кофта-кофта мардеро ёфтанд, ки тани абгору захми бисёр дошт, аммо барои зинда мондан талош меварзид. Зуд обу ғизо додаву ба захмаш марҳам ниҳода ҳол пурсиданд. Нима туркию нима муғулӣ калима гардонда, маълумот дод, ки аз қабилаи тақрит асту сарбози Туқтаған ва шаш-ҳафт соат пеш аз дасти муғул ба ин ҳол расиданд.
— Онҳо бисёр буданд?
— На он қадар. Аз мо андаке зиёдтар. Лекин ҳамлаи ғафлатгир карданд…
— Ба кадом тараф рафтанд?
Маҷрӯҳ бо ишораи сар тарафи офтобшинамро нишон дод. Хоразмшоҳ нӯки тозиёнаи подшоҳӣ ба он ҷониб гардонду «Олға!» гуфт. Сипоҳиён мурдаҳоро зери по намудаву марди захмдорро ба ҳолаш гузошта ва чанги нимбиёбонро ба осмон бардошта, аз пайи лашкари муғул тохтанд.