Лекин онҳо, ки дар ин ҳалқа мақоме доранд
Номи дилро ба забон дар ғами ҷонон набаранд…
Баста бодо нафаси субҳдаму боди сабо
Қиссаи дарди маро гар ба Хуросон набаранд…
Сайфуддин бо нигоҳи нафис Раъноро жарф нигаристу аз мағзи дил хитоб кард:
Вақти субҳ аст, хез, бода биёр, эй санам,
Дар варақи рӯҳ каш аз хати соғар рақам!
— Офарин, эй Сайфи Исфара! Кас надидаст одамизод аз ту ширинтарсухан, ҳам сара! — лаб ба тавсиф боз кард Саъдӣ. — Ҳар чӣ гуфтӣ, аз ниҳонхонаи дили Раъно гуфтӣ. Вай сухан дар хилоф нахоҳад гуфт!
Гули Раъно ба андалеби шайдо байти обдоре бахшид:
Кунун омад вақти ошиқнавозӣ
Ба зулфи худ диҳам шабро дарозӣ…
Саъдӣ нигоҳи гарме ба Зебо ҳавола карду чор мисраъ хонд:
Сӯҳбати ёри азиз ҳосили даври бақост,
Якдама дидори дӯст ҳар ду ҷаҳонаш бақост!
Дарди дили дӯстон гар ту писандӣ, равост,
Ҳар чӣ мурод аз шумост, ғояти мақсуди мост!
Шоир чун мушоҳида кард, ки шоира ба шавқ наомад, мисраи охиринро бо андак тағйирот дубора хонд:
– Ҳар чӣ муроди Зебост, ғояти мақсуди мост!
Зебои Хуҷандӣ ишорати дӯст хуш пазируфт ва худро ба паҳлуи андалеби Шероз расонд:
Кас чун ту ба ақл зиндагонӣ накунад,
Дар шеваи ишқ меҳрубонӣ накунад.
Эй ёри сабукрӯҳ, зи васлат имшаб
Шодам, агар ки субҳ гаронӣ накунад…
Лаҳни форами шоираи хушилҳом Саъдиро ба таҳрик овард:
— Ало, эй соқии оташрӯй, каломи оташинро шунидӣ? Ба оби бода ақл аз ман фурӯ шӯй!
Шод бош, эй ширинлаб сухангӯй. Эй моҳпораи обидфиреб, эй малоиксурати товусзеб:
Кас надонам, ки дар ин шаҳр гирифтори ту нест,
Магар он кас, ки ба шаҳр ояду ғофил биравад…
Руҷӯи шоир таровиши эҳсоси шоираро дучанд афзуд:
Сӯям нигарист, оҳ, шоири сармаст,
Гуфт: «Аз чанги булбули шайдо натвон ҷаст!»
Гуфтам, ки: «Шаб аст, дастам ба даст бидор,
То бе ту нагирадам касе даст ба даст…»
Саъдиро дигар тоқат намонд ва дасти шоираи маҳҷабин ба даст гирифту ҷониби заврақ бурд, то шабҳангоми ширмаҳтоб сайри Сайҳун кунанд.
Сайфуддину Раъно ба заврақи дигар нишастанду ба самти дигар бел заданд…
Шамсиддину Шакархонум ва Шарофиддину Соҷида низ заврақсавор шуданд…
* * *
Андалебҳои хушнаво ба чаро рафтанд, вале Мирмаликро нишот накоҳид ва нашъа напарид. Зеро чаҳор булбул гул дар кафу маъшуқа ба коми дил рафтанд.
Оҳи сабук кашиду ба Нигина гуфт:
— То ба ин лаҳза дилхавотир будам, ки маҳфили Исток зиёфат мешавад ё офат ё мухолафат?! Шукри Яздони пок, ки дилеву пиёлае нашикаст… Дилшодам, ҳарчанд ки асир гаштам…
— Чӣ?! Чӣ хел асир?
— То зиёфат ҳоким будам, вале ҳоло… зулфи мушкинро асиру холи сиёҳро ғуломи ҳалқабаргӯшам! Бифармо, эй оҳуи шерсавор…
Нигина қоҳ-қоҳ хандиду абрӯ ҷунбонд:
— То зиёфат дар тоҷи шоҳаншоҳи олам нигини рахшон менамудам ва ангуштнамои халқ будам, акнун Маликро нигин бар ангуштарини дил шудам. Маро ба ангушти ғайрат оваред ва бар дафтари муҳаббат мӯҳри меҳр аз ранги дил гузоред…
Лафзи пурмуҳаббатро шунида, шаҳриёр шоҳинвор гардан ёзонду бо меҳри дучандон ҷониби сардафтари бонувон назар афканд. Чун назари зебои базм ва дебои разм якҷо шуд, оташаки ноаёне шӯълавар гардид: ҳавои мардӣ ба Мирмалик ғалаба карду шавқи нишот дар дили Нигина ҷунбид. Рухсораи гулрангаш, ки мисли моҳи шаби чаҳордаҳ банур метофт, аз лабханди малеҳо шукуфон гашт. Мирмалик хандаи маъшуқаро ишорати ошиқона пиндошту моилтар ва ошиқтар гашта, парвонавор сӯяш парид ва аз забони ширин ба чил лаҳн сухан гуфта, шавқи вайро ба тамошо бедор сохт:
— Ту ҳаргиз тамошои Сайҳун кардаӣ?
— Не.
— Рафтем ба сайри дарё…
Дар заврақ паҳлӯи ҳам ончунон ҷафс нишастанд, ки аз байнашон тори мӯй намегузашт. Маҳбуба дар дасти чапи маҳбуб ангуштаре заррин дид нигинаш ёқути сурхи бадахшонӣ, бағоят софу дурахшон.
— То кунун чунин ёқуте надидаам! — гуфт бо ҳавас Нигина.
— Гӯшворе бо чунин ёқут туро бахшам, агар маро ба мурод расонӣ…
— Муроди шаҳриёр чӣ бошад?
— Як шоҳписар! Шоҳписаре мехоҳам, ки асилзодаи пок, гавҳари ориёӣ бошад!
Нигина назаре жарф ба чашми Мирмалик андохт ва андешанок гуфт: