Выбрать главу

Некоторые же из сельских жителей, которым трудно добраться до епископов из-за дальнего расстояния, разводятся таким образом (это observato) peragunt, cum sibi vir et uxor utrinque displicent, tunc extra pagum in trivium ambo prodire solent, mantili accepto quod inter se manibus utrinque tenendo per medium discindunt, hocque inter se diviso matrimonium etiam inter se divisum esse putant, et uxori repudiatae vir dicere solet, vade tu hac, ego illae pergam. Sed hic perversus Divortii modus nunc prorsus abolitus est.

Hoc autem ritu Matrimonium inter sponsam et sponsum contrahitur. Inprimis mensa in medio templi adornatur, ingredientibusque templum sacerdos praecedens certas recitat orationes, deinde pro Patriarcha, Metropolitano, Episcopis, et toto clero, pro monarchaque suo, et omni ordine equestri, et plebejo, qui ritus suae fidei sequuntur, sigillatim sacerdos cum Diacono clara voce orant. His peractis sponsus et sponsa mensam praeparatam accedunt, in linteoque secundum morem pedibus substrato uterque stat. Postea sacerdos ex praescripto, an alicui olim non spopon-derent, interrogat, stolaque manus utriusque annulos commutans colligat. Deinde coronas ligneas vel ex tiliae libro pictas ad id muneris in Ecclesia reservatas capiti utriusque imponit, dicens: Posuisti Domine coronam super caput ejus de lapide pretioso, etc. Evangeliumque de nuptiis in Chana Galileae celebratis recitat. Deinde panem et cervisiam consecratam desponsatis ad praegustandum porrigit, postea stolam (qua sacerdotes collo appensa uti videmus) sponsus et sponsa ab una parte, et sacerdos ab altera tenent, sacerdotemque praeeuntem sequuntur, haec verba dicentem. Circuite populi Sion et date gloriam nomini Dei altissimi, terque mensam circumeuntes loca sua occupant, et Sacerdos Psalmum Miserere nostri Domine secundum magnam misericordiam tuam, etc. recitat, Suffragiisque pro omnibus, tam spiritualibus quam saecularibus Deo persolutis de templo regrediuntur.

древний местный способ): если муж и жена не нравятся друг другу, то они обычно выходят за деревню на перекресток, взяв с собой полотенце, тут они тянут его за концы, пока не разорвут пополам: они считают, что, разорвав его, разрывают также и брак; муж обычно говорит отвергнутой жене: ты иди туда, а я пойду сюда. Но этот нелепый способ развода теперь совершенно отменен70.

Брак между женихом и невестой заключается по следующему ритуалу. Прежде всего, посреди храма накрывается аналой, впереди входящих во храм шествует священник и читает определенные молитвы; затем священник вместе с дьяконом попеременно громким голосом молятся за патриарха, митрополита, епископов и все священство, за своего монарха, за все военное сословие и за народ, который соблюдает обряды своей веры. После совершения этого жених и невеста подходят к приготовленному аналою и каждый становится, по обычаю, на подстеленный коврик. После этого священник, по уставу, спрашивает, не обещались ли они раньше кому-нибудь, и соединяет их руки столой, обменивая кольца. Затем он возлагает на головы обоим венцы деревянные или из разрисованного липового лыка, хранящиеся в церкви для этого обряда, говоря: «Возложил ты, Господи, на голову его венец из драгоценного камня» и т. д. А также читает Евангелие о браке в Кане Галилейской. Затем он предлагает обвенчанным отведать хлеба и освященного пива; после этого столу (мы видим, как священник пользуется ею, повесив на шею) держат с одной стороны жених и невеста, а с другой — священник, и они следуют за идущим впереди священником, говорящим такие слова: «Обойдите, люди, Сион и воздайте славу имени Господа всевышнего». Они трижды обходят аналой и занимают свои места. Священник поет псалом: «Помилуй нас, Господи, по великому милосердию твоему» и т. д. После того как воздано благодарение Богу за всех, как духовных, так и мирских, расходятся из храма.

DE EXPEDITIONE BELLICA

CAPUT III

Magnus Moschorum Dux ingentem exercitum longo tempore sustentare potest, neque enim militibus suis stipendia largitur, sed agros illis exiguo pretio elocat, quo beneficio operam militum demeretur. Conscripti autem milites coram magno Duce singuli comparent, et nummum unum quem patrio nomine Denga vocant, aestimatione unius grosi Polonici Principi dant, reversique ex bello eundem nummum repetunt, occisorum vero nummismata Princeps retinere solet, atque ita occisorum numerum cognoscit.

Nobiles autem omnes, Magnates et Consiliarii adeo dura servitute premuntur, ut quemcunque apud se in aula esse velit, vel in bellum ire, aut legationem aliquam obire jusserit, id sumptibus suis facere cogitur. Quando autem aliquem magni nominis virum ad bellum proficiscere jubet, literas suas ad illum mandatorias mittit, si autem vel prandens, vel coenans, dormiensne praeventus fuerit a tabellatore magni Ducis, litterasque quibus ad bellum proficiscere jubetur acceperit, continuo a prandio lectove surgens, equum tabellatore inspiciente armatus ascendit, mandatumque Principis se executurum praebet, atque sic omnes qui per facultates rei familiaris possunt sumptibus propriis militant.

Per singulas quoque Provincias magnus Dux filios nobilium tenujoris fortunae conscribere solet, ut numerum illorum, et quot quisque equos ac servitores habeat cognoscere possit, is singulis exiguum stipendium annuum concedit, et in belum proficiscere jubet.

Omnibus autem nobilibus propriis sumptibus militantibus raro quies datur, nam frequenter bella aut cum Lithuanis, Livonibus, Suetensibus, vel Tartaris Praecopensibus, Tureis, aliisque finitimis gentibus gerit, in arcibus quoque campestribus Tartaris finitimis qui Crimsci, Praecopsci, Nohayscique dicuntur viginti millia hominum vel plus singulis annis locare solet. Omnes denique et singuli tam stipendiarii quam Principis gratiam expectantes in bellum propriis sumptibus ire coguntur.

Non hujusmodi autem sumptibus prout apud nos Moscovitae in bellum expediuntur, nam quicunque nobilium habet sex equos et totidem servos, unum equum qui vitae necessaria fert ex iis habet, inprimis vero milium sive pultes contritas in sacculo habet deinde suillae carnis aliquot frustra, et sal in sacculo si vero ditior fuerit, sal commixtum pipere solet habere, hos autem sacculos cum leguminibus super equum ad id delectum

О ВОЕННОМ ПОХОДЕ

ГЛАВА III