Выбрать главу

Horum fluviorum accolae ad auream anum usque et Oceanum Septentrionalem habitantes, magno Moscorum Duci tributa persolvere dicuntur.

CONDORA REGIO

Haec regio ad Oceanum Septentrionalem sita, Obdorae regioni vicina est, tota fere sylvis fluminibusque obsita, ejus indigenae proprio idiomate utuntur, et aureae anus idolum cum Obdorianis colunt, ferarum carnibus, quibus omnis generis copiose affluunt, pro cibo utuntur, pelles vero varias Moscorum Principi pro tributo pendunt. Regio civitatibus, castris, pagisque prorsus vacua est.

Hujus titulo Moscorum Dux (Ducem se appellans Condoriae) utitur.

LUCOMORIA REGIO

Lucomoria regio longo tractu juxta mare Septentrionale extenditur, ab incolisque sine ullis aedibus in sylvis et campis habitantur. Huic regioni

Живут на этой реке народы вогуличи и хугричи, охотятся там на разных животных, мясо которых употребляют в пищу (хлеба они не знают), мехами же платят подати государю московскому.

ОБ ПДОЛЕ ЗОЛОТОЙ СТАРУХИ

В этой Обдорской земле в устьях реки Оби есть некий древнейший идол, высеченный из камня, который московиты называют Zolota baba, то есть золотая старуха. Это — подобие старой женщины, держащей ребенка на лоне и имеющей возле себя второго ребенка, которого жители называют ее внуком.

Этому идолу обдорцы, юхричи, вогуличи и другие соседние племена поклоняются как языческому божеству, приносят ему самые лучшие и дорогие шкурки соболей вместе с другими ценными мехами, закалывают также в качестве жертвы отборных оленей и смачивают их кровью рот, глаза и остальные члены статуи. Сырые же внутренности жертвы они поедают. Во время жертвоприношения жрец вопрошает идола, что им надлежит делать и куда кочевать.

Сам же идол (удивительно!) обычно дает определенные ответы вопрошающим и предсказывает определенный исход дел. Говорят также, что в горах по соседству с этим идолом слышны какие-то крики и звуки, похожие на звук трубы. Я сказал бы, что это не что иное, как какие-то инструменты, положенные там в давние времена, или подземные каналы, созданные самой природой, которые из-за постоянного дуновения ветра издают звон, крик и шум51.

По левую сторону от реки Оби встречаются кочующие по тундре народы, называемые каламы; они платят дань московскому князю.

Ниже устьев реки Оби и золотой старухи имеется много больших рек: Иртыш, Бересва, Сосва, Тахним, Данадим и многие другие, берущие начало в горах, называемых земным поясом52.

Живущие в бассейнах этих рек, возле золотой старухи и на побережье Северного океана платят, как говорят, подати великому князю Московскому.

ОБЛАСТЬ КОЦДОРА53

Эта область расположена у Северного океана по соседству с Обдорской областью. Почти вся она покрыта лесами и реками. Жители ее говорят на своем языке и поклоняются идолу золотой старухи вместе с обдорцами. Питаются они мясом диких зверей, которые водятся здесь в изобилии. Платят подать государю московскому различными мехами. В этой области нет ни городов, ни крепостей, ни сел.

Титулом ее пользуется московский князь (называя себя князем Кондории).

ОБЛАСТЬ ЛУКОМОРЬЕ

Область Лукоморье вытянулась длинной полосой по берегу Северного моря; обитатели ее живут в лесах и тундре без всяких

confines sunt Grustintzi, et Serponowtzi populi a castro Grustina ad lacum Kitaijsko sito dicti, ubi Obbi fluvius supradictus fontes suos habet.

Ab hoc lacu homines nigri, communis sermonis expertes, ad Grustinam arcem venire solent, secum adferentes varias merces, praecipue autem uniones, gemmas, lapidesque pretiosos, quas Grustintzi et Serponowtzi, rerum transmutatione facta ab eis mercantur.

Hae autem gentes Lucomoriae, item Grustintzi, et Serponowtzi, et quaecunque infra Obbi fluvium et lacum Kitijsko dictum, juxtaque flumina Sosa, Beresva, Danadim, et Tachmin habitantes, ad Oceanum glacialem usque magno Moscorum Duci, vectigales dicuntur.

Porro de quibusdam populis in Lucomoria habitantibus, portentosum et dictu incredibile quiddam refertur, quasi illi quotannis 27 mensis Novembris die, velut hirundines et ranae, prae intenso frigore brumali moriantur. Postea redeunte vere 24 Aprilis die, eos denuo reviviscere ajunt.

Hi autem hoc modo commercia cum Grustintziis et Serponowtziis populis sibi vicinis habere dicuntur, cum jam futuram mortem sibi imminere sentiunt, tunc merces suas certis in locis deponunt, quas Grustintzi et Serponowtzi suis mercibus interim aequivalentibus eodem loco relictis, auferunt. Illi autem reviviscentes, illas merces, si aequa commutatione sibi placuerint, pro suis occipiunt: sin minus justae fuerint, a Grustintziis et Serponowtziis suas repetunt, unde lites et bella hac de causa inter eos saepissime oriri dicuntur.

Ex Lucomoriae montibus Cossin fluvius dictus, ingens oritur, qui Lucomoria praeterlapsa, in magnum fluvium Tachmin dictum exoneratur.

In Tachmin autem fluvio pisces quidam nasci, dicuntur, qui capite, oculis, naso, ore, manibus, pedibusque hominem referunt, sed absque ullae vocis expressione.

Ajunt quoque ultra hanc fluvium prodigiosae formae homines habitare, quorum alii ferarum more pilis rigent, alii caninis cum capitibus in speluncis subterraneis victitant.

LOPPIA REQIO

A Lucumoria ulterius ad Oceanum glacialem procedendo Loppi populi, barbarie et feritate rigentes in campestribus et sylvis degentes occurrunt. Hi nusquam certas sedes habent, sed uno in loco feris piscibusque, quibus victitant (panis enim usum nesciunt) depastis alio commigrant. Tuguriola sua, in quibus habitant, corticibus arborum cespitibusque tegunt, vestibus ex diversis ferarum pellibus zebellinis, hermelinis, cervinis, et id genus aliis insimul consutis utuntur, eorumque hujusmodi vestitus interdum in Moscoviam a mercatoribus defertur, pileis etiam et caligis ex cervinis pellibus confectis utuntur.