Ляшчэвіч чуў, як яна прасіла цётку: «Перанясі, калі ласка, Леначку... Мы хочам паслухаць музыку».
«Навошта я пайшоў? — раскайваўся Ляшчэвіч.— Адмовіўся б праводзіць — раз перажыў, і ўсё, а цяпер...»
Ніна вярнулася ўжо апранутая ў просценькі байкавы халат, які зрабіў яе вельмі дамашняй, звычайнай. Яна пазвала за сабою Ляшчэвіча. На здранцвелых нагах ён пайшоў услед за ёю.
Пакойчык быў невялікі — тахта, тумбачка, часопісны столік, крэсла і шкляны буфет, у якім замест пасуды стаялі кнігі. На сцяне быў прыклеены вялізны партрэт Вахтанга Кікабідзе — каляндар на 1986 год.
Ніна ўключыла магнітафон зусім ціха. Музыка палілася разам з трэскам, істэрычным лямантам, яна не расслабляла, не супакойвала, а затуманьвала галаву, узбуджала. Ён хацеў быў папрасіць Ніну, каб выключыла, але пабаяўся, што падумае, быццам ён стары дзед, не любіць маладзёжнай музыкі.
Ніна выключыла лямпачку, тузанула за шнурок таршэра — слабое ружаватае святло з-пад сабранага складачкамі мацерчатага каўпака заліло пакойчык, яшчэ больш надало яму ўтульнасці.
Ляшчэвіч сядзеў на крэсле, а Ніна села на тахту, блізка ад яго. Здавалася, адно палажы ёй на плячо руку, і тое, што было ўяўленнем, мараю, стане сапраўднасцю. Але як цяжка, неймаверна цяжка зрабіць гэты рух! Чаму, няўжо толькі яму і толькі з ёй, Нінай? Здаецца, з Саўковай усё вырашылася б прасцей. Тым цяжэй, чым чысцейшае трэба парушыць — так, выходзіць? Яна гаварыла яму нешта, а ён амаль нічога не чуў, думаў, што яму рабіць. Можа, падзякаваць за музыку, падняцца і пайсці? Маўляў, свае джэнтльменскія абавязкі выканаў — правёў, і справе канец. Што яна тады падумае пра яго? О, божа, чаму мы так турбуемся — што пра нас падумаюць? Няхай думаюць, што хочуць, абы мы заставаліся самімі сабой.
Быццам у сне, не чуючы ні стуку, ні голасу, ён бачыў, як Ніна падняла матрац на тахце, выцягнула пасцель, паслала; нетаропка, як і жонка перад ім рабіла, развязала пояс халата, выняла з валасоў на галаве шпількі, кінула іх на столік і, нейкая ўся паветрана-лёгкая і халодная ў светлай бліскучай камбінашцы, хуценька шмыгнула пад коўдру. Ляшчэвіч сядзеў атарапелы, як у бясцямнасці. Глядзеў на яе. Яна закінула за галаву белыя аголеныя рукі, млява пазяхнула.
Ёй цяжка, ёй патрэбна ласкавае слова, суцяшэнне, а ён сядзіць як пень, як глухі халодны абух. Яго няма за што паважаць, і сам ён сябе паважаць не будзе. Ніякай жонкаю сябе не апраўдаеш, бо ў думках ужо няраз здраджваў ёй, у той жа камандзіроўцы ў Нясвіжы.
Ён перасеў на край тахты, запусціў рукі пад коўдру, адразу натрапіўшы на маленькія, але круглыя і падатлівыя Нініны грудзі, і дзіўная пяшчота заліла яго ўсяго... Такое бывае хіба што ў сне.
...Дамоў вяртаўся ледзь не ў адчаі. Здаецца, не снег, апельсінава-жоўты, халодны, быў у яго пад нагамі, а жар ад вогнішча — так палымнелі шчокі. Пагана было на душы — пуста. Нешта важнае, патрэбнае з яе назаўсёды забрана. Ён ужо не такі, як быў, і ранейшым ніколі не стане. Страчанага было шкада. З адным у жыцці ён расставаўся з радасцю, з другім, як цяпер,— з горыччу і дакорам, шкадуючы.
Ён ухапіўся ў кватэру і глядзеў на сваю жонку, быццам бачыў яе ўпершыню. Яна была як чужая, і ён прыйшоў да яе зусім выпадкова, на нейкі кароткі час, а потым зноў пойдзе ад яе, каб ніколі не вяртацца. Такое ўражанне, што яны ўжо даўно разведзеныя.
— Чаму так позна? — спытала жонка.
— Аднакурсніка сустрэў...— Ён доўга вешаў на крук шапку.
— Нейкі дзіўны ты... Што здарылася?
— Нічога я не дзіўны,— як мага спакайней, трохі раздражнёна адказаў ён.
— Ну, нейкі не такі, як звычайна...
Ён быў згодны, што — дзіўны: не толькі ён, але, мабыць, і яна, жонка, глядзіць на яго як на чужога. Няўжо псіхалагічны стан аднаго перадаецца другому?
— Нічога, кажу, не здарылася!
Ён пайшоў на кухню, сеў на крэсла і не ведаў, што рабіць, што гаварыць,— не мог пазбавіцца думак пра Ніну, пра тое, што сталася між імі, дакор тачыў сэрца, кроіў, быццам ён учыніў жахлівае злачынства.
— Есці будзеш? — жонка пільна прыглядалася да яго.
— Не. Не хачу...— Ён раптам убачыў у сябе на рукаве доўгую белую валасіну — схамянуўся, непрыкметна сцягнуў яе на падлогу. Заўважыла ці не заўважыла жонка? Канечне, не заўважыла, бо на такую ўліку ўказала б любая, няхай самая тактоўная і выхаваная жанчына.
— Званіла Ленка... Маці блага, не перастае балець нага, распухла... Падазрэнне на тромбафлебіт.
— У бальніцы?
— Была і ў бальніцы, але што тыя ўрачы, раённыя...
Во сынок! Маці і ў бальніцы пабыла, а ён не ведаў. Дзіва што: калі раз у месяц пазвоніць, дык добра, а пісем ужо даўно не піша, бадай са студэнцтва. Паштоўку на 8 Сакавіка, праўда, пасылае штогод. Мацерына хвароба трывожыла яшчэ і таму, што ад яе гадоў пяць назад памерла яе малодшая сястра. А што, калі спадчынная, невылечная?.. Жудасна ўяўляць, што маці памрэ, яшчэ і не старая, няма шасцідзесяці, толькі два гады на пенсіі; што давядзецца яе хаваць і да канца свайго жыцця не бачыць ні яе твару, ні вачэй, ні ўсмешкі, заўсёды дабрадушна-іранічнай, не адчуваць яе шорсткіх, спрацаваных рук, у якіх і цяпло, і ласка, і лекі для душы. Адзін стрэс, другі, цяпер — трэці... За адзін дзень. Ну і нагрузачка, ну і ўдарчыкі! Праўда-ткі жартуюць: што жыццё б’е — і ўсё ключом, і ўсё па галаве. Слабы стрэс выбіваецца больш моцным: усе думкі цяпер закружыліся вакол маці. Ніна і ўсё, што было між імі, засталіся недзе далёка-далёка, быццам на тым канцы зямлі, дзе наўрад ці ўдасца яшчэ калі-небудзь апынуцца.