Porro in omni Imperio Mosci, aurum et argentum nusquam reperitur, nisi adductitio, et importatorio, omnes earum Regionum incolae, et ipse Princeps utuntur.
Qua de re Magnus Dux, aurum et argentum, gravi sub poena, ex suis Regionibus, effere prohibet, atque ideo permutationem rerum facere, et alia ut pelles, quibus abundant, aut quid aliud ejusmodi pro aliis Regionibus obtineat, atque ideo hunc Principem auri et argenti ditissimum esse dicunt.
Vix autem centum anni elapsi sunt, cum Moscovitae moneta argentea, praesertim apud illos cusa utuntur. Primum etenim cum argentum, ab externis ad eos, importari coeptum est, tum fundebantur portiunculae oblongae argenteae sine imagine et scriptura, valoris unius Rubli, Rubi autem Dengas Moscoviticas 100. totidemque grossos Polonicales habet. Ante usum vero monetae Aspreolorum aliorumque animalium pellibus utebantur, iisque vitae necessaria seu pecunia comparabantur.
Monetam quoque auream Moscorum Princeps non cudit, sed Hungaricis aureis et Rhenanis advectitiis abundat.
Moscovia, quae est caput et metropolis, caeterarum Regionum, et Civitatum Moscoviae Duci subiectarum, loco principali descripta, reliquas Provincias et Civitates praecipuas, in Mosci Imperio sitas describere, contendemus, ordine primum Orientem versus servato, tandem ad Meridiem et Occidentem, atque Septentrionem procedendo in Orientem aequinoctialem deveniemus.
DUCATUS VOLODIMIRIAE
Volodimiria Civitas magna, cum suo Ducutu, cuius titulum Princeps Moscoviae sibi vendicat, primum occurrit, quae castrum ligneum sibi coniunctum habet, distatque 36 mil. Polonicis a Moscovia, Orientem versus. Huius Provinciae ager adeo fertilis est, ut ex uno tritici modio, saepe 20 modii: interdum 25 proveniant.
Haec Volodimiria a tempore Volodimiri, Monarchae totius Russiae, qui eam condidit, £t a nomine suo appellavit, totius Russiae metropolis erat, ad Ioannem usque Danielis filium, magnum Moscoviae Ducem, qui inde sedem in Moscoviam transtulit.
DUCATUS nOVOQRODIAE INFERIORIS
A Volodimiria in Orientem ulterius procedendo, Novogrodiae inferioris Ducatus occurrit, qui Volodimiria fertilitate rerumque copia ex altera nascentium aequatur. In hoc Ducatu est civitas ampla et lignea, Novogrodia inferior dicta, a qua et Regio ipsa nomen accepit. Sita autem est ad Wolgae et Occae fluviorum celeberrimorum confluxum, Castrum quoque huic Civitati adhaeret, quod Basilius Dux Moscoviae ex lapide in scopulo construxit, distat vero Novogrodia inferior a Moscovia 100 miliaribus Polonicis.
Во всей державе Московской золото и серебро нигде не встречаются, и все жители этих областей и сам государь пользуются только привозным.
Поэтому великий князь под страхом тяжелого наказания запрещает вывозить из своих областей золото и серебро, а приказывает производить обмен товаров и отдавать некоторые товары, как например, меха, которых очень много, или что-нибудь иное такого же рода взамен других товаров, чтобы золото и серебро оставались в его областях; благодаря этому сего государя считают очень богатым золотом и серебром.
Прошло едва сто лет с тех пор, как московиты стали употреблять серебряную монету, главным образом, отчеканенную у них самих. Вначале, когда начали ввозить к ним серебро из-за границы, тогда отливались продолговатые серебряные пластинки без изображений и надписей, достоинством в один рубль; рубль же содержит сто московитских денег и столько же польских грошей. Прежде же употребления монеты пользовались шкурками белок и других животных, и к ним приравнивалось все необходимое для жизни или деньги.
Золотую же монету государь московский не чеканит, но у него много золотых унгариков и привозных рейнских.
Московия, которая является столицей и метрополией всех прочих областей и городов, подчиненных князю Московии, описана в начале; теперь же примемся описывать остальные провинции и главные города, находящиеся под властью Москвы, соблюдая такой порядок: сначала обратимся к востоку, потом к югу и западу и, продвигаясь к северу, перейдем к равноденственному востоку.
КНЯЖЕСТВО ВЛАДИМИРСКОЕ
Сперва возникает перед нами большой город Владимир со своим княжеством, титул которого присваивает себе государь Московии. Он расположен в тридцати шести польских милях к востоку от Московии. Земля этой провинции так плодородна, что из одного модия пшеницы родится часто двадцать, а иногда двадцать пять модиев18.
Этот Владимир со времени монарха всей Руссии Владимира, который основал его и назвал своим именем, был столицей всей Руссии вплоть до сына Даниила Иоанна, великого князя Московии, который оттуда перенес свое местопребывание в Московию19.
КНЯЖЕСТВО НИЖЕГОРОДСКОЕ
Далее на восток от Владимира встречается княжество Нижегородское, которое равно Владимирскому по плодородию и обилию всякой живности. В этом княжестве есть обширный деревянный город, называемый Нижним Новгородом, от которого получила имя сама область. Он стоит у слияния знаменитейших рек Волги и Оки. К этому городу примыкает также крепость, которую выстроил из камня на возвышенности князь Московский Василий 20. Отстоит же Нижний Новгород от Московии на сто польских миль.
Haec autem Civitas terminum religionis Christianae facit. Nam licet Princeps Moscoviae ultra Novogrodiam hanc, castrum quod Sura a fluvio eiusdem nominis appellatur habeat, tamen intermixtae sunt gentes quae Caeremissi appellantur. Hi autem non Christianum sed Machometi dogma amplectuntur. Sunt ibi quoque aliae gentes, Mordva dictae Caeremissis intermixtae.
Huius Ducatus Novogrodiae inferioris Princeps Moscoviae titulo utitur.