Выбрать главу

VJATKA REQIO

Haec regio ab ejusdem nominis fluvio denominata est, in cujus littore hae civitates sitae sunt: Chiliniva, Orlo, Cotelnicz, et Slobhoda. Orlo 4 miliar, infra Chilinivam sita est, Deinde 6 miliar. Occidentem versus procedendo. Sloboda et Cotelcicz civitates, ad Reczicza fluvium sitae, qui ex Oriente fluens in Vjatkam influit, occurunt.

Heac regio in Orientem aestivalem porrecta, 150 miliar, a Moscovia distat. Tota fere palustris et sterilis est, meile, feris piscibus, aspreolisque abundans, in ea Ceremissae populi passim vagantes latrocinantur.

Haec olim sub Tartarorum imperio erat, sed monarcha Moscoviae Basilius, Tartaris expulsis eam sibi subjugavit, tituloque ejus (ducem se Vjatkae appellans) utitur.

Attamen Tartari ultra citraque, Vjatkam fluvium, adhuc in campestribus habitant, maxime vero in ostiis Vjatke, ubi in Camam fluvim ingentem exoneratur.

PERMIA REQIO

Permia magna et ampla regio, a Moscovia 250 mil. distat. In ea est civitas ejusdem nominis ad Vischoram fluvium sita, qui 19 mil. inde emensis in Camam fluvium exoneratur.

Incolae hujus regionis pane rarissime utuntur, et cervina plerunque carne, aliarumque ferarum victitant. Idioma proprium, literas quoque a Rutenicis differentes habent, quas Stephanus Episcopus (qui eos ad fidem Christi rebelles convertit) adinvenit qui postea apud Ruthenos catalogo Sanctorum adscriptus est. Quendam vero Episcopum, Stephani hujus antecessorem, Permiani, cum eos ad fidem Christi convertere nitebatur, excoriaverunt. Supersunt adhuc plurumi ex iis idolatrae, passim in sylvis degentes. Hyeme per nives traheis itinera faciunt, quas vel canes vel cervi albi (quos in hunc usum pro jumentis habent) trahere solent. Pedites autem in Nartis (quemadmodum in plurimis Rossiae locis mos est) celeriter per nivem iter conficiunt. Hae autem nartae sunt ligneae quaedam, et oblongae duorum triumve cubituum longitudine, quibus in pedes inductis baculo cum cuspide suffulti, celerrime feruntur, adeo ut nullo modo equi, quamvis agilissimi cursu insequi possint, nam equo currenti asperitas nivis, montes, caeteraque viae obstacula impedimento sunt, in nartarum autem instrumentis currentes, colles, truncos foveasque, facillime

Кострома — город с крепостью, который расположен при слиянии рек Костромы и Волги и отстоит на двадцать миль к юго-востоку от Ярославля.

Провинция Галич с городом и крепостью того же названия встречается идущему от Московии через Кострому на восток. В ней вследствие частых болот, рек и густых лесов не может быть сохранено верное направление пути.

ОБЛАСТЬ ВЯТКА

Эта область названа от реки того же имени, на берегах которой расположены следующие города: Хлынов, Орлов, Котельнич и Слобода. Орлов находится в четырех милях ниже Хлынова. В шести милях оттуда к западу находятся города Слобода и Котельнич на реке Речица, которая течет с востока и впадает в Вятку43.

Эта область, вытянутая на юго-восток, отстоит от Московии на сто пятьдесят миль. Почти вся она болотиста и бесплодна, но изобилует медом, рыбой, дикими зверями и белками. Бродящие по ней повсюду черемисы занимаются разбоем.

Когда-то она была под властью татар, но монарх Московии Василий, разбив татар, подчинил ее себе и включил в свой титул (называя себя князем Вятским).

Однако татары, рассеянные там и сям по реке Вятке, до сих пор живут в пустынных местах, больше же всего в устьях Вятки, где она впадает в огромную реку Каму.

ОБЛАСТЬ ПЕРМИЯ

Пермия — чрезвычайно обширная область, отстоит от Московии на двести пятьдесят миль. В ней есть город того же названия, расположенный на реке Вишере, которая в десяти милях оттуда впадает в реку Каму.

Жители этой области очень редко едят хлеб, а питаются большей частью мясом оленей и других диких животных. Язык они имеют свой собственный и буквы, отличающиеся от русских; их изобрел епископ Стефан (обративший этот народ в Христову веру), который впоследствии у русских был причислен к лику святых44. Предшественника же этого Стефана, одного епископа, старавшегося обратить их в Христову веру, пермяки убили, содрав с него кожу. И до сих пор очень многие из них остаются идолопоклонниками и повсюду живут в лесах. Зимой они ездят по снегу на санях45, которые обычно тащат или собаки или белые олени (которых они в данном случае употребляют как упряжных лошадей). Пешие же быстро передвигаются по снегу на лыжах (что в обычае в очень многих местностях Руссии). Лыжи эти — деревянные, продолговатые, длиною в два или три локтя; надев их на ноги и опираясь на заостренную палку, они очень быстро несутся, так что лошади никак не могут их догнать, хотя бы и скакали во весь опор: ведь для лошади являются помехой рыхлый снег, горы и другие препятствия дороги; бегущие же на лыжах очень легко преодолевают transiliunt, hocque modo feras omnis generis apprehendere et capere telis transfigendo solent.

Huic regioni Tumen Regnum, cujus Princeps Tartarus, conterminum est.

SIBIOR PROVINCIA

Haec provincia ad Camam fluvium inter Permiam et Vjatkam regiones sita est, quae castris et civitatibus vacua prorsus est. In ea Jaiczk fluvius ingens oritur, qui Tartarorum campestribus praeterlapsis, in Caspium mare influit. Incolae ejus proprio idiomate utuntur, panis usum nesciunt, sed ferina carne victitant. Mercimonia ex aspreolorum pellibus (qui apud eos praestantissimi reperiuntur) exercent, pro tributoque easdem magno Moscoviae Duci pendunt.

Regio ipsa tota fere palustris et silvestris est, et propter Tartarorum vicinitatem magna ex parte deserta dicitur.

JUQRA REGIO

Jugra sive Juhra regio, cujus incolae Juhri vel Jugrici appellantur, ad Oceanum Septentrionalem sita est, ex ea Hungaros sterilitate regionis causata olim prodiisse, et Pannoniam occupasse ferunt, ajuntque eos patriis locis egressos, primo ad paludes Meotidis consedisse. Deinde ad Danubium fluvium Pannoniam versus concessisse, a suique denominatione Pannoniam Juhariam, deinde Ungariam nominasse, et Duce Atila multas provincias Asiae et Europae debellasse. Hinc ergo Moscovitae plurimum gloriantur, dicentes subtitos suos quondam Germaniae, Italiae, Graeciaeque fines vastasse, totoque mundo terribiles esse. Indigenae hujus regionis vectigal magno Moscorum Principi solvunt, eodemque idiomate eum Ungaris utuntur.