— А я пазваню пажарным, яны прыедуць і затушаць,— сын гаварыў спакойна, разважліва, не разумеючы, канечне, як усё зменіцца і што зробіцца з ім, калі раптам шугане, затрашчыць, загудзе полымя, папаўзе дым.
— Лепш няхай дарослыя пазвоняць, а ты хуценька бяжы ім сказаць,— Ляшчэвіч хацеў проста ўбіць сыну ў галаву, што трэба яму рабіць на выпадак пажару ці іншай бяды. Бо пакідаць малога аднаго, няхай і на тры гадзіны,— усё ж такі рызыка.
— Добра, тата...— паабяцаў сын адданым голасам, і Ляшчэвіч не сумняваўся, што, калі трэба, той зробіць іменна так.
Але на душы, і калі ехалі ў тралейбусе, і потым ужо ў тэатры, калі, чакаючы пачатку спектакля, сядзелі за столікам і пілі каву, было трывожна, ва ўсякім разе ў Ляшчэвіча. А можа, проста на яго твары выразней, чым на жончыным, фіксуюцца душэўныя пачуцці?
Спектакль расчараваў, прынамсі, яго першая частка. Ніякага напружання, набор банальнасцей, за якімі ні сэрца, ні болю, ні пачуццяў. Калі не перажыў сам, не выпакутаваў душою, не кранеш і другога, падумаў Ляшчэвіч. Жонцы пастаноўка якраз падабалася. Зрэдчас яны перашэптваліся, спрачаліся, пакуль на іх не засыкалі суседзі. У канцы першай часткі на сцэну выйшлі два новыя героі — забулдыжныя, ультрамодныя хлопцы з магнітафонамі ў руках. Завязалася інтрыжка, і Ляшчэвіч, які ўжо быў намерыўся ісці дахаты, вырашыў дасядзець да канца.
У перапынку ўсе кінуліся ў буфет, а ён спусціўся з другога паверха ўніз, дзе пры ўваходзе вісеў тэлефон, і пазваніў сыну. Дзіўна, але ў сына быў вясёлы голас — падобна, ён не сумаваў. «Што ты робіш?» — спытаў Ляшчэвіч. «Гуляю... гляджу тэлевізар»,— адказаў сын. Павесіўшы трубку, трохі паспакайнелы, Ляшчэвіч пайшоў у буфет. «Як Славік?» — спытала жонка. Яна ўжо сядзела за сталом і піла каву з маленькага чорнага кубачка. «Вясёлы!» Жонка апусціла хуценька вочы, мабыць, зразумела сваю памылку.
Другая частка сапраўды глядзелася — «выцягваў» артыст, які іграў ролю лазеншчыка, аднаго з тых забулдыжных хлопцаў: што ні рэпліка — то гумар (і ў зале — смех), што ні рух — дык натуральны. «А можа, усё-ткі справа не ў п’есе, а ў артыстах? — падумаў Ляшчэвіч.— Як і не ў праблемах, а ў людзях». Спектакль прымусіў разважаць, і Ляшчэвіч ужо не так перажываў, што пайшоў на яго.
Пакуль стаяў у чарзе ў гардэроб, жонка званіла дахаты,— бачыў ён: нешта не тое, набірае і набірае нумар. Падышла заклапочаная.
— Заняты і заняты тэлефон...
— Можа, трубку няправільна палажыў ці хто звоніць? — Ляшчэвіч адчуў, як пахаладзела ўсяродку, па нагах пракацілася млявасць.
— Доўга ж...
Ляшчэвіч не помніў, як апраналіся, як выйшлі на вуліцу,— усе думкі пра сына: «Што там?»
— Давай возьмем таксі! — сказала жонка, убачыўшы, што набліжаецца свабоднае таксі — наверсе свяціўся размаляваны «шашачкамі» шкляны плафончык. Яна замахала рукою, але таксі не спынілася. Па выкліку? Але чаму тады сігнал — што незанятае? Чорт ведае што робіцца! Запамінаць нумар ды зноў пісаць скаргу, на гэты раз у таксапарк? Дзякуй богу, тэлефонная будка не ездзіць, стаіць на месцы. Ляшчэвіч кінуўся да яе, набраў нумар.
— Алё, Славік? Ты што, размаўляў з некім?
— Цёця Лена званіла... Гаварыла, што бабуля прыязджае ў наступную пятніцу. Тата, я хачу да цябе...— Сын хліпаў носам, голас дрыжаў.— Я ба-а-а-аюся...
— Мы ўжо едзем, сын, пачакай крышку.
— Мне ўжо надакучыла чакаць... мне страшна,— румзаў малы.
— Ну яшчэ крышку пацярпі, добра? — Павесіў трубку.— Канечне, столькі быць аднаму... гэта калі б яшчэ днём,— сказаў ён жонцы і, глыбока ўздыхнуўшы, з натугаю выпер з лёгкіх паветра.
— Трэба хоць шакаладку яму купіць за смеласць,— сказала ўзрадавана жонка.
— Дзе цяпер купіш? Усё зачынена.
— А вунь кафэ.
Свяціўся той павільёнчык, у які Ляшчэвіч апошнім часам хадзіў абедаць. Ніколі б не падумаў, што ён так позна працуе. Колькі дзівосаў адкрываеш вакол сябе і колькі іх існуе невядомых, бо з імі не сутыкаешся.
— Давай хутчэй.
Жонка зайшла ў кафэ, але хутка адтуль вылецела спахмурнелая: шакаладак не было.
— Не бяды,— супакоіў Ляшчэвіч.— Ён і так нацярпеўся, навошта яму яшчэ шкоду рабіць.
— Не зразумела.
— Здаўна лічыцца, што цукеркі, шакалад — дзецям добрыя падарункі, а на самай справе — зычачы дабра, наносіш шкоду здароўю. Лішніца салодкага — чаго толькі не парушае ў кволым дзіцячым арганізме... Нядаўна пра гэта перадачу глядзеў.
— Мне няма калі сядзець перад тэлевізарам! — папракнула жонка, адхіліўшы мужаў аргумент, і толькі таму, што раззлавалася, не купіўшы шакаладкі.
...Сын быў заплаканы, вочы стомленыя, сумныя, твар бледны. Ён кінуўся да Ляшчэвіча, абхапіў яго за ногі, быццам не бачыў сто гадоў.
— Вы больш не пойдзеце, не? — дапытваўся ён і аддана глядзеў у вочы — хоць плач.