Выбрать главу

Калi апавядальнiк сышоў, мадэлька ў лiсiным футры падсумавала:

— Правiнцыйныя байкi, лухта.

— Але цiкава, — запярэчыў ёй малады шафёр.

Пасля выступленняў на свяце горада Мазыра змучаныя мадэлькi Тэатра моды пасялiлiся ў гатэлi "Прыпяць"... Прыгажуня, якая насiла лiсiнае футра, займела аднамясцовы люкс. Калi яна змыла сцэнiчны макiяж i зiрнула ў люстэрка, то ўбачыла: за спiнаю стаiць чарнатварая пачвара. Мадэлька адчула атрутны дух бензiну.

— Няпра-а-а-ўда! — прыгажуня звярнулася да люстэрка, дзе адбiваўся цёмны, аблiты нафтаю твар.

— Пр-р-р-аўда! — правуркатаў Нафтавiк.

Пераляканая мадэлька памкнулася ўцячы, але Нафтавiкова рука ў гумовай пальчатцы схапiла яе за горла.

— Не люблю гвалцiць мерцвякоў! — рукi ў пальчатках сарвалi з жанчыны вопратку. У вачах у знябожанай мадэлькi заззяла жудасць.

— Упрыся рукамi ў сцяну!

Жанчына скарылася. Чэлес трапiў у похву. Нафтавiк заторгаўся, жанчына заплюшчыла вочы, закусiла нiжнюю губу i засапла.

Анi ахвяра, анi гвалтаўнiк не чулi, як у нумар зайшоў малады шафёр з шампанскiм у руцэ.

Удар бутэлькаю па шыi звалiў Нафтавiка на падлогу. Жанчына абсунулася па сцяне, пад таршэр.

— Няўжо забiў? — шафёр паклаў шампанскае ў рукамыйнiк i пусцiў ваду. Згвалтаваная мадэлька захiнулася ў прасцiну.

— Што рабiцьмем з трупам?

Шафёр набраў у шклянку вады i пляснуў Нафтавiку на твар. Той расплюшчыў вочы i паспрабаваў устаць, але не змог.

— Ляжаць! — загадаў шафёр. — А я цябе i не пазнаў з такiм чорным, нафарбаваным нафтаю тварам. Гэта ж ты Нафтавiком мазырскiм палохаў жанчын у маiм аўтобусе?

— Я-я-а, — прысеў гвалтаўнiк.

— Прэ-э-э-ч! — завiшчала мадэлька. — Прэч! — ад вас абодвух смярдзiць бензiнам.

Шампанскае жанчына выпiла на адзiноце.

10.03.1996

44 — Настаўнiк

У Настаўнiка беларускай мовы i лiтаратуры з’явiлася iдэя — стварыць у мястэчку англамоўны тэатр. Як кожны аматар, ён вырашыў ставiць "Гамлета". Настаўнiк сабраў гурт школьнiкаў, павёў iх на старажытныя курганы, на бераг Русалчынага возера, дзе i адбылiся чытанне драмы, раздаванне роляў i наладжванне першай рэпетыцыi.

Мерапрыемства трымалi ў таямнiцы. Настаўнiк не хацеў, каб пра тэатр даведалася школьнае начальства i замест Шэкспiра параiла разыграць зубаскальствы Макаёнка. Настаўнiк не хацеў смяяцца — анi першым, анi апошнiм. Таемнасць, сусветная культура i драма жыцця — вось на якiх кiтах будаваўся новы тэатр. I таму па нядзелях школьнiкi iшлi крадком з розных канцоў мястэчка на латгальскiя курганы, дзе iх чакаў дзiвакаваты Настаўнiк.

Пацiху сабраўся рэквiзiт; апранахi выцягвалiся з куфэркаў, а рэчы збiралi на гарышчах i закiнутых хутарах. Актораў анi не засмучала, што старажытныя дацкiя магнаты i каралi ходзяць у беларускiх строях пачатку ХХ стагоддзя i гавораць па-ангельску. Тэатр — мера ўмоўнасцi i мера рызыкi.

Настаўнiк пайшоў нават на тое, каб уночы ўласнаручна раскапаць латгальскi курган, бо спектаклю патрабаваўся чэрап ёрыка, толькi нiчога апроч вугальнае праслойкi, якая сведчыла пра трупаспаленне, у магiле не адшукалася. Каб суцешыць любiмага Настаўнiка, двое старшакласнiкаў вырашылi пазычыць чэрап у фамiльным склепе тутэйшых графаў Плятараў. Напярэдаднi рэпетыцыi, у суботу звечара, яны падалiся на могiлкi, дзе цвiкадзёрам збiлi замок з каплiцы. Спусцiўшыся у сутарэннi, вучнi пачалi дзяўбцi цынкавую труну. Нечакана край скляпенняў абрынуўся. Уваход у каплiцу засыпала цагляным друзам. Падлеткi апынулiся ў задушлiвай пастцы.

Ранiцай разам з акторамi на бераг возера прыбеглi мацеркi знiклых школьнiкаў. На шчасце, трэцi хлопчык, якi меўся з сябрамi рабаваць труну графа Плятара, не здолеў уцячы з дому: бацька прымусiў нацягваць плёнку на парнiк. Ён i расказаў, дзе шукаць небаракаў.

Каля графскай каплiцы сабраўся натоўп. Нiхто не ведаў, як пачаць раскопкi, каб не нарабiць большай бяды.

Дэрыктар школы, замест таго каб узначалiць выратаванне, зачынiўся ў кабiнеце i ўласнаручна аддрукаваў загад аб звальненнi Настаўнiка беларускай мовы i лiтаратуры. А вось завуч павёў сябе спакойна, загадаў спынiць разграбанне друзу, бо каплiца ледзь лiпела i ў кожнае iмгненне магла развалiцца канчаткова i пахаваць дзяцей.

Раптам Настаўнiк прапанаваў дзiўны шлях выратавання: з хаты аднаго з засыпаных падлеткаў ён прынёс ката i запусцiў яго ў вентыляцыйную адтулiну, якую тут жа заткаў дзёрнам. Пад зямлёю кот знайшоў гаспадара i, кiруючыся незаўважнымi для чалавека проймамi, вывеў падлеткаў падземным лазам з каплiцы, праз лабiрынт, у касцёл, якi ўзвышаўся пры самых могiлках.