– Спі, унучак, навальніца ўжо сціхае…
– А чаму вы не спіцё? – спытаў я шэптам.
– То дарослым нельга спаць у навальніцу, унучак, такое правіла… А ты спі, дзіцятка, ужо сціхае…
Гэтая навальнічная ноч увайшла ў маё жыццё адкрыццём: між мужам і жонкай нешта ёсць такое, пра што сорамна казаць і нельга бачыць каму-небудзь, акрамя іх дваіх.
…Мяне разбудзіў гром. Яшчэ ў паўсне я зразумеў: я ляжу дома на сваёй канапе, побач са мной – Надзея, зараз ноч і за акном навальніца. І галоўнае: усё добра. Дакладней, амаль добра.
Праз тонкую скуру павек маланка асляпіла, я пачаў лічыць, як прывык з дзяцінства, каб пасля памножыць на трыста і даведацца: ці блізка ўжарыла. Далічыў адно да двух, і ўвесь дом скалануўся ад магутнага гуку, нейкага дзіўнага, сухога, быццам пад ударам сякеры расчапілася з узмоцненым у мільёны разоў трэскам яловае палена. Расплюшчыў вочы і зразумеў: Надзея не спіць.
Было незвычайна ціха. Шуму дажджу не было чуваць. Не было чуваць і Надзеінага дыхання.
Пад яе галавой была мая рука, ужо не першы раз яна так спала, але ніколі не адлежвала. Я ледзь пакратаў рукой, набліжаючы твар жанчыны да сябе, другой абняў. Надзея прыўзняла галаву, сама абхапіла мяне і моцна прыціснулася.
– Ты помніш? Ты ўсё-ўсё помніш? – клапатлівым шэптам, быццам у хворага, спытала яна.
– Помню. Усё помню, і мне сорамна, – адказаў я. Я насамрэч помніў усё да самых малых дробязяў: туманную паляну, голых дзевак, запрэжаных у плуг, чорную баразну на дзікім лузе, свае страх, бяссілле і ачмурэнне, хату ведзьмака Зміцера, Надзеіна патрабаванне, яе мокры халодны смочак на сваіх вуснах… Прыпаў тварам да яе грудзей, удыхаў такі цёплы, такі жывы і родны мне пах.
– Дурненькі, чаму табе сорамна?
– Бо я быў слабым, – адказаў я, не адрываючы твару ад яе цела. – Ведаю: жанчыны прабачаюць дзівацтва і дурасць, але слабасць – ніколі.
– І яшчэ два разы дурненькі, – Надзея ўскудлаціла мне валасы, пачала гладзіць маю галаву сваёй мяккай далонню, супакойваючы. – Першы раз дурны, што ўсякаму чытанню верыш. Другі раз за тое, што палічыў сябе слабым. Ты не быў слабым, ты быў пераможаным. А перамагчы могуць і самага моцнага. Бо не заўсёды моц супрацьстаіць моцы, розум – розуму. Куды табе супраць такога ведзьмака, як Зміцер, і ягонага круга забыцця?
Мой пакой раптоўна нібыта ўспыхнуў неверагодна зыркім блакітам знутры. Мы замерлі, я лічыў уголас:
– Адзін, два, тры…
Ударыў гром, Надзея прыціснулася да мяне яшчэ мацней.
– Гэта… насамрэч нейкі круг? – я не мог не спытаць, бо мне трэба было зразумець: ці праўда Надзея пайшла на нешта страшнае дзеля мяне.
– Не думай пра яго, – яна лёгка дакранулася да маіх вуснаў сваімі, пацалавала стрымана. – Потым, усё – потым. Цяпер галоўнае – мы тут, – Надзея перайшла на хуткі ўзбуджаны шэпт.
– Галоўнае, так, – таксама шэптам адказаў я. Зноў успыхнуў блакітам пакой, правуркатала-прагрымела, і раптоўна абрынуўся іншы шум – шум моцнага ліўня. Я быў упэўнены, што і Надзея ў гэтыя хвіліны сузірання непадуладнай стыхіі, як і я, адчувала асаблівую ўтульнасць цёплай канапы і абароненасць у абдымках. Там – грыміць і ліе, там шал стыхіі, а тут – ціхае шчасце асэнсавання сябе ў доме, пад дахам, з любым чалавекам.
– Галоўнае – усё добра, усё добра, – Надзея зноў прыпала вуснамі да маіх і пацалавала з прыкметнай п’янлівай жарсцю, ды адхілілася, калі пабачыла, як я таксама пачаў распальвацца. Быццам дражніла… І я памкнуўся за ёй, раптоўна ўзбуджаны вільготнай мяккасцю яе вуснаў, яе перарывістым дыханнем.
Надзея напачатку быццам супраціўлялася. Не, не свайму жаданню, а таму пачуццю, якое пачало авалодваць намі абаімі. То была не простая жарсць. З кожнай бліскавіцай і ўдарам грому ў нас уваходзіла нешта адвечнае, абуджалася застылае, надзейна замураванае тысячагоддзямі цывілізаванасці. Той лівень за акном быццам прабіў дах, і цяпер струмені блакітнай у святле маланак вады змывалі з нас усе забароны, вызвалялі ад усіх норм і правіл. І мы ачысціліся, пазбавіліся апошніх путаў чалавечых умоўнасцей.
Стыхія віравала звонку, стыхія віравала ў нас. Не, мы самі былі стыхіяй – пяшчотнай і адначасова звярынай, непадуладнай розуму. Развагам тут не было месца, мы былі еднасцю, якая насычала сябе ўсёдазволенасцю і шалела ад бязмежжа сваёй фантазіі. І нельга было адрозніць у гэтым шаленстве гартанныя крыкі Надзеі ад майго рыку, вылучыць у перарывістым, цяпер амаль безупынным святле белых маланак нешта асобнае з распаленага клубка двух цел.
То быў не сэкс. Нельга назваць пачуццё поўнага зліцця, ажно да фізічнага адчування еднасці з іншым чалавекам, сэксам. Людзі за доўгія гады свайго існавання так і не далі зразумелага тлумачэння каханню. Хіба ж можна падабраць слова, каб назваць ім каханне ў навальнічную ноч?