Выбрать главу
Калі ўсе госці пазбіралісь, Антось з Кандратам пажагналісь, Ўзялі і ночвы, і куродым. — Ну, памажы, святы Мікодым... Куды ты лезеш? ось, дурная! — Кандрат з пчалою размаўляе, А пчолка, нібы ў павуціне, Ў яго заблуталась шчаціне. Злавіў пчалу і адкідае, Даўжнік павольненька вымае. — Ах вы, гультайкі! плястры голы, Хоць вы даўно старыя пчолы... Дай дыму ім! дай, дай ім дыму!.. Га, трохі ёсць! давайце выму, — Кандрат дзялянкі падразае, І крэхча, бедны, і пацее, Пчала ад дыму бы п'янее, Ў галовы далей запаўзае. — Насілі, бедныя, збіралі, — А мы ў мінуту ўсё забралі, — Тут пчолкам шчыра спагадаюць Ды новы вулей падглядаюць, Пакуль усіх не перабралі І ночвы мёду не надралі. Гудуць пакрыўджаныя пчолкі, Бы плачуць, бедныя саколкі, Што праца іх неспадзявана Людскою хцівасцю забрана.
Прынеслі ночвы мёду ў хату. На долю выпала Кандрату Дзяліць мёд гэты між кумамі, Жанкі ідуць сюды з збанамі. Тут смех і жарты, таўканіна — Найцікавейшая часіна!
І стол тым часам накрываюць, Гасцей шумлівых запрашаюць, Садзяцца госці, ды не зразу, За стол не лезуць для паказу, Бо так шляхетнасць вымагае. Ідзе тут спрэчка немалая, Калі пачнуць тут адмаўляцца: — Сядай, Язэп! — Няхай садзяцца, А я прыткнуся потым з краю. — Ах, вось дзіўны!.. — Ну, ну, сядаю! — Пан Фабіян, і ты, Кандраце,
Яхім, і Ян, і Юрка, — браце! Ну, проша ж, проша! — Пасадзілі, Такім жа чынам упрасілі Жанок прысесці тут на ўслоне. Антось у ход пусціў далоні І коркі спрытна выбівае — Так, што здзіўленне выклікае.
Крыніцы бурнага натхнення, Мінут вясёлых, ажыўлення, Стаяць, як біскупы, бутэлі, І ласа ўсе на іх глядзелі. Ляжыць гарамі ў іх падножжы Закуска, гэта міласць божа: Тут сыр, як першы снег, бялюткі, Каўбас прыемнейшыя скруткі, Што толькі ёсць у Беларусі.
Мой мілы Янка, мой Купала! Ў агульны вір нас доля ўгнала. Чаму ж, чаму часінай тою Мы не спаткаліся з табою, Каб стол сялянскага банкету Развесяліў душу паэту?
Міхал тут чарку налівае. — Ну, да каго ж мне піць? — пытае, Гасцей абводзячы вачыма. — Пускай з канца, пачні з Яхіма. — Ну, кум Яхім, стары дружака! Няхай міне нас гора ўсяка; Дай, Божа, добрую прыгоду, Каб больш налета было мёду; Каб мы пілі, яшчэ прасілі, Каб на галовах захадзілі, Дык будзь здароў! — Ну, дай жа, Божа. — За ваша, госцейкі, здароўе! — І пасля гэтага прыслоўя Міхал куляе чарку гожа; Глынуў і губы абцірае, Яхіму чарку налівае. І з рук у рукі ходзіць чарка, Шаломіць голавы ім шпарка, І госці штораз весялеюць, І больш іх твары чырванеюць, А голас крэпне і дужае, І смех гаворку аздабляе. Для ўсіх ласкава і пачціва, Як бы пад ветрам тая ніва, Гасцей частуе гаспадыня І на ўсіх чыста вокам кіне, То сыр, то масла ім падносіць І закусіць так шчыра просіць: — Ну закусеце ж, калі ласка! Вось проша сыру, проша мяска Ці кумпячка або каўбаскі, Ну, пірага хоць закаштуйце! Бярэце масла, не шкадуйце!
Бутэлька выпіта; другая, Як бачыш, месца заступае, А госці вокрыкам здзіўлення Яе вітаюць тут з'яўленне. Жанкі таксама балявалі І ад мужчын не адставалі, Але ад іх адмежавалісь — Сваёй гарэлкай частавалісь. Гарэлка ж іх тым адразнялась, Што ў бутлі слодыч дадавалась. І вось зірнуць было цікава, Як у жанок вялася бава І колькі мілых было сварак, Як адмаўляліся ад чарак! — Ну, проша ж, пані Юзафова! — Ой, не, не, кумка, даю слова! Зусім я п'яна, бойся Бога! — Ну выпі ж, кумачка, нічога! — Кума на просьбу паддаецца, За чарку тройчы ўжо бярэцца І толькі-толькі прыгубляе І чарку зноў не дапівае І руку цягне да бутэлькі. — Не дам, кума! не дам, Анэлька! (Бо ўжо так звычай вымагае: Хто чарку п'е, той налівае.) Ну, выпі ж чысценька-чысцютка! — Ой, я ж п'янею вельмі хутка! Язэп мой лысы, унь, сярдуе! — Куму Анэлька тут цалуе І адмаўленне тым канчае, Што гэту чарку асушае. І вось жанчыны не стрывалі І песню-кпіну заспявалі, Каб пасмяяцца з нежанатых: З Антося, Яські і Кандрата.