— Лутфи шумо аз ҳад зиёд шуд, эй модарбузург! Ман як духтари одии рустоӣ. Дар Хуҷанди зебо, ки ҳақиқатан ҳам Тирози ҷаҳон аст, ба ҳар қадаме як лоларухе дил мерабояд…
— Хоксорӣ ҳусни инсон асту зеби ту, ки нозанини нозанинонӣ! Ва барҳақ гуфтӣ, ки Хуҷанди мо аз қадимулайём макони лоларуху симбару лабшакарон аст. Лек онҳо дигаранду ту дигарӣ!
Эй ғунчаи нокушодаи рустоӣ! Ҳеҷ намехоҳам, ки дили ҳамгавҳари Маҳастӣ нолон ва парешон бошад. Барои ҳамин наздат омадам, то дар оғӯши шаб туро модарвор ба оғӯш кашам ва сухане чанд аз таҷрибаи рӯзгор бигӯям.
— Бифармоед, эй модарбузург! Гӯши ману сухани Шумо, дасти ману домани Шумо…
— Мебинам, ки туро бо овози дафу чанг хиромидан хуш асту агар гесӯи шоназада парешон карда, ба саҳна баройӣ, халқе ба по хезаду мардҳоро хун дар дил биҷӯшад ва ҳазору як булбули шӯрида бо тамоми вуҷуд дар пеши поят маддоҳӣ кунад. Ҳаргиз аз худ нарав: хушу хандон ҷилва куну ҷаҳонро хуррам гардон, аммо ба ҳусну ҷамоли диловези худ бисёр ғарра нашав. Дар миёни мардони номаҳраму бегона даст афшон, аммо ҳаргиз ба ному нангу номус даст наафшон! Обрӯй ва шарафи худро бар ивази хушсуханию ҳозирҷавобӣ аз даст мадеҳ. Ҳеҷ гоҳ фаромӯш накун: мардон дӯст доранд, ки гулро шипеланд, обаш бароранд ва нӯши ҷон кунанд…
Медонам, ки медонӣ, ки кушоиш аз дари сабр аст. Аз ин хотир, барои ба деҳа баргаштан асло шитоб накун. Дар Ворухи баландкӯҳ кистӣ ту?! Хом монад мевае, ки кам офтоб хӯрад. Дар диёри офтобӣ бузургворон бисёранду ниҳоли бахту орзу аз сӯҳбати бузургон сарсабзу хуррам мешавад. Фақат бо дуои пирон ба майдон даро ва ҳеҷ вақт ба ҷилваи товус тақлид накун, зеро ту кабки хушхиром аз кӯҳи баландӣ!
Обои ту ба насаб сайидони Воруханд, ту ба ҳунар сайидаи Ворух шав!
Нигина хост, худро пеши пойи Очанурӣ партояд. Вай имкон ва иҷозат надоду бо оҳанги нарм гуфт:
– Ҳамду сано бод ба Худованди меҳрубон, ки ду ҳамгавҳарро дар шаҳри Хуҷанд ба ҳам пайваст. Дирӯз акоям бо ишорат гуфтанд, ки навбати Лайлӣ гузашту навбати Ширин расид. Зеро соҳиби мизроб гардид…
Ин мизроби хушбӯйро «Нохуни париён» ном аст. Онро шоҳи париёни Сайҳун ҳини хоби ширин ба Маҳастӣ бахшида буду вақти фирор аз сари шитоб дар токи хона фаромӯш карда рафт. Рӯзе, ки бори аввал ба кулбааш даромадӣ, бехабар аз қисмат, онро барои хотира гирифта будӣ…
«Нохуни париён» мизроби одӣ нест. Тори рубоб ба наво медарораду тори дили аҳбоб ба туғён меорад ва ҳунарманди хушангуштро умрбод шодмону шодкому шодоб медорад. Агар ин мизроб фаромӯш намекард, Маҳастӣ шояд дар зиндагӣ ғурбат намедид…
Ҳолиё ин нохунаки шодиовар моли туст Нигина. Дуо мекунам, ки туро комёбу комрону комраво гардонад!
Очанурӣ тавре ки омада буд, ноаён ғайб зад. Нигина саргаранг ба атроф назар афканду дар кафи даст гармие ҳис кард. Ангуштони гиреҳбаста аз ҳам баркушод ва дар дили панҷа мизроби хокистаррангро дид, ки чун садаф медурахшид. Онро ба сандуқи дил часпонду сидқан ниёиш кард, то «Нохуни париён» нурбахши пайроҳаи навин шавад…
Равзанаи ҳаштум. Гулбонги шоҳона аз дурахши ду ахтари тобони Исфара
Ҳафт моҳи таҳсил ва омӯзиши илми адабу мусиқӣ монанди ҳафт бор миҷа задан зуд гузашту гулдухтари ворухӣ аз ҳар суфраи маърифат ба қадри дилхоҳ чошнӣ гирифта, ҷисман ва рӯҳан хеле тағйир ёфта, ба таъбири устод Рубобӣ «суп-сурх хуҷандӣ» шуд. Дар ҳар маҷлису маҳфиле, ки ин шӯхи парирӯ ва хушлибосу ширинҳаракот ба ҳунар ояд, эъҷози калом ва махсусан рақси зебояш ҳамаро афсун мекард. Аммо вай хурсанди хурсанд набуд ва ҳар замон «Оббо!» мегуфту оҳ мекашид. Зеро шоире, ки диданашро орзу мекард, аз Исфара наомаду Зиёуддини Порсӣ хабар расонд, ки бародари Сайфуддин дар арафаи ҷашни Наврӯз вафот кардаасту дар сӯги Шабоҳиддини ҷавонмарг сахт мотам дорад. Дигар сабаби хотирпарешонии Нигина он буд, ки Мирмалик низ ба Хуҷанд наёмаду ҳатто аз худ дараке надод. Фақат Бибинурӣ ҳамин қадар гуфт, ки Мирмалик сипаҳбуди ҷасури лашкари шоҳзода Ҷалолиддин шудаасту ҳамроҳ ба Фарғона лашкар кашидаанд, то ба тухми қарохониҳо қирон оварда, Мовароуннаҳрро, минҷумла Хуҷандро пурра ба давлати Хоразмшоҳиён ҳамроҳ кунанд. Сеюм ҷиҳати хотирпарешонӣ он буд, ки падару модар ва бародарро хеле пазмон гашта, агар номи Ворухро шунавад, дилаш гум мезад. Азбаски барои ба деҳа бозгаштан дигар ягон монеа вуҷуд надошт, аз Бобокалони Бузург фотеҳа гирифту ба паҳлуи Бибинурӣ нишаст ва субҳи рӯзи чаҳоршанбеи муродбахш аробаи тезгард сабук ба ҳаракат даромад. Вале то Ворух нарасид…
Андаке дуртар аз аспрези Исфара, дар хамгашти роҳи Шӯроб, ки барои Ворухравӣ нисбатан кӯтоҳу қулай буд, амаку падари Нигина ва кадхудои деҳа меҳмонҳои хуҷандиро бо чеҳраи шоду хуррам истиқбол гирифтанд.