Ҳама бовар карданд, ки Бадеъуддин дар ҳақиқат писархонди пайғамбари гиромист ва кӯчактарин авлиёи замона аст. Дарҳол ба зиёрат шитофтанд, аммо Бадеъуддинро наёфтанд… Фақат баъди бист сол хуҷандиён чеҳраи нуронии балогардони худро диданд, ки дар баҳри илму маонӣ ғаввосӣ намудаю дар бузургтарин марказҳои исломӣ аз бузургтарин олимони забардаст сабақ андӯхта, дар мартабаи аллома ба ошёнаи аҷдодӣ баргашта буд…
— Маслиҳату насиҳат ва каромати он Бадеъуддин, ки имрӯз шайхи кабир аст, ҳолиё дар машриқу мағриб вирди забонҳост, — гуфт Хоразмшоҳ. — Вале ман мӯҳтоҷи арбоби каромат нестам. Ин қисса махсус барои Ҷалолиддин шунавондам, то баробари панди падар аз маслиҳати мӯъҷази Пири мӯъҷизакори Хуҷанд низ баҳра бардорад. Аз маслиҳат бо Пири кор ор мадор!
* * *
Мирмалик меҳмони олиқадрро заврақсавор ба зиёфатгоҳи олиҷиҳоз расонд ва бо сад гуна таъзиму таманно дар саропардаи заррин шинонд. Духтарони моҳталъат парвона шуданду соқиёни ширинсухан беҳтарин шароби Хуҷанд аз ангури чиллагӣ оварданд ва мутрибони болидахотир чанги тару хушк ба оҳанг дароварданд. Ҷоми заррин гардон шуду товуси нозанин ба хиром омад. Чун даври сеюм ба хуррамӣ андаргузашт, Хоразмшоҳро илҳом омад ва ба шеърбофӣ шурӯъ кард:
Дар Хуҷанд бода бо мардуми хирадманд хӯрам,
Ё бо дилбари ангубинлаб наботу қанд хӯрам?
— Ё ҳар ду! — бо ноз овоз дод соқии ширинадо ва бо карашма байти ҷавобӣ гуфт:
Аз баду нек дил холӣ кунед,
Бо парирух сухансиголӣ кунед…
Даъвати латиф рағбати шоҳро боло бардошту ба лӯъбатбозӣ гароиш кард. Паймона аз дасти соқӣ чолок даррабуду шароби андак рехтаро бо як қулт ба ҳалқ даркашид ва хурӯшид:
— Эй соқӣ! Дар лаби дарё нишастаем, ҳимматро дарё куну хум дар миён овар! Сари мо аз ин паймонаи кам-кам гарм намешад!!
Канизаки кушодалаби сафеддандон чун гули бӯстон кушодадил гашта, ҷафстари подшоҳ ғеҷида, аз Низомӣ байте ба таҳрир хонд:
Камар бандаму чарбдастӣ кунам,
Ба сад меҳр меҳмонпарастӣ кунам!
Моҳи дуҳафта риштаи суханро лаҳза ба лаҳза он қадар ҷодувона метофт, ки шоҳ волаву шайдо гашта, беш аз пеш фаррухӣ меёфт, бетааммул лофи ақл мезаду шӯхию меҳрубонӣ мекард. Кор ба дараҷае расид, ки ҳамнишини нозанин ҳамдӯши подшоҳ шуд ва баробари май меҳраш биҷӯшиду мастона хиромид ва пардаи шарму ҳаёро дарид:
Бардор пиёлаву сабӯй, эй дилҷӯй
Рафтем ба гирди сабзазору лаби ҷӯй!
Ҳадди худро надониста, тарки адаб кардани канизак ва султонро аз посбон фарқ карда натавонистани ӯ табъи нозуки шоҳаншоҳи оламро хира гардонд. Рӯй дарҳам кашид ва дилтанг гардид. Бо қароҳат канизакро нигаристу худ аз худ ҳушёрдил шуд. Беихтиёр қади хубу абрӯи хубу зулфу чеҳраи хуб ва ҳарфи хушу одоби хушу нозу адои хуши Нигина дар маърази афкору андешааш падид омад: «Ту дар куҷоӣ, эй маҳбуб-ул-қулуб? Чаро рух наменамоӣ? Чӣ ҳол дорӣ? Оё маро ба ёд меорӣ?!»
Шоҳаншоҳи олам хаёли чашми ҷоду карду гули мақсудро бӯйидан хост ва худро аз саропарда берун баровард. Насими форами Сайҳун гӯё аз ҷониби Самарқанд вазида, бӯйи диловези надимаи маҳбуб ба машомаш расонд. Дубора маст гашту ҳис кард, ки синааш чун танӯр торафт тасфон мешавад. Зеро дастафшонию ғазалхонию нозу истиғно карданҳои кабутари ҳарам пеши чашми муштоқ бармало намоён гашту дастбозию дастбӯсию дастчарбиҳояш, барои дастомӯз кардани кабки дарӣ дастмолию дастгириҳояш ва дастдарозӣ карданҳояш ба ёд омад.
Ёдаш омад, ки дар Самарқанд дастдарозӣ ба дараҷаи олӣ расид. Хоразмшоҳ, ки қаблан ба ҳар дидоре аз Нигина маст мешуд, баъди сармои Ҳулвон ҷилваи кабки дариро дидан ҳамон обу адо гашту кайфокайф ба ганҷинаи махуф дасти татовул дароз кард… Аммо бо хости Худо мақсади падар ба писар урён гардиду бо баҳонаи мувофиқ халал расонд…
Рӯзи дигар, дар хилват, ҳар ду дар ин боб гуфтушунуфт карданд.
— Эй падари меҳрубон, агар як зарра камбуди шуморо дида, хомӯш нишинам, гуноҳи кабира, ҳатто навъе аз хиёнат бошад. Вале… маро ба идомаи сухан ҷуръат намерасад.
— Эҳтироми падар некӯ доштан хуб аст, эй нури чашм, лекин алҳол аз падар тарсу набош!