Ляшчэвіч купіў вафельны кубачак марожанага і гукнуў сына. Рэшту грошай з траячкі заціснуў у кулаку. Яны падышлі да сівагаловага чалавека на прыступках, і Ляшчэвіч высыпаў у шапку грошы. Пачуў: «Дзякуй...» — чалавек ужо не спяваў, сядзеў нерухома, як статуэтка, адно па-ранейшаму сутаргава міргалі кароценькія белыя вейкі.
Адышоўшы нацятаю, ломкаю паходкаю да аўтобуса, зноў павярнуўся... Убачыў: чалавека ахапіла хваляванне, ён патузваў плячыма, шморгаў носам, моршчыўся і кашляў. Потым левай рукою, якой дасюль не было відаць з-за тулава, стаў браць з шапкі грошы і рассоўваць на кішэнях пінжака. Было дзіўна: чалавек вопрама, не нахіляючы галавы, глядзеў перад сабою, а рука яго нешта «бачыла»: яна намацвала ў шапцы капейкі і хавалася то ў правай, то ў левай кішэні. І Ляшчэвіч падумаў, што чалавек сартуе медзякі, «белыя» капейкі і рублі.
Калі шапка апусцела, ён паправіў яе левай, здаровай, рукою і зноў уткнуў у яе «кіпцюр». Ён не пераставаў кашляць і гмыкаць, мусіць, прачышчаў горла, шукаў голас, але — знаць было — нешта яго не задавольвала, нешта не ладзілася. І ён зноў палез левай рукою ў правую кішэню (нязграбна перакасілася тулава), выняў адтуль разарваны на ражку пачак «Беламору» і карабок з запалкамі. Усё гэтак жа не мяняючы паставы, вытрас папяросіну, узяў у зубы, пачак засунуў назад у кішэню. Вышчалукнуўшы з карабка запалку, заціснуў яго падбародкам і, захінуўшыся ад ветру локцем, усчыркнуў запалку з першага разу, прыпаліў папяросіну.
Ён прагна глытаў дым, і Ляшчэвіч бачыў, што курэнне для яго — асалода неймаверная. Ён не мог без курыва, як, відаць, і без песні, якая гнала яго да людзей, у натоўп, на шматлюдную аўтастанцыю, і той сціплы ганарар людской спагады наўрад ці быў нейкай матэрыяльнай выгадай. Чалавек, пазбаўлены зроку, не мог пазбавіць сябе адзінае магчымасці ісці да людзей — праз песню.
Да аўтобуса ішоў вадзіцель з паперамі ў руках, а Ляшчэвіч стаяў незварушна, бо чалавек раптам падаў голас, некага гукнуў. І той жа час з натоўпу людзей, што стаялі і хадзілі, сядзелі на лаўках, на чамаданах, выбавілася невысокая маладжавая жанчына ў гумавых боціках з падкасанымі халявамі і цёмнай хусткай на галаве. Чалавек нешта ёй шапнуў, і яна, сашчапіўшы за спінаю рукі, прысланілася да слупа-апоры. Але неўзабаве зноў некуды пакіравалася, чалавек ціха аклікнуў яе, ды яна, мабыць, не пачула — не павярнулася. «Што гэта за жанчына, хто яна інваліду?» — зарупіла Ляшчэвічу.
Піпікнуў аўтобус — сігналіў пасажырам — і Ляшчэвіч схамянуўся: яму так хацелася, каб чалавек зноў заспяваў, і тады можна было б, спакойна ды ўважліва, паслухаць песню, адчуць усю яе глыбіню і трагізм, можа, нават здагадацца, якую ролю ва ўсім гэтым адыгрывае жанчына ў гумавых боціках.
Захныкаў сын, баючыся, што аўтобус паедзе, а яны застануцца.
Ужо ў аўтобусе праз акно Ляшчэвіч убачыў, што мужчына-інвалід спявае, іменна ўбачыў — па шырока адкрытым роце,— а не пачуў: гурчаў матор. Аўтобус аб’ехаў аўтастанцыю, і сонца зноў, як усю дарогу, засвяціла Ляшчэвічу ў твар, але ён ужо спачуваў не сабе, а таму чалавеку, што прыйшоў на аўтастанцыю, каб распавесці людзям пра свой лёс, а можа, толькі і з адзінаю мэтаю — неяк пражыць. Чым больш разважаў Ляшчэвіч, тым часцей і часцей дакараў сябе: «Спачуваць адно, а што я зрабіў, каб аблегчыць долю гэтага чалавека, каб яму лягчэй жылося? І не толькі я, а ўсё маё пакаленне. І не толькі яму, а й астатнім...»
Задумаўшыся, Ляшчэвіч прыплюшчыў вочы, і свет, што быў за акном тралейбуса, быццам сабраўся ў адну кропку, як на экране выключанага тэлевізара. І ён раптам схамянуўся, спалохаўшыся гэтай кропкі, якая напомніла яму смерць. Няўжо ён і далей будзе плыць, вяла махаючы вёсламі і чакаючы, пакуль лодка яго жыцця тыцнецца ў бераг і паставіць кропку? Тады навошта плыць?
Яго апанаваў жах, ён спружыўся — і кропка разарвалася, зноў адкрыўшы свет шырокім і бясконцым, як акіян.
Свет гэты быў — горад. Ён ляжаў на зямлі грунтоўна, надзейна, на вякі, як гіганцкая груда камянёў. Гэта была планета, створаная розумам людзей, яна лятала ў прасторы разам з зямлёю. Такіх планет на зямлі было шмат, і кожная ведала сваё месца, якое не мянялася, затое пашыралася, выцясняючы лясы, лугі, палі.
Не-не дый аб’яўляўся ў Ляшчэвіча гонар, што і ён насельнік гэтай планеты, мае права на яе і забяспечыў гэтае права свайму сыну. І яму цяпер трэба жыць — пара ўжо! — з грунтоўнасцю горада, яго маштабамі і яго дыханнем.
Тралейбус зрабіў круты паварот і выехаў на тую вуліцу, дзе колісь, будучы студэнтам, Ляшчэвіч жыў на кватэры. Той жа рад высокіх, квадратных у аснове жылых дамоў з вузкімі і паўкруглымі, як пенал, балконамі, жоўты кіёск «Спортлато», шырокі скверык з шэра-сталёвымі лаўкамі, на якіх ён любіў чытаць газеты, канспекты, кнігі. І — о, дзіва дзіўнае! — цёплае замілаванне ўскалыхнула Ляшчэвічу грудзі, стала прыемна, светла на душы. Такое, помніцца, пачуццё запалоньвала яго заўсёды, калі прыязджаў у вёску і сыходзіў на паваротцы з аўтобуса. І тады ён думаў, што так і павінна быць, бо сустракаецца з родным і блізкім, з чым было звязана яго дзяцінства, а зямля цвярдзела і ад яго пятак.