Сухандони парварда, Пири куҳан
Бияндешад, он гаҳ бигӯяд сухан!
Ин пешниҳод бе баҳсу талош пазируфта шуд ва чор ёри рангинхаёл бо умеди беҳбудию беҳрӯзӣ ҷониби дарвозахонаи шаҳри офтобӣ равон шуданд…
Равзанаи панҷум. Пешоянду пасоянди савганди Малик ва лабханди малак
Корвони шоҳаншоҳиро Мирмалик то сероҳаи Деҳмой гусел кард. Шитоболуд рахти сафар бастану шитобонтар аз бод ҳаракат кардани Хоразмшоҳ, ҳатто як ҷумлаи хайрбодӣ нагуфтанаш барои аксарият ва махсусан барои шаҳриёри Хуҷанд муаммои тамоман сарбастаю муғлақ буд. Беовоз «Субҳоналлоҳ! Ин чӣ савдост?!» мегуфту аз таҷриба медонист, ки ҳеҷ кас ҳеҷ вақт бар ҳақиқати ин асрор воқиф нахоҳад шуд. Зеро бародархондаш Ҷалолиддин — кушояндаи ҳар мушкили Мирмалик, ки табиатан камгап буд, имрӯз аз ошуфтадилӣ тамоман завқи сӯҳбат надошт — гӯё сухан гуфтанро гум карда бошад!
Ҳолати ӯро дида, Мирмалик чӣ гуфтану чӣ карданро намедонист. Тамоми роҳ номи Нигина гаштаю баргашта нӯки забонаш омад ва пайваста дар он андеша буд, ки идомаи рози ниҳони ба валиаҳд ошкоргаштаро ба миён ниҳад ё не? Пастакак сурфида, роҳи калом нарм гардонду хост пурсад, ки «ҳоли Нигина чун мешавад?» Аммо теғи нигоҳи шоҳзодаро дида, пай бурд, ки ҳоли шарар дораду кордаш бизанӣ, хунаш намеояд. На аз тарс, балки аз рӯи эҳтиёт, барги гуфтори хеш хазон гардонд ва суоли дили танг ба саҳро афканд…
Лаҳзаи видоъ фаро расид. Султон Ҷалолиддин бо нигоҳи меҳр Мирмаликро нигарист ва тибқи одат китф ба китф расонда, расми хайрбод ба ҷо оварду қусури хомӯшии бардавом баровард:
— Хайр, бародарам, паноҳат ба Худо! Гусастадил ва шикастасилоҳ набош ва маҳҷурӣ аз рух дур андоз, ки ин рӯзи сахт, ҷӯшидану нолидану хомӯшию коҳиданҳо гузарон асту комрониву хилватгоҳу висол дар пеш! Акнун бори гароне бар китфи мост, обрӯи мулку подшоҳӣ ва равнақи давлат пайванд бар таҳкими бародарӣ дорад. Мо наметавонем, насибаи азал аз худ дур афканем, аммо метавонем, аз дигарон беҳ бошем! Мо ҳақ надорем, аз оҷизӣ дида бар ангушт ниҳем, зеро ҳар чӣ гардун диҳад, замона меситонад. Мо ҳақ надорем, ки «замона бо ту насозад, ту бо замона бисоз» гӯем, мо бояд замона бар муроди хеш созем! Дар ин ҷода бар туву бар худ комёбӣ мехоҳам, эй бародари ба ҷону дил баробарам!
Шоҳзода ба асп нишасту дандоннамо табассум кард:
— Нону намак кам хӯрда, зуд рафтани мо сабаби ҷиддӣ дорад. Зиқ нашав, дар Самарқанд дер наистода, зудозуд меоям. Барои дафъи ҳамлаи Чингиз дар сарҳади мамлакат ҳамроҳ тадбир меандешем. Зеро минбаъд Худо тори сар дораму дар паҳлӯям ту!
Хайр, то боздид! Туро ба Худо ва кабутари ҳарам ба ту месупорам, эй амини бовафоям!
Саросема лаб ба пурсиш кушодани Мирмаликро дида, бо ишораи ангушт ӯро ба хомӯшӣ водор сохт:
— Ту падарамро аз асорат раҳо кардию салтанати дубора бахшидӣ. Бар ивази ин некӣ вилоят ва набераи худ ба ту бахшида, падарам ҳисоб карданд, ки аз қарзи ту соф шудаанд. Вале Худованди одил ва тавоно ҳақ ба ҳақдор расонд! Ман кабутари ҳарамро аз банд озод намуда, ба ту мебахшам! Ана акнун ҳама соф бар соф!
Эй бародарам! Акнун ту Тирози ҷаҳон ва Арӯси ҷаҳон аз Чингиз мисли гавҳараки чашм ҳифз намо! Хайр, Худо мададгор ва нигаҳдор бод!
Султон Ҷалолиддин дигар ҳарфе нагуфтаю нашунида, аспашро маҳмез зад. Мирмалик аз сухани мӯъҷизамонанди валиаҳд шоду ҳайрону лол гашта, ғайр аз дастҷунбонӣ дигар имкони арзи миннатдорӣ наёфт. Баъди аз мадди назар дур шудани суроби валиаҳд бо хуррамӣ ҳамроҳонашро нигаристу ғофил аз сарнавишт сари аспро ба роҳи Фарғона гардонд ва ҷонсарак ҷониби қалъачаи Деҳмой давонд. Маҷнун ба дидори Лайлӣ, Фарҳод ба сӯҳбати Ширин, Вомиқ ба мулоқоти Узро боре чунин шитоб накарда буданд, чуноне Мирмалик ба дидани Нигина мешитофт!
Аз дарвозаи қалъача ворид шудан ҳамон баланд нидо баровард:
— Дуруд бар язакҳо! Дуруди маро ба аҳли таҳона расонед!
Парида аз асп фуромад ва баъди саломуалейк талаб кард, то машрабае об оваранд, ки сахт ташна аст. Сарязак бо табассум чашмаро нишон доду ҳар ду базавқ хандиданд. Ҳарисона чанд каф оби сард нӯшидаю ба рӯю гардан пошида, тасфи дил паст гардонд ва пурсид:
— Эй додар, ороми ҷони ман куҷост?
Сарязак китф дарҳам кашиду пичингомез пурсид:
— Кӣ?! Бахайр аст, шаҳриёр? Чӣ ҳол доред?
— Эй додар, чӣ ҳол мепурсӣ? Шикебоӣ саодат овард! Душворӣ гузашт, вақти шодкомӣ расид!
Хайрият ки ёрони Мирмалик ҳамроҳи намояндаи шоҳзода ба саҳни қалъача ворид шуданду ба гапфаҳмонӣ зарурат намонд. Сарязак дастури Ҷалолиддинро шунидан ҳамон тобеъони хеш ҷамъ оварду ба Мирмалик хонаи хоби Нигинаро нишон дод. Дигар лаҳзае наистода, ҳама бадар рафтанд.