Выбрать главу

Arces et Civitates in hoc Ducatu complures sunt, inter quas Novogrod, Sievierski dictus, Starodub, Potivolu, Czernigow, et Bransko, celebriores. Sylvae Hermelis, Aspreolis, melleque plurimum redundant, agros quoque haec Regio fertilissimos habet.

Novogrod Siewierski dictus, civitas et arx lignea, in qua olim sedes Ducum Severiensium erat, distat a Potivolu et Starodub civitatibus ab una 18 ab altera 14 miliaribus: ad hanc civitatem, a Moscovia dextrorsum meridiem versus per Colugam, Vorotiniam, Serensko, et Bransko 150 miliaribus pervenitur.

Czernigow, arx et oppidum lignea a Moscovia 140 miliaribus Polonicis a Kijovia vero 60 distat. Haec ultra Sylvam magnam, quae 24 miliaribus in latitudinem protenditur, sita est.

Hujus Ducatus titulo Magnus Dux Moscoviae utitur, et Severiensem se Imperatorem appellat.

DUCATUS SMOLENSCENSIS

Smolensko civitas ingens, et insignis, ad Boristenem fluvium sita, arcem ex roboribus aedificatam in ulteriori fluminis ripa habet, in qua plurima aedificia lignea in formam civitatis extructa sunt. Hanc ex una parte Boristenes fluvius alluit, ex altera vero fossis profundis, stipitibusque acutis munitur, in medio autem arcis templum divae virginis in scopulo conditum est.

Кто-то поставил в этих местах колонны Александра Великого, Македонского царя. Но теперь, как говорят те, кто часто бывает в этих местах, не видно никаких следов их, и ничего определенного нельзя узнать об их развалинах и местоположении.

Итак, достаточно этих кратких заметок о реке Танаис. Теперь обращусь снова к описанию прочих провинций князя Московского и, повернув от Московии к югу, переходя справа налево, коснусь Северского княжества.

О ВЕЛИКОМ СЕВЕРСКОМ КНЯЖЕСТВЕ

Северское княжество26 — огромное и богатое во всех отношениях; простирается оно от Борисфена до вышеупомянутой разрушенной крепости Мценск, имеет повсюду обширные необитаемые степи.

Вначале князья Северские были самостоятельными, но впоследствии много лет подчинялись великим князьям Литвы. Наконец (когда великое княжество после крещения Ягеллона перешло к полякам), они также стали платить подати польским королям. Затем от Казимира, короля Польского и великого князя Литовского, сына Ягеллона, они отпали к великому князю Московии Иоанну. Трон же этого государства находится в Новгороде. Но, наконец, эти государи (так же как случается со многими другими подданными князя Московии), бездоказательно обвиненные в измене, были лишены господства Василием, отцом нынешнего государя Иоанна Васильевича. А эти Северские государи ведут свой род от великого князя Московии Димитрия27.

Крепости и города в этом княжестве очень многочисленны, и среди них наиболее известны: Новгород, называемый Северским, Стародуб, Путивль, Чернигов и Брянск. В лесах очень много горностаев, белок и меда; поля в этой области также очень плодородны.

Новгород, называемый Северским, — город и деревянная крепость, в которой был некогда престол князей Северских, отстоит от городов Путивля и Стародуба — от первого на восемнадцать, от второго на четырнадцать миль; до последнего города, повернув от Московии вправо на юг через Калугу, Воротынию, Серенек и Брянск, расстояние — сто пятьдесят миль.

Чернигов, кремль и городок, отстоит от Киева на тридцать миль. Путивль, кремль и деревянный городок, отстоит от Московии на сто сорок миль, а от Киева на шестьдесят. Он расположен за большим лесом, который тянется на двадцать четыре мили в шйрину.

Титулом этого княжества пользуется великий князь Московии и называет себя Северским императором.

КНЯЖЕСТВО СМОЛЕНСКОЕ

Большой и знаменитый город Смоленск, расположенный на берегу реки Борисфен, имеет на другом берегу кремль, сооруженный из дуба, в котором выстроено множество деревянных зданий в форме города. С одной стороны его омывает река Борисфен, с другой же он укрепляется глубокими рвами и частоколом, в центре же кремля построен храм Богородицы.

Hanc civitatem et arcem Basilius magnus Moscoviae Dux, saepius et gravissime oppugnabat, nunquam tamen vi eam capere potuit, donec Michael Glinski ex Principum Russiae nobili stemmate et familia ortus, qui quondam summam rerum, apud Alexandrum Regem Poloniae, in magno Ducatu tenebat, ad praedictum Basilium (seditione in Lithuania excitata, regnante Sigismundo Rege Poloniae) profugit, et arcem Smolensko denuo cum ingentibus Moscorum copiis, acerrime obsedit, quam tormentis bellicis obstinate, sed frustra oppugnabat, et cum eam vi capere non posset, praefectis militum largitionibus corruptis, per deditionem arce cum civitate potitus est, atque ab hoc tempore in potestate Magni Ducis Moscoviae perseverat.

Civitas ipsa in vallo sita est, collibus undique et sylvis vastissimis, ex quibus pellium diversarum multitudo provenit, cingitur: distat autem Smolensko a Moscovia 80 miliaribus Polonicis.

Drohobus, a Moscovia 72 miliaribus a Smolensko 18 distat, ad Boristenem cum oppido ejusdem nominis sita est.

Hugra, fluvius profundus et lutosus, non longe a Drohobus in sylva quadam oritur, et inter Colugam, et Vorotiniam Occam influit.

Hic autem fluvius Moscorum, et Lithuanorum dominum, quondam dislimitabat.

Wyzma, castrum et oppidum ligneum, ad fluvium ejusdem nominis extructum est, qui haud procul inde in Boristenem ingreditur. Distatque a Moscovia 46 miliaribus: a Mosajsko 26 a Drohobus 18.

Sed quia hic frequenter Boristenis fluvii praeclari, mentio intercidit, pauca de fontibus ejus subjiciam. Boristenes, Fluvius juxta pagum quendam, Dnepersko-dictum fontes suos habet, unde ab incolis Moscovitis, et caeteris Ruthenis Dnepr sive Dneper appellatur. Sic autem cursum suum Boristenes dirigit. Primum Wiezmam Meridiem versus alluit, indeque cursu in Orientem verso, Drohobusch, Smolensko, Orsa, Dubrovna, et Mohilow praeterlabitur. Inde tandem in meridiem tendens, Kioviam Russiae olim metropolim, Circassos, et tandem per Campestria deserta fluens Oczakow, castrum et civitatem Tartarorum Praecopensium, 40 miliaribus a Circas, attingit, indeque in pontum Euxinum exoneratur, cujus tam vasta ostia sunt, ut procul spectantibus maris formam praeferant.