Выбрать главу

Хушбахтона, интизорӣ тӯл накашид. Султон Ҷалолиддин солор аз ҷой хест. Ба рӯйи сабзаи мулойим, ки шабеҳи пойандози бахмалӣ буд, оҳиста гом ниҳод. Сабук қадам зада, ба паҳлӯи Сайфуддин омад. Шоирро нарм ба оғӯш кашид ва баланду мутантан садо баровард:

— Зеҳ!

Нидои шодӣ аз сайргоҳ ба фалак печид. Нигина ҳам мисли дигарон «Зеҳ!» мегуфту медид, ки муншӣ коғазу давот дар даст назди ҳокими Исфара омад, то санади иқтоъ бинависад. Мирмалик ва Абдулмаҷид сар бар сари Сайфуддин ниҳода, шоири хуштолеъро бародарвор шодишарик гаштанд. Шайх Бурҳониддину Аҳмадсайиду Абдулсайид низ ба ваҷд омаданду аз дур Сайфуддинро бо дастафшонӣ табрик намуданд. Таҳният ва пазириш бо ҳам печиду шукӯҳи сайри зардолу дуболо, мисли ширу шакар фараҳбахшу гуворо гашт.

Ангушти ишорат баланд кардани Шоҳзода мавҷи хушҳолиро паст нишонд.

— Эй мардуми пок! То метавонед, тафохур намоед, ки эдун шоири зӯрманду тавоно дилбанди шумост. Азбас эҷоди волои шоир эъҷози Ягонаи болои сари мост, Сайфуддини Исфарангӣ назаркардаи Худост! Ашъори обдор ва каломи тобдори ин баландахтар умри абад хоҳад ёфт. Ба ман бовар кунед, эй мардуми пок, ки тоҷикӣ бароям забони модарист, «Шоҳнома»-ро хатм кардаву аз ашъори Рӯдакию Хайём баҳраи том бардоштаам, шоҳбайти рехта аз сатри нопухта ба қиёс ҷудо карда метавонам ва бо итминони комил мегӯям, ки манзумаи бадоҳатан эҷодшуда шоҳкорист! Боғи Чилмева ба шоир мебахшам, то саробӯстони хоса ва боргоҳи эҷоди тоза шавад!

Нидоҳои шодбоду шодбош ва ғиреву ниҳеви мардуми хушҳол дигарбора ба хурӯш омад, вале дасти болои Шоҳзода Ҷалолиддин мавҷи баландпарвозро садди муваққатӣ шуд:

— Эй мардуми пок! Сайфуддини Исфарангӣ дар мавзеи Сари Баландӣ сарбаландӣ ёфту аз имтиҳон гузашт! Вай дар рикоби мо ба Ғӯрганҷ меравад ва дар сафи пеши шоирони дарбори шоҳаншоҳи олам ҷой мегирад. Акнун ба шумо ва шоири бузурги шумо даричаи дилро мекушоям, ки шояд охирин шарти имтиҳон бошад.

Тамоми шоирони олам дар боби ишқу муҳаббат абёти ширин ва дилнишин доранд ва ҳамагон маъшуқаро шамъ, ошиқро парвона меҳисобанд. Ин шабеҳи хуб баёнгари ҳол аст. Вале ман ҳеҷ намехоҳам, ки парвона ва парсӯхта бошам. Дар Ғӯрганҷу Бухоро, Балху Самарқанд ва Ҳироту Ҳисор аз шоирони сағиру кабири Аҷам талаб кардам, ки барои Шоҳзодаи ошиқ ташбеҳи нав дарёбанд. Кӯшиданд, ҷустанд, кофтанд ва бофтанд, аммо табъи дили мо чизе наёфтанд. Оё шоири Исфарангӣ ташбеҳи дилхоҳ меёбад?

Сайфуддин дарҳол лаб ба ҷавоб кушод:

Шамъест орази ту, парвона офтобаш,

Парвонасон чӣ дорӣ чандин дар изтиробаш!

Шоҳзода Ҷалолиддин моту мабҳут гардиду бо шавқу шӯр каф ба ҳам зад:

– Ҳаббазо, эй шоири хушкалом ва зудшеър! Офарин, эй шоири бадеъуззамон ва ахтари тобон!

Эй мардуми пок! Ҳамчун фарзанди ваколатдор ба шумо мегӯям, ки аз ҳамин лаҳза эътиборан Сайфуддини Исфарангӣ Малик-ул-каломи дарбори Султон Муҳаммади Хоразмшоҳ аст!

Ҳаббазо! Аҳсант туро!! Зиҳӣ шоир!!!

* * *

Базми ҷамшедӣ бо нағмаи чангу захмаи рубоб ва садои форами доира оғоз ёфт. Мавсими роҳату фароғат фаро расид ва ҳар дилеро ҳаваси рӯйи гуле дар сар афтид. Шоҳзода Ҷалолиддин кулоҳу ҳуллаи нав ба бар карда, бо роҳбаладии Малик-ул-калом Сайфуддини Исфарангӣ ба мистабаи Зумуррадшоҳ даромад. Кохи лаби об, ки дару тирезаҳо аз чормағзи обнус дошту сақфаш бо чӯби санавбар кандакорӣ шуда, деворҳояш аз зари гудохтаю гаҷи дубехта ҷилодор буд, пас аз кофуру уду сипанд сӯхтан басо хушбӯй ва роҳатфизо гашта, барои маҷлиси соҳибдилон омодаву ороста менамуд. Хизматгузорони шигарфу чобук аз гулу ёсуману муҷамбилу райҳон ва хайрии алвон неъмати фирдавс офарида, аз ҷомаи заррину қолини рангин ва фаршҳои навойин тахти шоҳона густарида буданд. Каҷкулоҳони мӯпарешон ва пистадаҳон, ки чеҳраи ҳар кадоме чун маҳи дуҳафта дурафшон буд, меҳмони олиқадрро бо таҳнияту эҳтироми бузург истиқбол гирифта, ба тахти баланд шинонданд.

Аҳли рикоби шоҳзода фарохури қадру манзалат ва мансаб дар паҳлуи чапу росташ ҷойгир шуданду ҳокими Исфара ба арбобу шаҳнаю садри рустоҳо аз онҳо поёнтар нишастанд. Ҷойгоҳи занону бонувон алоҳида ва пардапӯш буду баъде ки ҳама ҷобаҷо шуданд, захмаи рудзан на пасту на баланд садо доду малик-ул-калом бо пешгуфтори на кӯтоҳу на дароз базмро кушод:

Оби мо имшаб зи ҷӯйи Исфара,

Бодаи мо аз сабӯйи Исфара.

Ҷуббаҳо дорем тӯбартӯву лек

Қиблаи дилҳо ба сӯйи Исфара.

Хубрӯёнро дар ин майдони гул