Выбрать главу

Никакой монеты у них нет, а с пришлыми купцами они производят товарообмен и отдают им меха различных зверей за грубошерстное сукно, а также топоры, иглы, ложки, ножи, сосуды, зеркала и тому подобные предметы.

Область, которую они населяют, очень холодна; говорят, что солнце там во время летнего солнцестояния светит непрерывно сорок дней (за исключением трех ночных часов), в течение которых солнце как бы закрывается неким туманом, так что его лучи не видны. Однако, деятельность людей не прекращается.

В этих местах, по слухам, есть очень высокие горы, которые, наподобие Этны (горы в Сицилии), постоянно изрыгают пламя. В пламени же, говорят, водятся саламандры — животные, похожие на ящериц, которые живут в огне, как рыба в воде.

За Ледовитым океаном есть, говорят, некая страна, называемая Энгронеланд, как бы неизвестная. Из-за высоких гор, покрытых вечными снегами, а также из-за вечного льда, плавающего в море (который делает опасным судоходство), она изолирована от торговли и общения с другими народами и от этого называется неизвестной.

Московиты более всего гордятся, что их государь также из этой отдаленной, почти на краю света расположенной страны получает дань. Хотя это и неправдоподобно, но однако, каким-то образом можно допустить, так как они не имеют других соседних государей, которые взыскали бы с них дань.

Здесь и закончим описание северных земель на побережье Ледовитого океана (которые являются данниками московского государя). Теперь я обращусь к описанию прочих областей, расположенных по соседству с московитами на юг и на восток.

НАРОДЫ ЧЕРЕМИСЫ

Черемисы, мордовоты и вахины живут без всяких домов в обширных лесах между провинциями Вяткой и Вологдой, о которых мы упомянули выше. Они имеют собственный язык и исповедуют магометанскую религию, а некоторые являются язычниками (не зная никакого Бога). Все занимаются воровством и грабежом и чрезвычайно habentes) vivunt. Omnes autem furtis et latrociniis intenti, et carminibus magicis exorcismisque maxime dediti sunt. Adversus sagittarum telorumque jactus intrepidi. Ferina carne et meile (cujus alveariis abundant) magna ex parte victitant. Pane enim raro utuntur.

Omnes tam viri quam feminae cursu velocissimi sunt, sagittariisque peritissimi, arcum nunquam de manibus deponunt, quo adeo oblectantur, ut etiam filiis cibum obstinatissime prohibeant, nisi prius signum praesignatum ex arcu sagitta ferirent.

Artificium laborque eorum feras venari, et sagittis figere, quorum carne vescuntur, pellibusque vestiuntur, ac easdem pro tributo magno Duci Moscorum pendunt.

Inter venandum autem, nartarum instrumento pedibus inducto (cujus in Permiae descriptione supra memoravimus), utuntur: in quo agilissime velocissimeque feras insequendo feruntur. Quia vero harum nartarum instrumento velocissimi cursus, omnes fere septentrionales gentes, et ipsi Moscovitae, Ruthenique communiter utuntur, imaginem usus earum subjiciemus. Sunt autem longae quaedam ligneae soleae longitudinem trium cubituum adaequantes, in anteriori parte in modum traharum erectae, quidam vero hoc instrumentum ad suae proportionis staturam in longitudinem conficiunt, quo in utrumque pedem inducto velocissime feruntur.

MORDWA POPULI

A Novogrodia inferiore, quam superius descripsimus, Orientem et Meridiem versus, vastae ingentesque occurrunt sylvae, quas Mordwa populi sic dicti, magno juxta Wolgam fluvium insignem tractu inhabitant.

Idioma proprium habent, in pagis passim degunt, agriculturamque exercent. Melie, diversisque animalium pellibus pretiosis abundant.

Homines sunt duri et bellicosi, Tartarosque latrocinantes (quos in vicinio habent) a finibus suis fortiter propulsant omnes fere pedites incedunt, arcubus oblongis utuntur, sagitandique peritia pollent, feras praestantiores, ut pellibus eorum integris et intactis potirentur, in nasum sagitta missa interficiunt.

Eorum quidam Machometi sectam amplectuntur, quidam vero in idololatria perseverant.

Vectigal annuum magno Moscorum Principi pellibus diversarum ferarum solvunt.

Mulieres eorum decoris causa ungues nigro colore artificialiter inficiunt, apertoque capite et crinibus passis semper incedunt.

His aliae gentes Ceremissi intermixtae sunt, qui ad differentiam Ceremissorum Septentrionalium, de quibus supra superiores Ceremissi, sive montani, a collibus quos inhabitant, appellantur.

Hic de vicinis conterminisque Moscovitico imperio, Tartaris Cazanen-sibus, caeterisque campestribus in ordas distributis nobis dicendum esset: sed ne ordo rei interrumperetur, de moribus, religione, et vitae consuetudine Moscovitarum pauca subjicienda nobis, non abs re videntur. His autem absolutis, Tartarorum fines gentisque mores breviter attingemus.

склонны к магическим заклинаниям. Совершенно не боятся стрел и копий. Питаются, главным образом, мясом диких зверей и медом (у них очень много ульев), хлеб же едят редко.

Все они, как мужчины, так и женщины, очень быстро бегают, все очень искусные стрелки и никогда не выпускают из рук лука; они до такой степени этим увлекаются, что даже отказывают сыновьям в пище, пока те не поразят заранее намеченную цель стрелой.

Все их ремесло и труд — охотиться с луком на диких зверей, мясом которых они питаются, а в шкуры одеваются и ими же платят дань великому князю московскому.